De geschiedenis van kerst (voor de geboorte van Jezus).

 

Om goed te begrijpen wat de overwegingen waren die uiteindelijk leidde tot de beslissing om kerst op 25 december te vieren, moeten we iets meer afweten van de geschiedenis van de feesten die men toen vierde.
Eigenlijk gaat ons kerstfeest terug tot een paar honderd jaar na de zondvloed.
In Genesis 9 van vers 18 tot vers 28:
Noach en zijn zonen
18 De zonen van Noach, die uit de ark gegaan waren, waren Sem, Cham en Jafet; Cham was de vader van Kanaän. 19 Deze drie waren de zonen van Noach, en uit dezen is de gehele aarde bevolkt.
20 En Noach werd een landman en plantte een wijngaard. 21 Toen hij van de wijn gedronken had, werd hij dronken en hij ontblootte zich in zijn tent. 22
Toen zag Cham, de vader van Kanaän, zijns vaders naaktheid en hij vertelde het aan zijn beide broeders buiten. 23 Daarop namen Sem en Jafet een mantel, legden die op hun beider schouders, liepen achterwaarts en bedekten huns vaders naaktheid, terwijl hun aangezicht afgewend was, zodat zij huns vaders naaktheid niet zagen. 24 Toen Noach uit zijn roes ontwaakte en vernam, wat zijn jongste zoon hem aangedaan had, 25 zeide hij: Vervloekt zij Kanaän, een knecht der knechten zij hij voor zijn broeders. 26 Voorts zeide hij: Geprezen zij de HERE, de God van Sem, maar Kanaän zij hem tot knecht. 27 God breide Jafet uit, en hij wone in de tenten van Sem, en Kanaän zij hem tot knecht. 28 En Noach leefde na de vloed driehonderd vijftig jaar; 29 zo waren al de dagen van Noach negenhonderd vijftig jaar; en hij stierf.'
We lezen in dit stuk dat de familie van Cham, (tot en met) Kanaän wordt genoemd*, vervloekt wordt door zijn vader Noach, omdat hij de naaktheid van zijn vader had gezien en dat ook nog vertelde aan zijn broers.
Het was in die tijd absoluut verwerpelijk** om je vader of wie dan ook naakt te zien of te ontbloten. Dat was dus de reden waarom Noach zijn eigen zoon Cham vervloekte.
*(zowel in vers 18 als 22 wordt duidelijk gemaakt dat het hier om Cham de vader van Kanaän ging. Dit is ongebruikelijk, maar geeft duidelijk het familieverband aan. Een vervloeking gold in de tijd van het oude testament voor het gehele gezin. (Lees daarvoor eventueel ook Jozua 7 vers 24) We kunnen dus lezen tot en met Kanaän. De afstammelingen van Kanaän zelf werden later bijvoorbeeld het volk waartegen Israël moest vechten om het beloofde land binnen te gaan)
**(zie Leviticus 18)
'[6] En de zonen van Cham waren Kus, Misraim, Put en Kanaän. [7] En de zonen van Kus: Seba, Chawila, Sabta, Rama en Sabteka; en de zonen van Rama waren Seba en Dedan. [8] En Kus verwekte Nimrod; deze was de eerste machthebber op de aarde; [9] hij was een geweldig jager voor het aangezicht des HEREN; daarom zegt men: Een geweldig jager voor het aangezicht des HEREN als Nimrod. [10] En het begin van zijn koninkrijk was Babel, Erek, Akkad en Kalne, in het land Sinear. [11] Uit dat land trok hij naar Assur en hij bouwde Nineve, Rechobot-Ir, Kalach [12] en Resen tussen Nineve en Kalach; dat is de grote stad. [13] En Misraim verwekte de Ludieten, de Anamieten, de Lehabieten, de Naftuchieten, [14] de Patrusieten, de Kasluchieten, uit wie de Filistijnen zijn'
We lezen in dit stuk dat Cham de vervloekte zoon van Noach, onder anderen de zoon Kus kreeg. Kus kreeg weer kinderen waarvan Nimrod (ook vaak Marduk genoemd) er een was.
