Woensdag 26 juli 2000.

Al sinds afgelopen zaterdag zijn we in Zweden en er nog steeds niet aan toegekomen om iets te schrijven. De dagen zijn erg kort, we doen teveel of mijn boek was erg spannend.

De reis was voorspoedig verlopen. Wel wat tijd verloren tijdens een omleiding in Duitsland en noodweer in Denemarken waardoor we pas om half negen op een camping vlakbij de boot zijn aangekomen. De volgende ochtend hadden we om 9.20 de boot Helsingor - Helsingborg en waren we om 9.40 aan de overkant, in Zweden dus. De hond inklaren en om 10 uur konden we onze reis op Zweedse bodem voortzetten. Rustig gereden en om een uur of zes waren we op de camping in Mårbacken (nabij Torsby) aangekomen. Het was al aardig druk op de camping maar we kregen toch de mooiste plaats van de camping, n.l. achter de schuur tussen de boompjes aan het water. De drukte op deze camping is te verklaren doordat ze in de KCK hadden gestaan waardoor veel mensen een kijkje kwamen nemen. Wij hadden dit weliswaar niet gelezen maar mijn vader en moeder wel en die hadden net twee maanden hiervoor op deze camping vertoefd, iets wat ze prima was bevallen. Inschrijven op deze camping gebeurt 's avonds bij de koffie of thee, een gezellig samenzijn waarvoor alle nieuwe gasten worden uitgenodigd.

Zondag de dag begonnen met warme bolletjes (op de camping verkrijgbaar) en lekker rustig opstarten. Even naar het toeristenbureau in Torsby om wat wandel- en doeinfo op te halen. Daar bleek ook de winkel open te zijn, dus meteen maar wat eten ingeslagen. Toen terug naar de tent voor warme chocolademelk met lekkers. Toen moest het er toch echt van komen: de benen strekken!

We begonnen direct achter de camping de witte lintjes en blauwe stippen te volgen. Dit was echter niet overal even duidelijk omdat dit, naar later bleek, slechts 'houvastjes' waren voor Jan-Willem, de eigenaar van de camping. Hij neemt zijn gasten namelijk ook regelmatig mee voor een tocht door de omgeving. Uiteindelijk komen we op een weg uit waar Marco zegt rechts, de GPS zegt rechts (was verkeerd ingesteld) en Monique zegt links. Dus rechts ging de gek. Maar na een heel stuk lopen, ging toch de twijfel toeslaan dus toch maar terug en ja hoor toen kwamen we wel door Bredsjon. Gelukkig voor Marco kwamen we vlak daarna een eland tegen die vlak voor onze neuzen de weg overstak, anders had er wat gezwaaid: ons de verkeerde kant opsturen! Al met al zo'n drie uur gewandeld dus net mooi om in te komen.

De volgende ochtend was het trouwens best wel te voelen dat de wandeling ook wat klimwerk had bevat. Toch weerhield ons dit er niet van om er vandaag weer op uit te trekken. Ditmaal gingen we de 7-dorpen wandeling doen. Je loopt dan langs 7 oude, grotendeels verlaten Finse dorpen in Zweden en Noorwegen. Wederom een hele mooie wandeling goed voor drie uurtjes wandelen. We hadden het bijna droog gered maar ongeveer 5oo meter voor het einde begon het te plensen dus eer we bij de auto waren, waren we doorweekt.

Ook 's avonds nog een stukje gelopen, vanaf de camping de rivier in noordelijke richting volgend, op zoek naar beverburchten en bevers . Maar nee het enige wat we zagen was 'berenpoep'!!? Wel weer lekker nat geworden, niet van de regen maar van het lange hoge gras en struiken.

Dinsdag zette de auto koers naar Hovfjället, een natuurpark ten noorden van Torsby. Bovenaan geparkeerd en daar begonnen met een rondwandeling van 8 kilometer naar Rattsjöberg. Al snel bleek dat dit geen rondwandeling was, maar enkele reis, dus hebben we er zelf een rondwandeling van gemaakt. Dit hebben we geweten!

De wandeling voerde door moerassen, bossen, berg en dal en duurde in totaal 5 uur. Het bleek een prachtige wandeling te zijn geworden waarbij we slechts 1 keer andere wandelaars zijn tegengekomen. Als toetje zagen we een paartje kraanvogels, die luid protesterend wegvlogen toen zij ons hoorden, wat een machtig geluid en gezicht is dit.

