De betekenis van het woord 'dopen'
Eerst zijn we gaan zoeken naar de oorspronkelijke betekenis van het woord "dopen" te beginnen bij het werkwoord "dopen" dat van het zelfstandig naamwoord "doop" is afgeleid.
Hoewel je bij het woord dopen denkt aan indopen of onderdopen, zijn we vooral gaan zoeken naar de oorspronkelijke Griekse tekst.
Als we naar het Engelse woord 'baptise' kijken, zien we dat het, net als het Nederlandse woord 'baptist' gevormd is van de Griekse werkwoordsvorm 'baptizo'. Eigenlijk is dit woord dus nooit echt vertaald, maar min of meer letterlijk uit het Grieks overgeschreven. De belangrijkste Engelse vertaling is de 'King James Version' (te vergelijken met de Nederlandse Statenvertaling)
Omdat Koning Jacobus wel de macht in het land bezat, maar over religieuze zaken, verantwoording moest af leggen aan de bisschoppen van de Anglicaanse kerk, wilde hij voorzichtig zijn in de vertaling die op zijn naam zou komen te staan. Hij besloot om een aanvaring met de bisschoppen te voorkomen het woord 'baptizo' gewoonweg niet te vertalen.
De stam van het woord baptizo is bapto. De tussenvoeging 'iz' betekent zoals bij alle Griekse werkwoorden dat het om een woord gaat dat iets veroorzaakt. Wat er gebeurd wordt bepaald door het basiswerkwoord waaruit deze vorm is opgebouwd.
Om dus te weten wat het woord baptizo veroorzaakt, moeten we de betekenis uitzoeken van het enkelvoudige stamwoord bapto.
Er zijn 6 bijbelteksten in het nieuwe testament waarin het woord bapto voorkomt, zonder dat hier de doop (als in: 'mensen dopen') mee bedoeld wordt.
- Lucas 16:24. 'Vader Abraham, heb medelijden met mij en zend Lazarus, opdat hij zijn vinger in water dope en mijn tong verkoele...'
- Johannes 13:26: ' Jezus dan antwoordde: die is het, voor wie Ik het stuk brood indoop en wie ik het geef.'
- Openbaringen 19:13. 'Gehuld was Hij in een kleed, dat in bloed geverfd was.' (Deze tekst is zowel in de Leidse als de meeste Engelse en Duitse vertalingen vertaald met '...een kleed gedoopt in bloed')
Ook komt in het nieuwe testament drie keer het woord embapto voor. 'em' betekent in het Grieks 'in'
- Matteus 26:23 'Hij antwoordde hen en zeide: die zijn hand met Mij in de schotel heeft gedoopt, die zal mij verraden.'
- Marcus 14:20 en - Johannes 13:26 In deze twee teksten staat vrijwel hetzelfde als in Matteus 26:23
In alle zes de gevallen geeft het duidelijk aan dat het hier gaat om, iets onderdompelen in een vloeistof en het er daarna weer uit halen.
Ook het Grieks Nederlands woordenboek geeft als verklaring voor bapto: indompelen
In de oud Griekse taal die al eeuwen voor het schrijven van de bijbel veel gebruikt werd, is aan dit woord baptizo altijd de grondbetekenis toegekend als: onderdompelen, bedelven of indopen.
In de Griekse vertaling van het oude testament, daterend uit meer dan een eeuw voor Christus, wordt de onderdompeling van Naäman bijvoorbeeld vertaald met het woord baptizo.
Dit dus in grote tegenstelling met het Griekse woord nipto dat wassen betekent. In de zin van handen of lichaam wassen. Naäman ging zich niet wassen in de rivier maar onderdompelen. Dat is heel iets anders in het Grieks.
Ook als Jezus zelf gedoopt wordt in Matteus 3:16 staat daar in het Grieks baptizo. Daarna staat er: '' Hij steeg op uit het water..'
In het Engels 'He went up from the water..'
of 'He rased up from the water'
Het Griekse woord hier is anabaino en dat betekent omhoog of 'er uit' komen. Je kunt pas omhoog komen uit het water als je eerst onder water bent gegaan.
Als Johannes zegt in Matteus 3:11 ‘Ik doop u wel met water tot bekering, maar die na mij komt...'
gebruikt de bijbel het Griekse woord baptizo! Hij dompelde ze dus onder.
Als Jezus in Matteus 28:19 zegt: 'gaat dan henen, maakt al de volken tot mijn discipelen en doopt hen in de naam des Vaders en des Zoons en des heiligen Geestes.' gebruikt Jezus hier heel duidelijk het woord baptizo. Het woord onderdompelen dus!
Er staat dus eigenlijk: gaat heen en dompel ze onder in de naam des Vaders......enz.
Iedereen begrijpt nu, denk ik wel, waarom koning Jacobus van Engeland erg voorzichtig was en het woord eigenlijk niet durfde te laten vertalen. In een anglicaanse kerk, waar men doop door besprenkeling van water praktiseerde, zou dit zeker tot problemen hebben geleid. Hij was bang dat zijn 'King James' vertaling dan niet in gebruik zou zijn genomen.
Maarten Luther schreef het volgende over het woord voor DOOP:
"In het Latijn kan het met onderdompeling vertaald worden, bijv. iets in water onderdompelen, zodat het geheel door water wordt bedekt. En hoewel die gewoonte buiten gebruik geraakt is... toch behoort men geheel ondergedompeld en onmiddellijk weer uit het water getrokken te worden. Want dit schijnt de etymologie van het woord te vereisen"
(Maarten Luther, Opera, Tom. 1, blz.72).
Calvijn schreef het volgende in zijn Institutie van de Christelijke religie:
"Zelfs het primitieve gemeente" (Joh. Calvijn, Institutie, Boek IV, Hoofdst. XV, Art. 19).woord DOOP duidt het onderdompelen aan; en het is zeker dat onderdompeling in praktijk was bij de primitieve gemeente"
(Joh. Calvijn, Institutie, Boek IV, Hoofdst. XV, Art. 19).
----- © Peter en Rolanda Noordzij -----