Het is verbazend om in een opsomming van een geslachtsregister ineens een kort verhaal te lezen. Over Nimrod/Marduk word ineens meer verteld dan alleen dat hij een zoon van Kus was.
Alleen al de naam Nimrod (Nimrodh) geeft te denken. Nimrod betekent in de Hebreeuwse opvattingen; 'rebel' of 'laten we rebelleren'.
Uit het geven van deze naam zouden we kunnen afleiden dat hij het niet eens was met de vervloeking van zijn vader Cham. Het is aannemelijk dat hij het Noach en mogelijk ook God kwalijk nam wat er gebeurd was. Hij lijkt duidelijk besloten zich er niet zomaar bij neer te leggen.
We lezen vervolgens in vers 9: 'hij was een geweldig jager voor het aangezicht des Heren'
Het woord jager dat hier gebruikt wordt is het Hebreeuwse woord 'tsáyidh' en betekent zowel jager in de zin van dieren als van mensen. De context van dit verhaal vertelt dat hij de eerste machthebber was op aarde en dat hij enorme koninkrijken stichtte. Dit alles geeft te denken, het is niet in de lijn van een jager op dieren om een machtig heerser te worden.
De Joodse Talmud helpt hier ook. Die spreekt van 'een jager op zielen van mensen'. Omdat ook zijn naam 'rebel' al aangeeft dat hij niet vriendelijk was en datgene deed wat God juist verboden had, mogen we aannemen dat dit inderdaad bedoeld wordt.
Hoe rebeleerde hij tegen God? Hij stichtte steden om juist niet 'verstrooid te worden over de gehele aarde' (Gen. 11:4) God had tegen Noach gezegd (Gen. 9:1): 'Weest vruchtbaar, word talrijk en vervult de aarde'. Als goede rebel besluit Nimrod om zich (de mensen die onder zijn leiderschap stonden) niet te verspreiden, maar een stad te bouwen.
Ook de zin 'voor het aangezicht van God', Het woord aangezicht is in het Hebreeuws 'panihym' en vertelt alleen maar iets over het zicht. In dit geval 'binnen het gezichtsveld van God'. Er zou dus net zo goed 'tegen het aangezicht van God', kunnen staan. Hoe dan ook Nimrod deed het niet stiekem, maar verzette zich openlijk 'panihym' tegen God.
We lezen verder in Genesis 11
De torenbouw van Babel
[1] De gehele aarde nu was een van taal en een van spraak. [2] Toen zij oostwaarts trokken, vonden zij een vlakte in het land Sinear, waar zij zich vestigden. [3] En zij zeiden tot elkander: welaan, laten wij tichelen maken en die goed bakken. En de tichel diende hun tot steen en het asfalt diende hun tot leem. [4] Ook zeiden zij: welaan, laten wij ons een stad bouwen met een toren, waarvan de top tot de hemel reikt, en laten wij ons een naam maken, opdat wij niet over de gehele aarde verstrooid worden. [5] Toen daalde de Here neder om de stad en de toren, die de mensenkinderen bouwden te bezien, [6] en de Here zeide: Zie, het is één volk en zei hebben één taal. Nu zal niets wat zij denken te doen voor hen onuitvoerbaar zijn.'
Het mag duidelijk zijn dat het maken/vereren van goden (na de zondvloed) begon in de tijd van en onder aanvoering van Nimrod. Hij wilde zich 'een naam maken' (vers 4).
Doordat we weten dat ze oostwaarts trokken naar de vlakte van Sinear, kan men redelijk nauwkeurig aangeven waar Babel heeft gelegen. Babel heeft gelegen op ongeveer de plaats waar nu Irak ligt. En in die omgeving heeft men dan ook meer torens gevonden. De naam die algemeen gebruikt wordt voor deze 'heilige' torens is Ziggurat (zagaru betekend hoog zijn).