Terug op de camping regende het en 24 uur later is het nog steeds niet droog geweest. Daarom hebben we vandaag maar een activiteit binnen ondernomen. Na een kort bezoek aan Torsby zijn we naar het roofdierencentrum in Ekshärrad gegaan. Alles in dit centrum draait om de 4 grote roofdieren van Zweden: beer, veelvraat, lynx en wolf. Hier hebben we een heel mooi ijzeren beeld van een eland gekocht. Op de terugweg zagen we de "real thing" lopen: moeder eland met kalf, met andere woorden foto- en videostop. Blijft leuk!

Zondag 30 juli 2000

Het werd de volgende dag gelukkig wel mooi weer, althans het was droog. Dus Marco had 's morgens alvast een kano (of beter gezegd een Canadees) gereserveerd voor 's middags. Hierdoor konden we 's ochtends lekker rustig aan doen, wat gelezen, geschilderd, koffie gedronken, etc.

's Middags zijn we een heel stuk stroomafwaarts gevaren.  Niet te ver want we moesten ook nog terug. Maar eigenlijk viel dit reuze mee want er stond geen wind. Jamie vond het allemaal maar zo zo en ze was heel wat gelukkiger toen ze eindelijk op schoot mocht liggen. Marco was wat minder gelukkig want hierdoor kwam het meeste het roeien voor zijn rekening. Het was wel genieten want vanaf het water krijg je toch een heel ander gezichtspunt. Helaas geen bevers gezien en daarom mochten we de peddels nog niet inleveren van Jan-Willem, maar moesten we er 's avonds nog een keer op uit. En ja hoor, bingo!!! Een bever zwemmend in het water. Aangezien je er met een kano heel rustig bij kunt komen, was de bever helemaal niet geschrokken en konden we hem goed zien. En niet alleen zien, maar ook fotograferen en videoen. De video was zo leuk gelukt dat Jan-Willem de volgende ochtend vroeg of we een kopie kunnen opsturen of meegeven aan mijn vader en moeder.

Op vrijdag de spullen ingepakt en zo waren we weer "en route". Doel van de reis was Särna, maar dan wel via Mora waar we een kijkje moesten nemen in een bepaald souvenierswinkeltje. Inderdaad gedaan en de "bestelde paardjes" (groter dan 9 cm en kleiner dan 9 cm schofthoogte) daar gekocht. De reis vervolgd en zo waren we aan het einde van de middag in Särna, alwaar we meteen naar de toeristeninfo zijn geweest voor wat wandelingen.

De volgende ochtend hebben wij route 3 uit het boekje gevolgd: Fjällseentour. Het beginpunt was de parkeerplaats bij de Björbäckstugan (niet te verwarren met Brottbäckstugan). Een drukke parkeerplaats aangezien hier ook het beginpunt is voor het "ommetje" naar de Njupeskär waterval. Zo gauw je hier een andere kant opgaat, kom je niemand meer tegen!

