Dussen in 1919

Middenstand Advertenties in streekkranten van onder meer: A. de Graaff verkoop en reparatie van rijwielen, landbouwwerktuigen en motoren met vestigingen in Babylonienbroek en Dussen. 'Bolsjewiki maakt alles kapot, behalve wat gerepareerd is in de Bondsrijwielherstelinrichtingen van A. de Graaff', stond er uitdagend boven de advertentie. Maar hij adverteerde ook met Carbidlampen voor huisverlichting in vier verschillende soorten terwijl het benodigde Carbid zonder bon verkrijgbaar was. Houten rijwielbanden werden tegen de helft van de prijs weggedaan. De inrichting in Dussen was vanaf januari 1919 alle werkdagen geopend. Een jaar later adverteerde hij met een revolutionaire nieuwe vinding die kort daarvoor op de Jaarbeurs in Utrecht gedemonstreerd was: De DKW-rijwielmotor. Dit was een losse motor van ongeveer 7 kg die op elke fiets gemonteerd kon worden en waarmee een snelheid van wel 25 km per uur gehaald kon worden. Het tweetaktmotortje van 1 p.k. had met een tank benzine van 2 liter een bereik van 80 tot 100 km. De Graaf had het exclusieve verkooprecht voor deze nieuwe vinding in de streek. De Landbouwcommissie onder voorzitterschap van Snijders en secretaris Middelkoop maakte gewag van het feit dat de lijst van scheurplichtigen van gronden ter inzage lag op het gemeentehuis aan de Sluis en dat daar ook door belanghebbenden bezwaar kon worden aangetekend. Bij de verkiezingen van de R.K. Kiesvereniging in het Kiesdistricht Heusden behaalde burgemeester Snijders uit Dussen de 8ste plaats met 1490 stemmen. Hiermee verwierf hij zich een plaats op de kieslijst voor de Provinciale Staten van de R.K. Partij. In plaats van wegwerker Van Mierlo werd Andr. Meijers benoemd en gemeenteveldwachter Spiegels werd per 1 juli 1919 eervol ontslag verleend.In zijn plaats wordt benoemd C.A. Copier uit Heusden. De pas opgerichte IJsclub De Gezelligheid organiseerde een wedstrijd op de ijsbaan in de Rentmeester: ijsdansen voor paren. De winnaars waren H. Rietra, Th. Hanegraaf, A. van Moergestel en M. Colijn met hun partners. Ook voor de jeugd waren wedstrijden. Door het Ministerie van Waterstaat werd Karel Bax, brugknecht van de draaibrug te Heusden, benoemd tot stoker op de stoompont van Keizersveer. Voor de R.K. Kiesvereniging werden als candidaten voor de gemeenteraadsverkiezing verkozen: Ant. van Honsewijk, F.A. van der Pluijm, Jos van Steen, Aug. van Beurden, C. Glas (Arbeiderspartij), A. Pols, G. van Olst (Arbeiderspartij) en A. van Gennip. Door bisschop Van der Ven werden in het R.K. Parochiaal Armbestuur benoemd de heren: R. van Houtum en W.A. Verhoeven. Uitslag verkiezing gemeenteraad. Verkozen zijn: A.A.H. van Honsewijk, F.A. van der Pluijm en Jos van Steen namens R.K. Kiesvereniging afd. Dussen, L. van Drunen namen Anti Revolutionairen, G. van de Koppel W. D. Middelkoop en A. van Krimpen namens C.H.U., L. van der Pluijm, A. van Bergen, J. van Balkom en J. Leemand namen R.K. Kiesvereniging afd. Hank. Jos van Steen en A.A.H. van Honsewijk worden als wethouder verkozen. Bertus Simonis is geslaagd voor de aktie Lager Onderwijs en de heer Verschuren van de school in Hank is eervol ontslag verleend. Zijn opvolger wordt A.C. Boom uit Den Helder die per 1 oktober in dienst treed. Woningbouwvereniging Dussen werd opgericht met als bestuursleden: Jos van Steen - voorzitter en gemeenteambtenaar G. van Breugel als secretaris en voorts als leden: F.A. van der Pluijm, M. van der Pluijm en G. van Suijlekom. De vereniging geeft aandelen uit a raison van 10 gulden per stuk. Reeds zijn 17 aandelen geplaatst. Amtenaar ter secretarie Van Breugel wordt echter in september 1919 benoemd in Leerdam. De onderwijzerswoning bij de oude Openbare School aan de Dijk wordt verhuurd en er wordt een nieuwe veldwachterwoning met brandpuithuis en gevengenhok gebouwd in de Dorpsstraat tegenover de nieuwe Openbare Jongensschool, aanbesteding op 18 september 1919. Aannemer Piet van Mierlo kwam met een aanneemson van 6183 gulden als laagste uit de bus. Aan hem is het werk gegund. Dussen krijgt te maken met een uitbraak van het gevreesde mond- en klauwzeer. Reeds zijn een vijftal