'Ongeveer 30 ziggurats zijn door archeologen gevonden in het gebied van Mesopotamië. Van Mari en Tell-Brak in het noordwesten, Dur-Sharrukin in het noorden en Ur (Daar kwam Abraham vandaan) in het zuiden en Choga Zambil in het oosten'.
(Ziggurats et Tour de Babel door A. Parrot)
'Hoewel de toren van Babel nu verdwenen is, bestaan er nog wel een paar kleinere ziggurats. De grootste (hoewel beschadigd) is te vinden in het westen van Iran. Dit land was ooit het oude land van Elam. Die ziggurats staan 27 kilometer van de hoofdstad van Elam, de stad Susa. Gebouwd door Koning Untash-Napirisha in 1250 voor Christus. De toren heeft vijf verdiepingen en is ongeveer 57 meter hoog.'
(Vertaald uit: Tower of Babel, door Lee Krystek)
In eerste instantie is het vreemd om te lezen dat men eerst naar een vlakte gaat om daar een toren te bouwen die tot in de hemel reikt. Het zou meer voor de hand liggen om op een grote hoge berg te beginnen met bouwen. Dat scheelt enorm veel werk als je van plan bent om tot in de hemel te komen. Dit geeft mede aan dat men met de term 'tot in de Hemel' reikte niet de hoogte van de toren bedoelde maar de functie van de toren.
Om te beginnen moeten we weten dat de naam Babel eigenlijk is gemaakt van twee woorden. Het woord 'bab', wat betekent 'poort' of 'doorgang' en het woord 'el' dat 'God' betekent.
Babel betekent dus 'de poort of doorgang naar God'
Het ging om vierkante torens die als gestapelde blokken op elkaar gebouwd zijn. Het grootste blok onder en het kleinste blok boven. Het geeft het idee van en piramide. De zijkanten kunnen een breedte hebben gehad van 20 tot 90 meter. Tegen deze toren was een trap gebouwd die tot aan de top reikte. Op deze top stond een tempel. De zijkanten van de top van de toren waren versierd met astrologische tekens. De hemel (de plaats waar God woont) slaat in dit verhaal dus op de tempel boven op de toren.
In deze tijd geloofde men dat goden op bergen (of torens) woonden. Denk ook maar aan de heilige berg Olympus en zelfs in de bijbel gaat Mozes de berg op om de wet te ontvangen van God.
Het was alleen in dit geval niet de bedoeling van de 'torenbouwers' (zeer waarschijnlijk Nimrod) om een plaats te maken voor de God JHWH (Jahweh), maar voor zichzelf (vers 4).
Met nadruk wordt verteld dat Nimrod de koning was van Babel. Ook was hij de grondlegger van Ninev¾ (vers11). Ninev¾ komen we in het boek Jona tegen als een stad vol boosheid. Erg genoeg voor God om de stad te willen vernietigen.
De 'wereldse/gewone' geschiedkundigen en archeologen vertellen dat Nimrod dezelfde persoon zou zijn als Ninus. Doordat de bijbel zegt dat Nimrod Ninev¾ bouwde kunnen we dat gerust aannemen, want Ninev¾ (Nin-neveh) betekend 'woning of woongebied van Ninus'.*
Ook zeggen de geschiedkundige dat Kus, de bekende god Bel of Bellus/Baal zou zijn omdat de god Bel de vader zou zijn van Ninus**.
*(Nimrod the Mighty Hunter door James T Davis)
**(Bryant's Mytology (Londen, 1807) Vol 2 pagina 403,404)
Het was in die tijd normaal om belangrijke mensen een andere naam te geven. We zien dat bijvoorbeeld ook bij Daniël (Daniël 4:9) Daniël noemde men later Beltasassar. Ook Jozef (Genesis 41:45) wordt later Safenat-Paneach genoemd.