Het eerste deel van de tocht ging naar Rösjön. Het pad is goed aangegeven met oranje stippen op stenen en bomen en later ook met palen met rode kruizen. Het beginstuk ging gelijk steil omhoog en dat was wel even een warm klusje. Bovenaan werden we echter beloond met prachtige uitzichten. Het grootste deel van de route liep over het bergplateau, waar het pad soms behoorlijk stenig kon zijn en soms behoorlijk drassig. Na Rösjön moesten we Harrsjö aanhouden. Hier waren de al te moerassige stukken nog met houten planken bedekt, echter na Harrsjö zou dit niet meer zo vanzelfsprekend zijn. Er wordt wel aan gewerkt want op een aantal plekken waren er al stapels hout neergelaten vanuit een helicopter. Vlak voor Harrsjö rechtsaf richting Skarphån, hier volg je geen kruizen meer, maar is het pad aangegeven met oranje stippen en paaltjes met oranje lintjes. Bij de kruising weer rechts richting Njupeskär. Aan het einde van het bergplateau was het zaak het pad goed te blijven volgen en niet door het geluid van de waterval in de verleiding te komen te dicht naar de afgrond te gaan. Hier is het door losliggende stenen namelijk levensgevaarlijk. Het pad dus gevolgd en zo nu en dan ging dit behoorlijk steil omlaag. Jamie bleef echter dapper haar eigen weg zoeken en hoefde alleen bij supersteile stukken door Marco geholpen te worden. Beneden aangekomen hadden we de keuze, links naar de parkeerplaats of rechts naar de waterval. Dus rechts werd het, want zo'n toetje lieten wij ons niet ontnemen. Dit stuk was vrij gemakkelijk begaanbaar dus konden de wandelstokken opgeruimd. Door het geluid van de waterval was Jamie wel behoorlijk onder de indruk, maar ze liet zich toch overhalen en eenmaal bij het eindpunt aangekomen, vond zij het allemaal weer prachtig mooi. Na dit toetje terug naar de auto waar we om 19.00 uur aankwamen, na precies 7 uur wandelen. Jamie had door al de lage harde bosjes behoorlijk wat striemen en schrammen opgelopen op haar poten en onderbuik. Maar terriër-eigen had ze daar niets van laten merken. En ook 's avonds en vandaag lijkt zij er weinig last van te hebben. Gelukkig maar!

Vanochtend een rustige start en het plan voor straks is een ommetje vanuit Särna.

Woensdag 2 augustus 2000

Het ommetje vanuit Särna vond wat later plaats dan gepland aangezien het erg donker werd en we eerst nog een onweersbui kregen. Om half 4 toch nog vertrokken maar we liepen op een gegeven moment vast. De beschrijving klopte niet of het pad was er niet? Al met al best lekker gewandeld en om een uur of zeven waren we weer bij de tent.

De volgende dag stond er een wandeling vanuit Idre Fjälle op het programma. De tocht zou licht zijn en 15 kilometer in totaal. Nu zal die 15 kilometer wel kloppen, maar licht was de tocht zeker niet door de grote stukken die door moerassig gebied liepen. We zijn in ieder geval weer een hele tijd zoet geweest en ondanks het feit dat Idre Fjälle enorm toeristisch is, kwamen we tijdens de wandeling helemaal niemand tegen. Daarna nog wat kaarten gekocht zodat die 's avonds geschreven konden worden.

Gisteren weer een reisdag, een klein stukje maar, naar Funäsdalen. Ook hier meteen op zoek naar een wandelkaart en andere wetenswaardigheden. Op de weg naar Funäsdalen hadden we onze eerste ontmoeting met rendieren. Een hele groep stak zomaar de weg over en een stuk verder op stond er een heel stel langs de kant van de weg. Verder een rustig dagje, vroeg naar bed en daar verder nog een tijdje lezen.

En alweer werden we gewekt door het zonnetje en niet zoals de ochtend ervoor door een vogel in de voortent. Dat was al de tweede keer deze vakantie en deze was een stuk paniekeriger dan nummer 1. Vanochtend helaas geen verse broodjes bij het ontbijt (minpuntje voor de camping) maar moesten we in de weer met meel en eieren, met andere woorden op het menu stond pancakes met stroop.

Nadat we eerst even over de markt van Funäsdalen waren heengelopen, gingen we naar Ruvallen, voor de wandeling zoals die beschreven staat in het ANWB-boekje Zweden Actief en Anders, blz. 108-110. Wat er echter niet bij stond, is dat het tolweggetje om 17.00 uur sluit en aangezien wij om kwart voor twee aan kwamen rijden, gaf dat zeker een beperking. Gelukkig was de wandeling niet al te moeilijk en lang (10 kilometer), dus hadden we tijd genoeg ( om kwart voor vijf waren we weer bij de auto). Op de parkeerplaats was het aardig vol maar de meeste mensen gaan alleen naar de rotsschilderingen (hällmålningar) en daarna zijn we eigenlijk geen mensen meer tegengekomen. Tijdens het eerste stuk kwamen we ook een Zweeds westie tegen en die deed Jamie haar eerste huwelijksaanzoek! Dit betekent dus dat de meeste mensen een hele mooie wandeling missen, met prachtige uitzichten vanaf Ruändan (951m), de Evagraven (een ravijn met eeuwige sneeuw) en de Fiskhålgraven ( met een poel met daarin de zeer zeldzame dwergzalmforel en zelfs die hebben we zien zwemmen!). Al zagen we om ons heen hele mooie wolkenpartijen en dreigende luchten, toch hebben we het tijdens de hele wandeling drooggehouden. Pas op de weg terug kregen we de eerste regen en zeker niet de laatste want ook nu om  tien voor negen regent het alweer. Ach we hadden voor vanavond verder toch geen plannen.

