Muziek die wij beoefenen

Dit is mijn homepage over de Vereniging "SUARA ANGKLUNG". De muziekgroep waar wij op bamboe-instrumenten muziek maken.
Deze instrumenten worden speciaal voor ons in Indonesië gemaakt en piano-gestemd door Pak Udjo.
Degene onder u die met vakantie of anderzijds in Indonesië zijn geweest en Bandung hebben aangedaan, zullen hoogstwaarschijnlijk weleens van Pak Udjo gehoord hebben."Pak Udjo uit Bandung, die een Angklungschool heeft en de Angklungs vanaf ongeveer 1950 wereldwijd bekend heeft gemaakt. West Java is de bakermat van de Angklungs".Misschien heeft u ook wel meegedaan met een workshop aldaar.

Onze leidster/dirigente is Else van der Wilk. Zij heeft jarenlang in Indonesië gewoond. Dus is zij vertrouwd met de cultuur van dit land en ook met het bestaan van deze bamboe-muziekinstrumenten (Angklungs genaamd).
Verderop zal ik, Joke Segijn- van der Spek, een uitleg geven over deze instrumenten. Waarbij ik de geschiedenis en wat een angklung voor instrument is, in mijn homepage over Suara Angklung heb verwerkt. Deze gegevens heb ik namelijk van onze leidster, Else van der Wilk, gekregen.

Wij verzorgen optredens in o.a. bejaardentehuizen, maar ook voor kinderen en mensen die graag kennis willen maken met bamboe-instrumenten.
Wij zijn ontstaan uit de Culturele Vereniging "NINES". Nazaten van Indische Nederlanders En Sympathisanten.
Wij kunnen workshops verzorgen voor jong en oud, voor mensen die graag kennis willen maken met deze bamboe muziekinstrumenten. Meestal klinkt het bij een workshop, na even oefenen, al heel melodieus. Wij spelen op deze workshops van grote witte doeken, die aan een standaard opgehangen worden, en waarop de melodie in cijfers staat.
Een ieder die mee wil doen, krijgt een Angklung in handen met een bepaald cijfer. Deze cijfers gaan van 1 tot en met 7. Dit vormt de toonladder. Onze leidster wijst de cijfers aan met een aanwijsstok en degene die dit cijfer dan heeft, schudt de Angklung snel heen en weer. Het zijn voor de meeste mensen, bekende liedjes die wij spelen. Er wordt dan ook vaak meegezongen, wat heel gezellig is.

Je hoeft niet speciaal uit Indonisië afkomstig te zijn om van deze muziek te genieten. Ik zelf ben puur Hollands maar ik vind het toch erg leuk om te doen. De meerderheid van onze leden zijn wel afkomstig uit voormalig Nederlands-Indië of hebben er een aantal jaren gewoond. Ook treden wij op in gepaste kleding. Zo zijn de dames in sarong en kabaya gekleed en de heren in kleurige overhemden.

Onze groep bestaat momenteel uit 17 personen, waaronder 14 dames en 3 heren. Wij repeteren iedere dinsdagmiddag van 14.00 uur tot 15.30 uur in de Heelsumstraat (hoek Hoenderlostraat) te Den Haag. Indien u interesse heeft en het ook wel eens wil proberen, kom dan eens luisteren op dinsdagmiddag op bovenstaand adres. Wel graag even telefonisch laten weten dat u wilt komen.

Else wijst aan. Op het doek staat muziek in cijferschrift

Angklung ,wat is dat voor een ding?