De God Bel/Baal die vereerd werd in Babylon, komen we ook tegen in Jesaja 46:1
'Bel is ineengezonken, Nebo is teneergeslagen, hun beelden zijn toegevallen aan het gedierte en aan het vee…'
We komen de namen van de goden uit Jesaja ook tegen in de namen van de grote heerseres van Babylon. NEBUchadnezzar en bijvoorbeeld BELschazzar.
Ook zien we hier dat de straf waar over in Jesaja 47 (als vervolg op 46) wordt gesproken duidelijk een gevolg is van de vervloeking van Cham door Noach.
Jesaja 47 vers 3:
' Uw schaamte worde ontbloot, uw schande ook gezien. Ik zal wraak nemen en niemand sparen.'
De wraak is het zien van het ontblote lichaam (hoewel de betekenis naar mijn mening dieper gaat), net als bij Noach waar mee alles was begonnen.
Het is duidelijk dat Nimrod de vloek van Opa Noach (een dienaar te worden van anderen) heeft willen omzetten in het heersen over anderen.
De vrouw van Nimrod was Semiramis, volgens de Babylonische legende beheerde zij een herberg, hoewel de Joodse verhalen vertellen dat zij een bordeelhoudster was.
Men is het er wel over eens dat zij een mooie, maar ook een machtige heks was. Samen zouden zij de grote Pagan-religies stichten.
Nimrod stierf, waarschijnlijk doordat hij verscheurd werd door wilde dieren, of door vijanden in stukken werd gehakt. Zijn vrouw Semirames, merkte dat ze door zijn dood invloed begon te verliezen in het Babylonische rijk. Semirames stimuleerde de mensen de zon te aanbidden als eerbetoon aan haar man Nimrod. Zij vertelde dat ze door haar man, die toen vereerd werd als hoofdgod Marduk, bevrucht was en een zoon zou baren die een reïncarnatie zou zijn van haar man. De zoon werd Tammuz* genoemd, geboren uit een maagd. Semirames zei dat ze een groot voorstander van het celibaat was, daar dat een teken van godsvrucht zou zijn.
*(Tammuz komen we ook tegen in Ezechiël 8 vers 14)
De zoon Tammuz werd volgens de geschiedenis geboren op 25 december. Door het baren van dit 'onbevlekte' kind, verkreeg Semirames de titel 'Koningin des hemels' Deze (weder)geboorte van dit zonnekind werd gevierd als het feest 'saturnalia'*.
*(saturnalia= feest ter ere van de onoverwinnelijke zon -Mitras-)
Door de spraakverwarring verspreidde men zich over de aarde en nam men ook het verhaal van Nimrod en Semiramis mee.
'Na hun dood werden Nimrod en zijn vrouw Semirames (de vroegere 'Koningin des hemels') vereerd door hun priesters als Marduk en Astarte'
(Nimrod, Mars and the Marduk connection door: Bryce Self) (dit verhaal staat ook heel uitgebreid beschreven en onderbouwd in bijvoorbeeld het boek: The two Babylons door: Alexander Hislop)
Mede door de spraakverwarring zijn in veel volken Nimrod en Semirames en het kind Tammuz bekend onder verschillende benamingen. Bijzonder is wel dat het verhaal van de onbevlekte geboorte bij allemaal gelijk is. Ook zou Tammuz gestorven zijn en later weer opgestaan uit de dood. Deze gebeurtenis wordt jaarlijks herdacht, vrouwen bewenen dan zijn dood*.
*(Dit is ook te lezen in Ezechiël 8 vers 14)
Een paar voorbeelden:
In Egypte: Osiris, Isis en hun kind Horus
'De iconografische voorstelling van deze mythische structuur is Isis die Horus voet aan haar borst (de 'madonna lactans'), hetgeen een 'teken van eeuwige wedergeboorte' is.'
'De laatste Isistempel, in Philae bij Assouan, zou pas in 535 worden gesloten (om later een Maria kerk te worden!)'.