Zondag 6 augustus 2000

De donderdag daarop konden we maar moeilijk op gang komen en toen we wandelingen aan het uitzoeken waren, kozen we daarom maar voor een korte (ahum) in 'muskusossenland'. Dit bleek toch wat langer en vooral ook natter te zijn dan gepland, want de bui bleef maar hangen in het gebied van Urgnäset - Fjällsätern. Maar Marco vond nog wel een leuk souvenier: een rendiergewei. Terug bij de auto waren we net drie verzopen hondjes en was het zaak snel in de auto te stappen vanwege alle muggen die om ons heenzwermden. Na een snelle stop bij de supermarkt konden we in de tent schone en vooral ook droge kleren aantrekken.

De andere wandeling stond voor vrijdag op het programma en die ging over Hamrafjället (1138m). Echt een prachtige wandeling, op de hellingen bloeiden ontelbare (soorten) bloemen waaronder orchideëen, monnikskap, margrieten, vrouwenmantel en ga zo maar door. Hoe hoger we kwamen, hoe kaler: geen bomen en alleen de alpiene variant van de vrouwenmantel en heel veel heide. En in die heide zagen we onze eerste sneeuwhoen. Eigenlijk beter gezegd, Jamie zag 'm het eerst en het was maar goed dat ze vast zat! De wandeling duurde wel een heel stuk langer dan we hadden gedacht en door een verkeerde beslissing moesten we het laatste stuk (zo'n 2.5 km) langs de weg.Achteraf was dit best lekker want dit schoot wel lekker op. Zo hadden we weer de hele middag gewandeld en waren niemand tegengekomen.

De volgende dag was het 'on the road again' want we wilden een stukje naar het zuiden afzakken. Wel wat pech onderweg want bij een benzinepomp raken we een scherpe stoeprand waardoor de achterband scheurt. Dus alles uit de achterbak en de band verwisselen en dat hadden we eigenlijk best vlot voor elkaar. Uiteindelijk zijn we tot Hedemora gekomen, waar we nu aan de rand van de stad, aan een meer staan. Naast nog een andere caravan en een tent staat hier verder niemand. Het is dan ook beetje een camping die het net niet heeft. Je moet douchen bij de plaatselijke voetbalclub. er zijn 2 toiletten en een keukentje. Maar alles is schoon, zij dat het wat oud is. Dit alles wordt beheerd door de enige Zweed die geen Duits of Engels spreekt maar wel heel vriendelijk is. Dit alles kost ons 50 kronen per nacht (=ƒ12.50).

Jammer genoeg was het VVV-kantoor dicht toen we aankwamen en ook op zondag bleven de deuren gesloten. Daarom zijn we vandaag op de bonnefooi maar wat rond gaan rijden. Zo kwamen we op het terrein van een wintersportvereniging waar we toch nog lekker hebben gewandeld. Op het terrein waren allerlei loipes uitgezet en die waren, voor de verandering, best goed te volgen. We hebben het wel eens eerder geprobeerd maar op een gegeven moment werd het toen echt te moerassig. 's Avonds na het eten begon het flink te regenen en ook de wind trok behoorlijk aan. Marco is toch maar even een extra rondje om de tent gelopen en alles staat nog keurig. Nu maar hopen dat het morgen droog is want we hebben besloten verder af te zakken naar het zuiden richting Karlskrona.

Woensdag 9 augustus 2000

's Nachts had het niet meer geregend, maar aangezien we best wel vroeg vertrokken, was de tent nu niet bepaald droog. Het was onderweg niet echt druk en we zijn inderdaad tot Karlskrona gekomen. Op de dinsdag eerst maar de stad in om informatie te verzamelen. Het vinden van de 'touristeninfo' was al een hele toer omdat de bordjes plotseling ophielden. gelukkig hadden we onze mond mee. Helaas hadden ze geen wandelkaarten, dus dan maar een fietskaart en hadden ze ook geen informatie over rondwandelingen maar wel over de Blekingelede (een Zweedse lange afstandswandeling). We moeten maar zien of we daar wat van kunnen maken. Ook meteen even gevraagd naar een Ford-garage zodat we een nieuwe band konden gaan kopen en drie kwartier later was dat ook allemaal geregeld en zat de nieuwe band er al omheen en de reserve weer in de achterbak.