kalveren aan de ziekte bezweken terwijl ook varkens zijn aangetast. J.D. van den Broek uit Dussen Binnen verkoopt zijn paard en veulen wegens beeindiging van zijn bedrijf. Door 17 personen werd deelgenomen aan de loting voor de Nationale Militie lichting 1920. De lichting 1919 is ingedeeld bij de vesting-artillerie De Commisaris der Koningin deelt mede dat er een brug komt bij Keizersveer voor gewoon verkeer. Niettemin besluit de Vereeniging van Burgemeesters een rekest te zenden om de brug geschikt te maken voor lokaal spoor om de streek uit zijn isoloment te verlossen. De gemeenteambtenaren ter secretarie J. van Mierlo en Kamp verzoeken hun jaarwedde te herzien In november 1919 is de eerste aankondiging in de krant van de verkoop van de domeinen van het kasteel in totaal meer dan 110 hectaren waarvan 38 achter het kasteel, 32 in de ZHPolder genaamd Het Bad en de rest in het Groot Zuideveld. Het totaal werd ingezet en verhoogd tot een bedrag van 207.825 gulden en zal eind november bij Leemans en Vermeulen bij toeslag worden verkocht. door de wachtmeester van de marechaussees te Dussen de heer A. worden initiatieven ontplooid tot het oprichten van een Cooperatieve Algemeene Verbruiksvereniging in Dussen e.o. L. van der Stelt en M van Os vierden hun 40-jarig huwelijk. De buurmeisjes hadden ter gelegenheid hiervan een prachtige boog gemaakt en velen kwamen de jubilarissen feliciteren. De Ontvanger der Registratie en Domeinen te Werkendam verpachtte bij afslag in Hotel De Zwaan van Willem Heesels het wei-, hooi-en bouwland langs de Bergsche Maas voor een periode van zes jaar en bij café Den Boerendans aan de Korn werd door notaris Rietra een aantal percelen puik bouwland ten zuiden van de Kalversteeg publiekelijk verkocht. Ook een perceel land in het Noordenveld achter de school in Dussen Binnen kwam er onder de hamer. Zondagmorgen 4 december 1919 ontstond brand in de boerderij annex tapperij van Johannes Akkerman aan de Diebrechtsestraat. Paarden en vee konden gered worden maar het pand brandde tot de grond toe af en ook van de inboedel en de opgeslagen landbouwproducten gingen verloren. Omdat het pand slechts laag verzekerd was, betekent dit een flinke schadenpost voor de eigenaar. Het onderhoud aan de provinciale weg van Genderen via Dussen naar Werkendam met een lengte van 28,677 kilometer werd voor het jaar 1920 gegund aan de laagste inschrijver H. van der Pluijm uit Dussen voor een bedrag van 24.190 gulden 1920 In de R.K.Kerk werd een collecte gehouden ten bate van de Weense kinderen, opbrengst ±200 gulden. Voor hetzelfde goede doel werd door het toneelgezelschap Ons Genoegen een tweetal voorstellingen gegeven. Een voor mannen en jongens in de zaal van café J. Leemans en voor de vrouwen en meisjes in het R.K. Vereenigingslokaal bij de Eerwaarde Zusters. De belangstelling was overweldigend. De opbrengst is nog niet bekend maar zal zeker een flink bedrag zijn. Per 16 februari 1920 werd commies G. van Rijswijk, werkzaam te Hoogeveen, overgeplaatst naar Dussen. In maart 1920 werd de heer Simonis uit Dussen benoemd tot tijdelijk onderwijzer aan de openbare lagere school in de kom van Kaatsheuvel. Bij de papierfabriek deed zich een erstig ongeluk voor tijdens het vlotten van een kast kolen op de Bergsche Maas waarbij twee werknemers kwamen te overlijden. De klompenindustrie verkeert in een malaise. Verscheidenen patroons dienen hun knechten gedaan te geven omdat de handel bijna geheel stilstaat. Bij café Hartenaas van Lauwke Vermeulen werd een vergadering gehouden van de Christelijken Werklieden Bond. Door de invoering van de algemene kieswet in 1919 werd door de R.K. vrouwen een bijeenkomst gehouden om zich aan te sluiten bij de R.K. Kiesvereniging.Zo'n 59 vrouwen meldden zich aan als lid. Het bestuur bestond uit de dames: A.J. van Steen, J. van der Pluijm, A. van der Pluijm en Kompens. Het bestuur van de R.K. Kiesvereniging ziet er nu als volgt uit: Voorzitter Snijders, secretaris Van Gool, penningmeester Th. van der Pluijm, mej. A. van Steen vice-voorzitter en mej. J. van der Pluijm vice-secretaris. In Waspik en Raamsdonk heerst de gevreesde Spaanse