Dopen als Joods ritueel.

Dopen als Joods ritueel.

Omdat er behalve over de letterlijke betekenis van het Griekse woord baptizo, veel discussie is over de uitleg van bepaalde bijbel teksten, zijn we eens verder terug gegaan in de tijd en op zoek gegaan naar de Joodse rituelen die in de tijd van Jezus gebruikelijk waren. We zijn toen gestart met bij het Joods Historisch museum informatie op te vragen en zij waren gelukkig erg behulpzaam.

In de Joodse cultuur kent men het verschijnsel 'mikveh' uitgesproken en ook vaak geschreven mikva.

Dit is een reinigingsritueel waarin een persoon geheel ondergedompeld werd of zichzelf onderdompelde, om daarna weer rein uit het water omhoog te komen.

Hij heeft dan zijn onreinheid afgelegd. Een andere uitleg is dat hij dan gestorven is aan zijn vorige leven.

Een paar situaties waarin een mikva gebruikelijk was:

- Bij het inwijden en reinigen van een priester.

- Het reinigingsritueel van een vrouw bij wie de maandelijkse periode is gestopt.

- Een heiden (niet jood) die Jood wil worden, zo iemand heet een proseliet (In onze bijbel word de naam Jodengenoot gebruikt voor proseliet)

Als een priester ingewijd wordt legt hij zijn vorige (onreine) leven af en kan na de mikva zijn dienst voor God afgezonderd uitvoeren. De hogepriester deed deze mikva bijvoorbeeld vijf keer tijdens zijn dienst op de grote verzoendag.
Deze staat van reinheid te behouden was een van de belangrijkste dingen waarmee de Farizeeën zich bezig hielden. Vandaar hun Hebreeuws naam Perushim wat betekent 'seperated ones' (= zij die afgezonderd zijn)
(Te lezen in: L. Finkelesein, The Pharisees)
De mikva als reiniging voor een vrouw is een handeling die ze zelf uit mag voeren. Dit in tegenstelling tot de andere mikvas, daarbij moeten minstens drie rabbijnen aanwezig zijn.
(Encyclopaedia Judaica)

De derde waar we even bij stil willen staan is het veranderen van geloof. De overgang om een Jood te worden.

Als iemand te kennen geeft dat hij Jood wil worden, wordt hij eerst ondervraagd door minstens twee rabbijnen die dan bepalen of zijn motivaties goed zijn (Hierover heeft Rabbi Haim Elazar Schapira, Hungary 1872-1937 en H. E. Schapira, responsa Minhat Elazar, part lll [Bratislava 1922] #8 veel geschreven)

Zij gaan verder in op de motivatie van mensen die, omdat zij gaan trouwen, Jood willen worden.

Als zij geaccepteerd zijn, worden ze proseliet. Het is een periode van ongeveer drie jaar waarin ze de Joodse tradities en gewoonten moeten leren kennen. Er wordt zeker in het laatste jaar van het proseliet zijn nauwkeurig op toegezien of men ook daadwerkelijk de Joodse tradities volgt.

Zowel de Talmud als de Midrashim en ook de aanverwante literatuur zijn ongelofelijk positief als het gaat om proselieten. Als een proseliet (man) eenmaal besneden was en de mikva had gedaan, werd hij werkelijk geaccepteerd als Jood en mocht zelfs met een dochter van een priester trouwen.

Men zag hem dan werkelijk als een nieuwgeboren kind. De mikva wordt ook wel 'the washing of new birth' of wel 'Het bad der wedergeboorte' genoemd.

Het navolgende citaat is van: Peggy Pryor, zelf joods en aangesloten bij 'Hebraic Roots Resource'
Zij heeft in het bijzonder veel studie gedaan naar de joodse achtergronden van de eerste christentijd. Ze woont in Amerika, Tennessee.

'How does immersion relate to us now..believers in Messiah? Emerging from the Mikvah is very much like a process of rebirth. The Mikvah represents the womb. When a person enters the Mikvah, he is reentering the womb, and when he emerges, he is as if "born again". Thus he attains a completely new status.'
(Mikvah: a study of immersion, Part IV, By Peggy Pryor)

Vertaling voorgaande stuk: Hoe is de relatie tot onderdompeling bij ons ..zij die in de Messias geloven? Tevoorschijn komen uit het Mikvahbad, lijkt veel op het proces van 'opnieuw geboren worden'. De Mikvah vertegenwoordigt de baarmoeder. Wanneer een persoon de Mikvah betreedt, betreedt hij de baarmoeder, wanneer hij uit het water komt, is hij opnieuw geboren. Zodoende bezit hij dan een nieuwe status.

Paulus gebruikt deze Joodse term in Titus 3:5 ' doch naar Zijn ontferming ons gered door het bad der wedergeboorte en de vernieuwing door de Heilige Geest.'