Vanuit Karlskrona een 'sightseeingtour' per auto gemaakt over de eilanden Senoren, Sturkö en Tjurkö. Op Tjurkö hebben we een oude steengroeve bezocht en het was heel fascinerend te bedenken dat het op die verlaten plaats in het verleden een drukte van belang moet zijn geweest.

's Avonds na het eten, ik afwassen en Marco een rondje met de hond. Marco kwam daar helemaal een beetje 'flabbergasted' van terug want hij had, net buiten de camping, oog in oog gestaan met twee reëen. Op nog geen tien meter van elkaar hadden ze elkaar staan te bestuderen. En onze speurhond Jamie had alleen maar oog voor de vogels in de bosjes. Daarna een potje midgetgolf en om de traditie maar niet te verbreken: Marco had gewonnen.

Vandaag was het gelukkig beter weer, minder wind en dat scheelt een stuk. Het moest er immers weer van komen, we moesten wandelen. Het plan was om de Blekingelede op te zoeken en er dan zelf een rondwandeling van te maken. Dit is een hele mooie wandeling van zo'n 17 kilometer geworden waar we 5½ uur over gedaan hebben, inclusief stroopwafelpauze, fotopauzes, plaspauzes, natte poten pauzes, drinkpauzes en kaartlees- c.q. GPS-pauzes. Al met al een wonder dat we er maar 5½ uur over hebben gedaan! Het begin- en eindpunt was bij het meer Listersjön. Tijdens deze wandeling een ree gezien, ja ja ik ook. En een hazelworm, die lag doodstil op de weg (één van de weinige stukjes asfalt) lekker te zonnen. Na de foto heb ik 'm met een stokje toch maar van de weg gedreven want het zou toch zonde zijn als één van die vele auto's hem zou doodrijden!?? Daarna vonden we nog een 'electriciteitspaalporseleintje' dus de wandeling kon niet meer stuk. Wel bleek later het speuren naar teken nodig, twee op mijn benen en Marco één. Ook Jamie gekamd maar daar heb ik er nog geen eentje kunnen ontdekken. En aangezien ik haar met een kattenkam heb gekamd, hoop ik dat ze alles kwijt is.

Op donderdag hebben we het lekker rustig aangedaan. We hebben eerst geprobeerd de prehistorische rotstekeningen van Möckleryd of was het nou Hästhallarna te vinden. Het was in ieder geval niet gemakkelijk. Maar ja daarom was het ook niet echt drukbezocht. Toch geeft het je te denken, rotstekeningen, die zo'n 2500 tot 3500 jaar oud zijn, liggen daar zomaar in het bos en hebben de tand des tijds overleefd. Daarna zijn we doorgereden naar Torhamn's Point, een hele populaire plek voor vogelaars. We moesten eerst door een militair gebied en daarna kwamen we bij een soort duingebied. We hebben hier wel veel vogels gezien maar echt bijzondere waren daar niet bij.

Het plan was om aansluitend wat boodschappen te doen, maar we zijn toch maar eerst even naar de camping gegaan om tenten te ruilen, het werd namelijk zo donker. Dus de 'wolfskin' opgeruimd en de 'vaude' opgezet. Een zeer wijs besluit bleek de volgende ochtend nadat het de hele nacht hard geregend had en we 's morgens maar een klein tentje op hoefden te ruimen. 's Avonds bijtijds naar bed want we wilden de volgende ochtend vroeg vertrekken omdat we wilden proberen in één dag terug naar huis te rijden. Zo gezegd, zo gedaan en om tien voor half zeven reden we de camping af. De reis verliep zeer voorspoedig, niet al teveel oponthoud en ook het hondje gedroeg zich voorbeeldig: slapen, slapen en nog eens slapen. En zo kwamen we dan om half 9 ('s avonds) onze eigen straat weer inrijden en was de vakantie officieel ten einde.