Griep en in Dussen breidt zich het mond- en klauwzeer onder het vee verder uit; thans zijn ook geiten aangetast. In april 1920 brandde de schuur van landbouwer Wout Koops af; twee koeien, een paard en wat kippen kwamen in de vlammen om. Notaris Rietra zijn 25-jarig ambtsjubileum werd uitbindig gevierd met een H. Mis in de R.K. Kerk, een receptie aan huis en 's-avonds een gezellig samenzijn voor familie, vrienden en genodigden. Fanfare Wilhelmina bracht de jubilaris een aubade. Mej. C. van Dijk uit Dussen werd benoemd als onderwijzeres aan de Christelijke Lagere School in Nieuwendijk. Johan van Honsewijk reed op zijn motorfiets in volle vaart tegen de spiegelruit van Hanzenbank in Raamsdonksveer. De ruit werd verbrijzeld, de mototfiets flink beschadigd terwijl voor de coureur als bewustloze terstond geneeskundige hulp moest worden ingeroepen. De heer G. van de Koppel uit Dussen moest het afleggen bij de bestuursverkiezing voor de Cooperatieve Beetwortelsuikerfabriek te Zevenbergen tegen de heer A.J. Lankhuijzen. De vereniging De Spaarkas hield een ledenvergadering bij café J. Leemans in Dussen. Het feest van de H. Antonius en de processie werden op schitterende wijze gevierd. Veel gelovigen namen er aan deel. Ook Fanfare Wilhelmina verleende haar medewerking. Op 23 juni 1920 werd een vergadering van de A.R. Kieskring in Dussen gehouden. In juli 1920 zijn de zusters Carmelitessen van het kasteel vertrokken om naar hun vaderland terug te keren. Als gevolg daarvan worden door notaris Rietra op het kasteel als erfhuis publiek verkocht; 3 antieke kasten en ander meubilair, een partij zink en gaas, de in uitstekende staat verkerende omheining en de brug naar de kapel. Cornelis Pols en Johannes Ansems uit Dussen, allebei leerling aan de R.K. Middelbare Handelsschool in Waalwijk, zijn bevorderd naar klas 2 en klas 4. In het bestuur van de Zuid-Hollandsche Polder zijn benoemd: A.A.H. van Honsewijk als dijkgraaf en G. van de Koppel tot heemraad. Door de Raad van Arbeid werd Adriaan B.J. Heesels van Hotel de Zwaan benoemd tot agent voor de Vrijwillige Ouderdomsverzekering en als zodanig verantwoordelijk voor het aanwerven van nieuwe verzekeringen en de inning van premien. Door de Nederlands Christelijke - en de R.K. Landarbeidersbond werd een vergadering georganiseerd in het Vereenigingsgebouw in de Kerkstraat. De bijeenkomst was ook toegankelijk voor niet-leden. Op het erf bij Hotel Heesels werd een zogenaamde Paardenmonstering gehouden. De gemeente Dussen wenst niet langer bij te dragen in de kosten van het meel voor brood gebakken door bakkers in Meeuwen maar verkocht aan klanten in Dussen. Dit besluit levert de nodige consternatie op binnen de beroepsgroep en het gemeentebestuur in Meeuwen. De kermis behoort weer tot het verleden en was druk bezocht, vooral ook door mensen uit de omgeving. De matinees op maandag van Fanfare Wilhelmina en op dinsdag van toneelvereniging Ons Genoegen waren een groot succes en werden eveneens zeer druk bezocht. Vila Casa Cara met kwekerij Het Oude Maasje, landerijen, boomgaarden en bouwland wordt publikelijk verkocht. Ambtenaar ter secretarie A,H, van Iersel bedingt een salarisverhoging Toneelvereniging Ons Genoegen zal in de zaal van J. Leemans twee stukken opvoeren: het drama De Twee Broeders of een Venetiaanse Vendetta en het blijspel De wonderbare Leuningstoel. In het eerste drama werd een hoofdrol vervuld door J. van Mierlo en veldwachter J. Spiegels. Na het blijspel werd door de Dussensche Revue in de persoon van L. van Moergestel nog een voordracht gehouden waarmee hij veel succes had. Het was dan ook jammer om te horen dat de voorzitter na afloop bekend maakte dat dit de laatste voorstelling van Ons Genoegen was geweest omdat zij zich genoodzaakt zagen het geven van uitvoeringen te staken. De papierfabriek wordt tijdelijk stopgezet vanwege grote slapte in het bedrijf.

Bronnen

Stichting Archief*Kring Hank - Hank van 1900 tot 2000.
Krantenarchief van Streekarchief Heusden met Nieuwsblad Land van Heusden en Altena en Echo van het Zuiden.

Terug naar Streekhistorie


© Ton Lensvelt, e-mail adres: tonlensvelt@ziggo.nl