Ook Jezus zelf gebruikt de term 'geboren worden uit water', in Johannes 3

[3]' Jezus antwoordde en zeide tot hem: voorwaar, voorwaar, Ik zeg u, tenzij iemand wederom geboren wordt, kan hij het koninkrijk van God niet zien. [4] Nicodemus zeidde tot Hem: hoe kan een mens geboren worden, als hij oud is? ........[5] Jezus antwoordde: voorwaar, voorwaar, ik zeg u, tenzij iemand geboren wordt uit water en Geest, kan hij het koninkrijk Gods niet binnengaan.'

Hoe gaat de Mikva in z'n werk:

De proseliet of priester gaat bij voorkeur naar de zee of een rivier met 'levend' stromend water.
Als dat niet mogelijk is dan moet hij in een bad met tenminste 40 se'ahs (ongeveer 120 galons = 456 liter) water. De persoon moet dan schoon en zonder extra ballast (De ene groep zegt dat kleding wel toegestaan is de andere groep dat dat niet mag).
Hij moet dan het water in gaan, zodanig dat hij geheel onder water komt. Letterlijk: ‘water moet alle delen van zijn lichaam aanraken'. Naar de joodse wetten is één afdaling in het water voldoende.
(Encyclopaedia Judaica)

Opm.: Er zij documenten waarin men zich afvraagt wat te doen als er te weinig water is, in bijvoorbeeld tijden van droogte. Een gezaghebbend Rabbijn schreef:' Dan moet u wachten met de mikva tot het gaat regenen'

Als twee ouders zich tot het Jodendom hadden bekeerd, door de man te besnijden en mikva en de vrouw alleen de mikva, en zij daarna nog kinderen kregen waren deze nieuwe kinderen automatisch Jood. De kinderen die er al waren, (bij zwangerschap word er dan gerekend vanaf de 3e maand, tellend op het moment van mikva), Moeten zelf kiezen of zij ook Jood willen worden en dan ook de gehele procedure ondergaan. Een kind kan zich vanaf zijn 13e jaar aanmelden voor het zogenaamde 'bar Mitswa'. Na deze ceremonie, kan hij zich als proseliet aanmelden.

Bij de 'bar Mitswa' (voor meisjes 'bat Mitswa') krijgt het kind de zegen om de volwassenheid in te gaan en wordt van af dat moment serieus genomen in de joodse gemeenschap.

Als extra informatie:

Er was ooit een groep binnen de Joodse gemeenschap waar men het voldoende vond om mensen te overgieten met water. Het ging hier dan om 9 kav (= 4,5 gallon =iets meer dan 17 liter) Daarvan zijn nog wel eens afbeeldingen te vinden. Later is dat officieel afgeschaft, omdat dat niet correct was. Dit is te vinden in Joodse geschriften (ber. 21b-22a; Maim. Yad, Keri'at Shema 4:8) (In het Engels terug te vinden in de Encyclopaedia Judaica. )

Het voorbeeld waar de Joden bekend mee waren in de tijd dat Jezus op aarde leefde, was de Mikva Niets wijst erop dat Jezus iets anders deed dan gebruik maken van een bekend gegeven in die tijd. Ook als we in het volgende hoofdstuk de geschiedenis van de doop gaan behandelen, zal blijken dat de 'eerste' christenen een doop hanteerden, die letterlijk lijkt overgenomen van de mikva.

Ook in de bijbel vinden we iedere keer aanwijzingen dat er veel water nodig is om te dopen, volledig in overeenstemming met het gebruik van de mikva.

Matteus 3:6 'en zij lieten zich in de rivier de Jordaan, door hem dopen,.....'

Matteus 3:16 'Terstond nadat Jezus gedoopt was steeg hij op uit het water....'

Johannes 3:23 'Doch ook Johannes doopte, te Enon bij Salim, omdat daar veel water was...'

Hij ging niet zo maar ergens dopen, maar hij moest een plek zoeken waar veel water was, omdat hij dat nodig had om mensen te dopen! Ook zien we hier dat de voorkeur, net als bij de proselieten doop, uitging naar levend (stromend) water.

Het is overigens ook aardig om te weten dat de Engelse vertaling van het Joodse nieuwe testament, de vertaling die door 'Messias belijdende Joden' word gebruikt, Efeze 5:25b-27 bijvoorbeeld als volgt wordt vertaald:

'Messiah loved the Messianic Community/church, indeed, gave himself up on its behalf [26] in order to set it apart for G-d, making it clean through immersion in the mikvah, so to speak [27] in order to present the Messianic community/church to himself as a bride to be prout of, witout a spot, wrinkle, or any such thing, but holy and without defect'
(Jewish New Testament, The letter of Paul to the Ephesians)

Vertaling vers 26: ...Door de heiligen te reinigen door onderdompeling in de mikva.....

[Terug naar hoofdstuk 1] [Naar hoofdmenu] [Naar hoofdstuk 3]