De Angklung is een muziek instrument, van bamboe vervaardigd. Twee in een raamwerk gemonteerde bamboekokers geven een eigenaardig, droog, verrassend helder geluid als ze heen en weer geschud worden. Gewoonlijk zijn de twee bamboekokers in een octaaf gestemd. De ene koker is half zo lang als de andere koker.
De onderkant van de kokers is gesloten, omdat precies bij een knooppunt van het bamboe, de koker is afgezaagd. Elke koker is voor twee-derde gedeelte van de lengte vanaf de bovenkant, opengesneden.
De goed gesneden, in een octaaf-interval gestemde kokers hangen in een raamwerk, ook van bamboe gemaakt.
De onder- en bovenkant wordt gevormd door twee horizontale kokers waarin uitsparingen zijn gemaakt. De beide verticale kokers glijden heen en weer in de twee gleuven van de horizontale kokers.
Omdat de uiteinden van de beide verticale kokers steeds tegen de twee gleuven botsen, krijgen we één toon van iedere koker; dus eigenlijk twee tonen die gelijk klinken.
We houden de Angklung aan de bovenkant, of bovenaan de zijkant, vast met de linkerhand. Met de andere hand houden we de onderkant vast. Met deze hand schudden we de Angklung snel heen en weer, dit geeft een "tremolo" klank. Iemand, die linkshandig is, doet het andersom. Men moet wel doorgaan met schudden totdat de volgende noot of nummer begint. Dan wordt het een mooi melodieus geheel.
Er kunnen ook drie bamboekokers van verschillende lengte in een raamwerk hangen, gestemd in octaven. Om de grondtoon te versterken kan een Angklung ook uit vier kokers bestaan: twee langere kokers van dezelfde lengte, die de grondtoon vormen; terwijl twee kortere kokers de toon een octaaf hoger aangeven.
Dan bestaat er tegenwoordig ook een Angklung, gemaakt van vier kokers, die samen één accoord vormen, zodat bij de melodie de bijpassende accoorden, ieder op één Angklung ten gehore gebracht, gespeeld kunnen worden.
In sommige streken van Java zijn de angklungs versierd met gekleurde linten en kleine belletjes.
Iedere Angklungspeler heeft een instrument in zijn of haar handen en kan dus één toon van een melodie of begeleiding spelen.
Een set Angklungs in een rek (opbergsysteem) vormen een toonladder, gestemd volgens de diatonische majeurladder, dus een octaaf van C1 t/m C2.
Een volledige set Angklungs vormt natuurlijk meerdere toonladders, majeurladders, mineurladders en chromatische toonladders. De kleinste Angklung is ongeveer 10 cm, de grootste een meter.

Hoe spelen we op de Angklung.

Om een complete melodie te krijgen, is samenwerking nodig. We spreken hier over één man één toon.
Iedereen heeft één Angklung in zijn/haar handen, die heen en weer geschud wordt als die toon aan de beurt is om de melodie te vormen.
Er zijn in ieder geval zoveel Angklung-spelers als nodig zijn om alle tonen van een lied te kunnen laten horen.
Om meerstemmigheid te verkrijgen, kunnen 2 tonen tegelijk aangeslagen worden of zelfs méér dan 2 tonen tegelijk.
De Angklungs zijn hier gestemd in de diatonische toonladder. Meestal hangen er 8 in een rek, die tesamen een octaaf vormen. Er kunnen verschillende manieren gebruikt worden om een partituur te maken, die voor iedereen duidelijk leesbaar is.
Elke Angklung kan voorzien worden van een nummer, bijvoorbeeld een 1 voor de c, een 2 voor de d,3 voor de e, 4 voor de f, 5 voor de g,6 voor de a, 7 voor de b en de 8e toon is weer een c. (de eerste 7 letters uit ons alfabet geven de tonen aan van de noten uit het notenschrift).
De melodie is dan af te lezen door op een groot vel of, zoals bij ons op een laken, een grafiek te maken van die nummers, die de te spelen melodie aangeven. Dit systeem gebruiken wij bij workshops.