(Maria, een uitdaging, door: Wiel Logister)*
*(hoewel deze gegevens uit veel boeken gehaald kunnen worden, hebben we voor dit boek gekozen omdat het reeds in het Nederlands vertaald was.)
In Rome: Saturn, Venus en Jupiter
In Griekenland: Kronos, Rea en Zeus
'zelfs in Tibet, China en Japan waren de Jezuïet (Katholiek) missionarissen verbaasd te ontdekken dat een tegenhanger van de Madonna en haar kind, toegewijd werd aanbeden alsof ze in Rome zelf waren'
(The two Babylons, door: Alexander Hislop) (zie ook Babylonian Mistery religion, door: Woodrow)
(Ook in het boek van Sir J.F. Davis's, China, Vol 2 Pagina 56, vinden we een zelfde beschrijving)
Een paar afbeeldingen van 'Madonna' beeldjes (van voor de geboorte van Jezus), vergeleken met een Madonna afbeelding uit de roomse kerk (links)

Maria met Jezus ........Semirames met Tammuuz .........Isis met Horus............... Devaki met Krishna
Semirames was bekend onder veel namen:
'Semirames, als de vrouwelijke godheid, werd ook wel Baalti genoemd. Als dit woord in het Engels wordt vertaald betekent het 'My Lady' (Mevrouw) In het Latijn werd het als 'Mea Domina' vertaald. Deze naam werd de naam 'Madonna'. Een naam waar tegenwoordig vaak Maria mee bedoeld wordt'.
(Mystery Babylon the Great, door M. Montgomery)
Over deze 'Koningin des Hemels' schrijft Jeremia in Jeremia 7 vers 18, het volgende:
'De kinderen rapen hout, de vaders steken vuur aan en de vrouwen kneden deeg om offerkoeken te maken voor de koningin des hemels en zij brengen plengoffers aan andere goden ten einde Mij te krenken'
Ook als de Paus de mis opdraagt, wendt hij zich tot de Hemel en zegt:
'Met mijn hart vol lof voor de Koningin des Hemels, het teken van hoop en de bron van troost……. Deze liturgie eert u, Maria, als de vrouw bekleedt met de zon….'
(Mary-Queen of Heaven, door: Cheryl Schupbach)
Het mag duidelijk zijn dat Jeremia met 'koningin des hemels' niet Maria bedoeld kan hebben. Hoewel we Maria vaak (net als Semirames) met een kroon op het hoofd als 'koningin des Hemels' tegenkomen, geeft dit stuk wel aan dat de oorsprong van het aanbidden van een 'Madonna' al heel oud is.
'De Maria verering sluit dan ook vanaf de 5e eeuw sterk aan bij die van de grote godin, vaak tot ongenoegen van de kerkelijke gezagsdragers. Maar anderzijds zag de kerk er ook wel missionair voordeel in en vele godinnentempels werden Maria kerken. In de 7e eeuw heeft de Maria verering overal ingang gevonden, maar dat betekende niet het einde van haar ontwikkeling als grote moeder.'
'Een anglicaanse studie (1963) spreekt de sterke vermoedens uit, dat de diepste wortels van de Maria verering in het geheel niet gevonden worden in de christelijke traditie.'
(De werkelijkheid van Maria, geschiedenis en mysterie door: Lavis Tiessen)
In de eerste eeuwen 'vereerde' niemand Maria. Zij werd gezien als een gezegende vrouw die de moeder van Jezus heeft mogen zijn. Op basis van de uitspraak van Jezus: 'Ik ben de weg de waarheid en het leven; niemand komt tot de Vader dan door mij'(Johannes 14:6), werd er geen andere middelaar(ster) getolereerd. In de eerste eeuwen was de 'grote moeder' alleen bekend als een heidense godin:
'Deze Pagans (een natuur godsdienst uit die tijd) bezoeken steeds de mysteriën die 'De Grote Moeder' worden genoemd. Zij veronderstellen dat zij het mysterie begrijpen door het bijwonen van deze ceremonies'
(Hippolytus, 170-236 n. Chr.)
