Website Veldeke Limburg Carnaval en dialect muziek "Moodertaal" Uit? >> Esc

Carnaval en dialect gaan in Limburg hand in hand. In vele plaatsen en streken in Nederland wordt carnaval gevierd, maar nergens in de invloed van het dialect zo sterk als in Limburg:

De popgroep Rowwen Hèze die momenteel als de meest succesvolle dialectgroep van Nederland kan worden beschouwd is tot ver over de provinciegrenzen heen bekend.Deze groep is net als Normaal tot ver over de provinciegrenzen heen bekend. Ook in Groningen en Friesland is de respons enorm, aldus Jack Poels, dichter van het ambitieuze refrein:
"Het is een kwestie van geduld, rustig wachten op de dag, dat heel Holland Limburgs lult".

Het meest geliefd is de groep toch in Limburg, waar de fans zowel bestaan uit kinderen, tieners en hun vaders en moeders en zelfs opa's en oma's! Het zijn alledaagse situaties en jeugdherinneringen die zanger en tekstschrijver Jack Poels tot zijn poëtische liedteksten inspireren zoals in "De Piel in Brand":
Is oaves laat de haor nog naat, nog efkes en nar bed,
de raam wiet oap, genne sloap, en d'n hemel waas veurroej,
mist hing op 't land, 's oaves laat, dao stông de Piel in brand.

Jack Poels wil alleen maar in het dialect zingen: "Nederlands vind ik een kitscherige taal om in te zingen. Dat wil niet zeggen dat het dialect me makkelijk afgaat. Het uiteindelijke resultaat mag dan heel simpel ogen, maar het heeft veel pijn en moeite gekost voordat het zover was. Stapels teksten heb je dan al weggegooid." Daarnaast is het ook zo dat er in het dialect woorden voorkomen, die een bepaald gevoel oproepen, waar soms ook geen gelijkluidend woord in het Nederlands voor bestaat.

Peter Janssen, winnaar van het Limburgs Vastelaovesleedsjes Konkoer (LVK) zegt in een interview dat veel liedteksten van liedjes in het dialect als ze vertaald worden in het Nederland oubollig klinken. In het dialect klinken ze veel mooier en hebben ze ook een diepere betekenis, doordat ze voortkomen uit alledaagse, heel herkenbare situaties. 

Najaar 2004 is er een dialectonderzoek onder de Limburgse schooljeugd gehouden. Opvallend is dat uit dit onderzoek blijkt dat 46% van de Limburgse schooljeugd dialect spreekt tegen 60 % van de ouders. Vergeleken met de rest van Nederland is dit bijzonder hoog, want daar spreekt 15% van de schooljeugd dialect en 25 % van de ouders.
De onderzoekers denken voor een belangrijk deel dat dit komt doordat het spreken van dialect in Limburg in alle milieus geaccepteerd is: het is in Limburg heel gewoon als je dialect praat. Kinderen leren het automatisch van hun ouders en geven het ook weer door aan hún kinderen. Daardoor blijft het dialect voor velen de spreektaal binnen hun eigen directe omgeving.
Het carnavalsfeest profiteert hier natuurlijk van, want carnaval vieren doe je in je eigen omgeving / woonplaats en meestal met vrienden, familie, kennissen onder elkaar. Zo gaan dialect en carnaval automatisch hand in hand.

Carnaval is een cultuurfeest en dialect hoort heel duidelijk bij die cultuur. Alle carnavalsverenigingen in Limburg vinden het belangrijk die eigen cultuur te behouden. Daarmee zorgen ze tegelijkertijd ook voor het promoten van het dialect. 
De buuttereedner is daar een duidelijk voorbeeld van. De naam "buut" is afkomstig uit het Rijnland, waar dit woord in het dialect "ton" betekent. Het woord buuttereedner betekent dus letterlijk vertaald: tonspreker. De traditie van het buuttereednen is vanuit het Rijnland "overgewaaid" naar Limburg.