vijverhulp.nl: de snelste weg naar een heldere vijver

Home| Biologie| Planten| Filters| Waterwaarden| Onderhoud| Mineral Clay


 

 

Filters

Voor een heldere vijver is een biologisch filter eigenlijk onmisbaar. Een biologisch filter geeft het bacterieleven in de vijver een enorme impuls . Hierdoor is er altijd voldoende koolstofdioxide in de vijver, de belangrijkste voedingsstof voor de waterplanten. Voor het belang van koolstofdioxide zie de pagina biologie.
Op deze pagina wordt uitgelegd hoe een biologisch filter in een gewone tuinvijver werkt en hoe het geïnstalleerd / onderhouden moet worden.

Werking biologisch filter
Een vijverfilter is een kunststoffen vat of kast, die buiten de vijver, op het droge, geplaatst wordt. Met behulp van een pomp en een slang wordt het vijverwater het filter ingeleid, waar het met een sproeikop op schuimrubberen filtermatten gespoten wordt. Op deze filtermatten groeit een enorme bacteriekolonie. Deze bacteriën produceren Co2 voor de vijverplanten.

Het water dat langs de bacteriën stroomt, komt direct uit de vijver. Hierdoor is het rijk aan zuurstof (geproduceerd door de zuurstofplanten in de vijver) en rijk aan organisch afval.
Het organisch afval is ook afkomstig uit de vijver. Denk aan vissenpoep, afgestorven bladweefsel, ingewaaid stof, enzovoorts.

De bacteriën in de filtermatten nemen (een deel van) de zuurstof en het organisch afval op en produceren hiermee vervolgens koolstofdioxide. Het water, dat nu dus de belangrijkste bouwstof voor de waterplanten bevat, stroomt vervolgens het filter weer uit, terug de vijver in.




Een doorsneetekening van een biologisch filter.

Het doel van een biologisch filter is dus niet het uit het water filteren van zweefvuil . Dit wordt vaak gedacht, maar is onjuist. Verderop zullen we zien dat een biologisch filter in principe ook nooit schoongemaakt hoeft te worden. De bacteriën in het filter verrichten al het werk.

Wie wel eens op een rioolwaterzuiveringsinstallatie (RWZI) geweest is, zal dit proces misschien herkennen. Ook hier wordt de waterzuivering voor een heel groot deel door bacteriën verricht, dezelfde bacteriën die we in het vijverfilter terugvinden.

 

Installatie van een biologisch filter

Capaciteit
Kies een filter en een pomp die passen bij de vijverinhoud. Op elk biologisch filter staat het aantal liters vermeld waarvoor het geschikt is. De goedkoopste filters kunnen meestal een vijver van 5.000 liter aan. Dit zijn uitstekende filters voor de doorsnee Nederlandse tuinvijver.

De bijbehorende pomp moet zo gekozen worden, dat deze in 5 uur al het vijverwater kan verpompen.

Voorbeeld:
U heeft een vijver met 4.000 liter inhoud. Een klein model biologisch filter, met een capaciteit van maximaal 5.000 liter volstaat prima. De prijs hiervan is circa 35 euro. Om al het vijverwater in vijf uur te kunnen verpompen, heeft u een pomp met een capaciteit van 800 liter per uur nodig. Een gangbare capaciteit in de handel is 1.000 liter per uur. Zo'n pomp kost -afhankelijk van de kwaliteit- tussen de 40 en 80 euro.

Kies geen groter filter of zwaardere pompcapaciteit dan nodig. Dit leidt zeker niet tot betere resultaten. Een te zware pomp leidt tot teveel waterbeweging in de vijver waardoor continu vuil van de bodem opgewoeld wordt.

Plaatsing van het filter
Het filter moet, zoals gezegd, boven water staan. Zorg ervoor dat de pomp zover mogelijk van het filter af in de vijver komen. Plaats de pomp het liefst op het diepste punt van de vijver. Door te zorgen voor een grote afstand tussen pomp en filter, zorgt u ervoor dat ook werkelijk al het water gefilterd wordt en niet alleen een klein hoekje van de vijver. Let er wel op dat de slang tussen pomp en filter een voldoende diameter heeft.

Zet de van de pomp afkomende slang goed vast op het filter, bijvoorbeeld met een slangklem. Mocht de slang onverhoopt losschieten dan, is uw vijver in vijf uur leeggepompt. Als u denkt dit te voorkomen door het filter te alleen te laten lopen als u erbij bent, helaas. Een vijverfilter moet 24 uur per dag, 7 dagen per week, aanstaan . Pas eind oktober, bij de eerste nachtvorst, mag het filter uitgeschakeld worden. Op het waarom hiervan komen we later terug.

De uitstroom van het filter kunt u met een slang of een watervalletje terugleiden naar de vijver. Een watervalletje is aan te raden, omdat het water hiermee extra belucht wordt. Let wel op mogelijk waterverlies door weglekken !

Plaats het filter het liefst vanaf de eerste dag dat er water in de vijver zit. Hierdoor kunnen veel problemen voorkomen worden. Als u om wat voor reden dan ook later een filter wilt plaatsen, kan dit overigens zonder problemen of speciale maatregelen.