Er was in de eerste christentijd juist veel weerstand tegen het vereren van maagdelijke geboortes door heidense volken.
'Toen ik hoorde dat Perseus geboren was uit een maagd, begreep ik dat de misleidende slang (de duivel) dat dus ook al had nagebootst'.
(Justin Martyr, 100-168 n. Chr.)
Toch heeft deze voorname plaats van moeder en kind een belangrijke stempel gedrukt op het hedendaagse kerstfeest. Met name door de verering van Tammuz kwam de nadruk vooral te liggen op de baby Tammuz. Niet op een steeds ouder wordende kind, zoals normaal was in die tijd (en nu nog steeds), maar men bleef vooral het pasgeboren wonderkind aanbidden.
De cultusrichting die door het aanbidden van de Zongod (Nimrod) de meeste invloed heeft gehad op het ontstaan van het kerstfeest, is wel de cultus van 'Mitras' tijdens het feest 'Saturnalia'.
Als we een paar encyclopedieën openslaan, vinden we er het volgende over:
'Kerst, in de christelijke kerk, was een jaarlijkse feest dat werd gehouden op 25 december om de geboorte van Jezus Christus te vieren. Onderzoekers geloven dat het festival voortgekomen is uit verschillende rituelen, gehouden door voorchristelijke Germanen en Kelten om de 'winter zonnewende' te vieren. Kerst is pas echt door christenen gevierd vanaf de 4e eeuw en bestaat uit veel Pagan gewoontes….'
(Vertaald uit: Encarta Encyclopedia)
'Geaccepteerd door de meeste geleerden tegenwoordig, was de geboorte van Christus toegewezen aan de datum van de 'winter zonnewende' (25 december in de Julian kalender en 6 januari in de Egyptische kalender), omdat op die dag de zon aan zijn terugkeer begon aan de noordelijk hemel. De Pagan gelovigen van Mitra vierden de 'dies natalis Solis Invicti' (geboorte van de onoverwinnelijke zon). Op 25 december, 274 na Chr. besloot Aurelian dat de zon-god hoofd beschermheilige was van het Romeinse rijk en wijdde een tempel aan hem in 'Campus Martius'. Kerst ontstond toen de cultus van de zon bijzonder machtig was in Rome.'
(Vertaald uit: New Catholic Encyclopedia, samengesteld door de Catholic University of America)
'Kerstmis (afgeleid van 'Christus-mis'). Het feest ter herdenking van de geboorte van Jezus Christus In de Oosterse Kerk werd dit feit oorspronkelijk herdacht op het feest van *Epifanie, de verschijning, van de Heer (6 jan.). In Rome is ca. 330 als datum 25 dec. gekozen, waarschijnlijk in verband met het zonnewendefeest van 'sol invictus' (de onoverwinnelijke zon) met de bedoeling dit te kerstenen. Van het Westen uit vond dit feest ook in het Oosten ingang.'
(de Grote Winkler Prins)
'Kerstfeest, Kerstmis. Het woord Kerst is de germaanse vorming van het gri. Christus, vgl. het ww. kerstenen: het woord betekent dus Christus feest. Het is het feest van Christus' geboorte; de kerstmis is de mis ter ere van Christus' geboorte. De jong-christelijke kerk kende geen kerstfeest' zoals ook in de apostolische' brieven weinig of geen aandacht wordt geschonken aan de geboorte van Jezus. Pas in 335 vond het eerste te Rome plaats en wel op 25 december. Deze datum en dag is door de R. K. Kerk en protestantse kerken thans algemeen aanvaard. De orthodoxe Kerken vieren het kerstfeest op 9 januari de Armeense Kerk op 19 januari. Er is geen enkele reden aan te voeren, dat de Here Jezus in de maand december werd geboren De keuze voor deze maand houdt waarschijnlijk verband met de zonnewende, de geboorte van het licht op 21-22 december. Overigens is het merkwaardig dat de christelijke jaartelling wel begint met het jaar, maar niet met de dag van Christus' geboorte. De Romeinse monnik Dionysius Exiguus, die onze jaartelling heeft ontworpen, wijzigde daarbij niet de Romeinse indeling van het jaar in maanden en begon dus met de eerste dag van de eerste maand van de romeinse kalender'
(Bijbelse encyclopedie door: prof D.W.H. Gispen en B.J. Oosterhoff)
Zo zien we dat alle onderzoekers het er wel over eens zijn dat het feest van de zonnewende of nauwkeuriger ' Sol Invictus' het feest van 'de onoverwinnelijke zonnegod' is. Er is eigenlijk geen discussie over dat dit feest de basis is geweest van ons kerstfeest. Daarom willen we dit feest toch nog even nader toelichten voor we het kerstfeest zelf onder de loep nemen.