Pak Udjo, wonend in Bandung, heeft de Angklungs laten stemmen in het westerse toonladdersysteem, de diatonische toonladder. Onze Angklungs, gekocht bij Pak Udjo, zijn dus ook genummerd van 1 t/m 7 en de 8e toon is ook een 1, maar klinkt een octaaf hoger. Die schrijven we dus als 1 "met een punt erboven". We kunnen natuurlijk ook de letters van het alfabet gebruiken, van a t/m g, zoals die gebruikt worden bij het absolute notensysteem. Als Angklungspelers noten kunnen lezen, is het aflezen van de melodie uit de notenbalk mogelijk. Ook kunnen we de Angklungs de do-re-mi namen geven. Het vervelende alleen daarbij is, dat bij iedere melodie een ander nummer Angklung de "do" kan zijn. Wij, bij Suara Angklung, hanteren het 1 t/m 7 systeem, waarbij de nummers corresponderen met de alfabetische notennamen uit de notenbalk. Dus iedere Angklung heeft zijn vaste plaats, met zijn eigen nummer, uit de notenbalk. Onze westerse toonladder bestaat uit een natuurlijke opeenvolging van tonen, waarbij het onderlinge verschil van toonhoogte steeds een hele of halve toonafstand genoemd wordt. Om dit zichtbaar te maken, kun je naar het klavier van een piano kijken, waarbij de opeenvolging van de toetsen (witte en zwarte) allemaal ½ afstanden zijn in toonhoogte.
Bij de Angklungs corresponderen de nummers 1 t/m 7 met de notennamen van de witte toetsen van de piano en hebben de cijfers van de Angklung een "schuine streep" door het cijfer, als er sprake is van de benaming van de zwarte toetsen. Dit zijn allemaal halve toonafstanden. Deze toonladder noemen we een chromatische toonladder.


De kinderen van de Angklungschool van Pak Udjo beginnen al heel jong met Angklungspelen.

Andere instrumenten.

Onze Angklunggroep heeft een tijd lang een basgitarist gehad, die ons zeer gemotiveerd begeleidde en duidelijk aangaf, hoe we maatvast moesten spelen.
Een Spaanse gitaar is ook geschikt om ons te begeleiden, maar heeft wel een microfoon nodig. Dat is bepaald niet het geval bij de Angklungs. Het geluid van de Angklung is zo apart en duidelijk hoorbaar, dat de techniek van volumeregeling hier niet nodig is! Bij onze vereniging zijn we ook in het bezit van een Bas-Angklung en van twee Kolintangs. Dat zijn twee xylofoons met houten staven. Een Bas-Angklung, bestaande uit 13 lange, dikke bamboe kokers, hangend in een rek, wordt bespeeld door met twee grote, met stof omwoelde trommelstokken, tegen de kokers te slaan. De kokers zijn net zo vervaardigd als de kokers van de Angklung.
Als de leden van "Suara Angklung" een optreden verzorgen, maar ook, als we iedere dinsdagavond bij elkaar komen om samen te spelen, hebben we onze eigen muziekpartij op een muziekstandaard voor ons staan. Ieder heeft zijn of haar eigen Angklung-nummer. Als we een workshop verzorgen en uitgenodigd worden om met het publiek samen te spelen, wordt de muziek aangewezen met een stok, zoals ik al eerder vermeld heb.
Alle Angklungs die daarvoor nodig zijn, brengen we mee en dat zijn er nogal wat! Het aantal Angklungs, dat we in voorraad hebben, is vertegenwoordigd door 6 Angklungs van ieder nummer, 3½ octaaf, chromatisch. De noten van het lied dat we spelen bij een workshop, zijn uitgeschreven op lappen katoen, hangend aan een grote standaard; noten worden aangewezen, zodat iedereen mee kan doen, als zijn of haar nummer aan de beurt is.
Het publiek speelt dan binnen 10 minuten met de Angklung en het lied klinkt verrassend goed, in aanmerking genomen dat de mensen die met de workshop meedoen nog nooit een Angklung hebben vastgehouden. Degenen onder u die al eens naar Bandung, naar Pak Udjo zijn geweest, zullen vast ook daar Angklung hebben gespeeld, door middel van het aanwijzen.

De melodieën die wij spelen zijn o.a.Aan de blauwe donau, All kinds of everything, Ayoen Ayoen, Babendi Bendi, Bengawan Solo, Burung Kakatua, De kleinste, Edelweiss, Hallo Bandung, Het plekje bij de molen, It's a small world, Kopaya Epong, Kroncong Kemayoran, Lisoy, Mary's boy child, La Paloma, Morning has broken, My Bonny is over the ocean, Nina Bobo, O Ina Ni Keke, Ons Bootje, Rivers of Babylon, Roodborstje,Sarinandé, Selendang Sutra, Si Patokahan, Terang Boelan, The Sound of Silence, Vader Jacob en vele andere.

Helaas is per 16 oktober 2012 de vereniging "Suara Angklung" opgehouden te bestaan.

naar begin

Deze pagina is bijgewerkt op 18 oktober 2012.

Gastenboek

Free counter and web stats