Filtermaterialen
Een biologisch filter is meestal uitgerust met enkele schuimmatten en plastic of keramische ringen . De meegeleverde schuimmatten zijn bijna altijd van goede kwaliteit, maar het vervangen van plastic ringen door grof filtersubstraat is aan te raden. Op filtersubstraat (poreuze steentjes) groeien de bacteriën beter dan op gladde plastic ringen. Keramische ringen voldoen in de regel wel goed.

Enten van het filter
Om ervoor te zorgen dat het biologisch filter snel optimaal functioneert, kunnen we een bacterie-enting toepassen. Als we dit niet zouden doen, zou het zeker in nieuwe vijvers (met nog weinig bacteriën) enkele maanden duren voordat er een goede bacteriekolonie in het filter komt. Juist in de eerste maanden is een nieuwe vijver erg gevoelig voor troebel worden.

Het enten kan gebeuren door gevriesdroogde bacteriën op de filtermatten te strooien en door het filtersubstraat te mengen. Gevriesdroogde bacteriën worden onder andere verkocht onder de naam Velda Bacterial. In Mineral Clay zijn eveneens nitrificerende bacteriën opgenomen..

Onderhoud van het filter
Een biologisch filter is in principe onderhoudsvrij. De bacteriën gaan vanzelf groeien en breken de organische stoffen uit de vijver af.

Zet de pomp tijdens het groeiseizoen niet uit !

Het is van het grootste belang dat u tijdens het groeiseizoen (maart t/m oktober) het filter 24 uur per dag laat lopen. De pomp mag nooit uitgezet worden, omdat de bacteriekolonie dan zal afsterven. De filterbak vol met water laten staan is onvoldoende. De bacteriën hebben vers, zuurstofrijk water nodig.

Na afloop van het groeiseizoen, eind oktober, moet u het filter en de pomp juist wel uitschakelen. Hiervoor zijn twee belangrijke redenen:

1. De door de bacteriën geproduceerde koolstofdioxide wordt niet meer door de planten opgenomen, waardoor de vijver langzaam zou gaan verzuren.

2. Tijdens een vorstperiode heeft en houdt de onderste waterlaag een temperatuur van ongeveer 4 graden Celsius. Hierdoor kunnen vissen en amfibieën in de vijver overleven. Als u het water zou blijven rondpompen, zou de onderste waterlaag verder afkoelen en uiteindelijk zelfs kunnen bevriezen. Dit is dodelijk voor de planten en dieren in de vijver.

Zodra de krokussen uit de grond komen en de vorst voorbij is, kan het filter weer ingeschakeld worden. Eventueel kun u ook nu een bacterie-enting toepassen.

Maak het filter niet schoon. Na verloop van tijd worden de filtermatten vies. Dit is geen vuil uit de vijver, maar een opeenhoping van miljarden bacteriën. Als de filtermatten nu schoongemaakt worden, verliest het filter zijn werking.


Bacteriën groeien op de filtermat,

Alleen als het opgepompte water via de overstort in het filter weer terug de vijver instroomt, moeten de filtermatten licht afgespoeld worden. De matten niet volledig schoonmaken, om zoveel mogelijk bacteriën te behouden.

Op deze schoonmaakregel is een uitzondering: Als het filter geplaatst wordt in een vijver met veel zweefvuil, kunnen de matten in het begin door dit zweefvuil verstopt raken. In dat geval moeten de matten wel af en toe gereinigd worden. Verstopping door zweefvuil is ook te herkennen aan de geur. Een normaal werkend biologisch filter is nagenoeg geurloos, een teveel aan aangekoekt vuil op de matten stinkt.

Tot slot
In sommige publicaties wordt beweerd dat een vijverfilter overbodig is. Hierbij wordt ervan uitgegaan dat de vijverbodem voldoende bacteriën bevat en dat een echt natuurlijke vijver geen filter nodig heeft.

In principe is dit correct, maar er kleven enkele bezwaren aan deze gedachtengang:

· Zeker in een nieuwe vijver zitten nog maar weinig bacteriën. Door plaatsing van een filter ontwikkelt het microleven zich razendsnel, wat cruciaal is voor de helderheid van het water (zie ook de pagina biologie)

· Door de afwezigheid van een filter is het reinigend zelfvermogen van de vijver kleiner. Dit betekent onder meer, dat er slechts enkele vissen in de vijver gehouden mogen worden, anders kunnen de bacteriën het aanbod van organisch afval niet aan. Een biologisch filter vergroot het reinigend vermogen van de vijver enorm.

· Door de watercirculatie, en met name de verneveling, kan er een optimale gasuitwisseling tussen het water en de atmosfeer plaatsvinden. Dit zorgt enerzijds voor beluchting, anderzijds kunnen schadelijke gassen uit het water ontsnappen. Op een volledig stilstaande vijver kan bij warm weer een vliesdun olieachtig laagje ontstaan, waardoor de vijver zichzelf geleidelijk vergiftigt.

 

 

 


Een filterbak kan op de rand van de vijver geplaats worden. Een donker model gaat meestal goed op in de achtergrond. Hier is gekozen voor een uitstroom met een klein watervalletje, wat extra beluchting van het water als voordeel heeft.

 

Mineral Clay: onmisbaar voor helder water Links|Contact|FAQ|Bestel Mineral Clay Mineral Clay: onmisbaar voor helder water