Mithras is de Romeinse naam voor de Indo-Iranise god Mitra, of Mithra, zoals hij door de Perzen werd genoemd.
In de Perzische mythologie was Mithras geboren uit een maagd*. Hem was het leven geschonken door 'de Moedergod'
*(dit niet te verwarren met de 'rockbirth' die zijn uitgroeien tot godheid verbeeldt. Zijn geboorte was overigens wel in een grot)
'Mithras werd ter wereld gebracht door Anahita, een onbevlekte maagdelijke moeder die aanbeden werd als vruchtbaarheidsgodin, voor de hiërarchieke reformatie. Van Anahita wordt verteld dat ze de 'Verlosser' ontvangen had van het zaad van Zarathustra, bewaard in de wateren van het meer 'Lake Hamun' in de Perzische provincie Sistan.'
(Vertaald uit: Mithrasm door: Delphi Theological Network)
Hier lezen we duidelijk de Perzische variant op het Semirames verhaal. Het is dan ook niet vreemd dat de grootste middenoosterse 'Mithtraeum*' die in het westen van Perzië stond in Kangavar, opgedragen was aan 'Anahita, the Immaculate Virgin Mother of the Lord Mithras' (Anahita, de onbevlekte Maagdelijke Moeder van de Heer Mithras
*(= Plaats van samenkomst voor Mithras verering)
Mithras werd al snel de beschermheer van legers. Mithras was een machtig krijger. In ieder Mithraeum was een afbeelding te zien waarop te zien is hoe Mithras een stier doodt. We vinden hierin een duidelijke paralel met afbeeldingen van 'Nimrod, de machtige jager'.
Vooral door de Romeinse soldaten werd Mithras al snel de belangrijkste godsdienst van het Romeinse rijk. Doordat de Romeinse legers 'overal' heen trokken verspreidde de cultus van Mitras zich snel.
In de tweede eeuw, verspreidde de verering van Mithras zich ook in Duitsland doordat een sterk leger dit gebied verdedigde. De meeste Mithraeums in het westen werden ontdekt in Duitsland. Er is een inscriptie gevonden van een inwijding van een Centurion als volgeling van Mithras. Deze inscriptie dateert uit het jaar 148 n. Chr. Het meest bekende relief van de Mithras verering, die twaalf scènes uit het leven van de god laten zien, is gevonden in Neuenheim, Duitsland in 1838.
Op 25 december wordt ieder jaar de geboorte van de nieuwe zon gevierd. De zon die op die dag op het laagst stond, werd op die dag opnieuw geboren.
Voordat de Mithras cultus naar Rome werd gehaald, vierde men op deze dag het feest van Saturnus. Dit was ter ere van de god Saturnus die direct terug te herleiden is naar Nimrod de zonnegod.
'De laatste paar eeuwen is duidelijk geworden dat in Griekse en Latijnse teksten een mysterieuze verwarring is ontstaan over: 'Zon' in het Grieks 'Helios' en in het Latijn 'Sol' als verwijzing naar de planeet 'Saturnus'! Over de Babylonische sterren aanbidders schrijft Diodorus: 'tot degene die we Saturnus noemen, geven we de speciale naam: 'Zon-ster'.'
(Vertaald uit: Saturn: The Ancient Sun God, door: David Talbott)
Omdat deze twee feesten op dezelfde dag gevierd werden en erg op elkaar leken integreerden ze snel als één feest. Het feest heette in die tijd 'Saturnalia'.
Het werd gevierd met het geven van pakjes, muntstukken en kaarsen, het houden van grote (gezamenlijke) maaltijden, het versieren van een (groenblijvende) kerstboom, takken en kransen aan de deuren en muren.
In de eerste 350 jaar na Christus, waren de kerkleiders helemaal geen voorstanders van een dergelijk feest. De navolgende citaten geven daar al iets van weer:.
'Het Saturnalia feest, Nieuwjaar en Midwinter festivals, komen steeds vaker bij ons voor. Kado's worden uitgedeeld, spelen gespeeld en grote maaltijden gehouden. De Pagans zijn toegewijd aan hun eigen feesten. Maar dit soort mensen zouden de dag des Heren of het pinksterfeest niet met ons kunnen vieren'
(Vertaald uit: Terrulian, De Apologie, Volume 1)*
*(Terrulianus (160-230) een belangrijke christelijke schrijver uit Cartago, Noord Afrika. Hij was presbyter (dat is te vergelijken met een ouderling. In de Roomse/Anglikaanse kerk een functie van priester)
'Jullie christenen hebben jullie eigen inschrijving (hier wordt het lidmaatschap van een kerk bedoeld) jullie eigen kalender. Jullie hebben niets uit te staan met de feestdagen van de wereld. Sterker nog jullie zijn geroepen tot het tegenovergestelde.'
(Vertaald uit: Terrulianus, De Apologie, Volume 1)
'Het heeft inderdaad consequenties als we deel zouden nemen aan een publiek feest, tenzij men zou kunnen bewijzen dat er niets mis mee was en alleen gefundeerd zou zijn op het ware karakter van God. Maar het zogenaamde publieke festival kan in geen enkel opzicht in harmonie gebracht worden met het dienen van God. In tegendeel ze zijn ervoor gemaakt om te dienen als herdenkingen van menselijke instellingen.'
(Origenes*, vertaald genomen uit: a Dictionary of Early Christian Beliefs door: David W. Bercot.)
* (Origenes (185-255), Opleid door Clement van Alexandria, was een bekend en geliefd schrijver uit die tijd hij schreef meer dan duizend werken.)
Dit zijn een paar oude documenten die iets schrijven over de manier waarop de christenen van die tijd aankeken tegen een dergelijk feest. Het was pas veel later dat men besloot om de Pagan-gelovigen tegemoet te komen en een aantal van hun gewoontes te 'verchristelijken'.
'Nu was het keizerrijk officieel christelijk, wat zou Constantijn doen met al de traditionele, reeds bestaande heidense vakanties? In zijn koninkrijk en onder zijn leiderschap was het niet geheel stabiel. Hij had zijn andere drie rivalen verslagen, maar er waren nog steeds vijanden in het land. 'Hij sloot een huwelijk tussen het christendom en zon aanbidders' (Eutropius, X pagina 131-133) de oorspronkelijke godsdienst van Constantijn…. Hij zou zeker geen revolutie riskeren door de Pagan-gewoontes zomaar te verbieden…… Christenen uit die dagen pasten de stelling toe om; 'de Pagans halverwege tegemoet te komen.'
(Vertaald uit: It's that time again! , Geschreven door: Theophorus)
In het volgende hoofdstuk zal aan de orde komen in hoeverre we bepaalde gebruiken hebben overgenomen in ons kerstfeest.
 

© Peter en Rolanda Noordzij

 

[naar hoofdstuk 2] [naar hoofdmenu] [naar hoofdstuk 4]