Praktijkonderzoek

Deze pagina is gewijd aan praktijkonderzoek in het hbo, op basis van het boek van Joop Berding & Toby Witte (2013). Praktijkonderzoek op niveau. Inspelen op onderzoeksdilemma’s bij sociale studies.

Dit boek verscheen op 29 maart 2013 bij Uitgeverij Coutinho in Bussum.
ISBN 978 90 469 0363 6
NUR 740

Het boek is bedoeld voor studenten van sociaalagogische hbo-opleidingen, met afstudeerrichtingen als pedagogiek, sociaalpedagogische hulpverlening, cultureel-maatschappelijke vorming en maatschappelijk werk en dienstverlening. Uit de opleidingspraktijk van sociaalagogische bachelor- en masteropleidingen blijkt dat praktijkonderzoek zelden geheel volgens de fasen uit de methodologieboeken verloopt. Standaardwerken over praktijkonderzoek houden te weinig rekening met de weerbarstige praktijk. Juist deze praktijk is het uitgangspunt van Praktijkonderzoek op niveau.
Na een algemene beschouwing over de aard van praktijkonderzoek lopen we de verschillende onderzoeksfasen door en bespreken we waar zich hindernissen kunnen voordoen. Eerst bespreken we de onderzoeksopdracht en het onderzoeksplan. Vervolgens gaan we in op het onderzoek zelf en het schrijven en presenteren van het onderzoeksverslag. Hierna besteden we aandacht aan een onderbelicht fenomeen bij sociaalagogisch praktijkonderzoek: het publiceren van de onderzoeksresultaten. Het boek sluit af met zes criteria voor goed praktijkonderzoek.
Praktijkonderzoek op niveau bevat veel voorbeelden uit verslagen van werkelijk uitgevoerde onderzoeken.
Ieder hoofdstuk sluit af met tips voor de desbetreffende onderzoeksfase.
Meer informatie, inclusief een gratis (!) docentenhandleiding is downloaden via Coutinho.


* Bij de voorbereiding van dit boek hielden Toby Witte en ik in 2011 een praatje op de conferentie van de VBSP, "Pedagoog, verklaar u nader!" in Zeist. We werkten dit om tot een hoofdstuk in het boek dat onder dezelfde titel verscheen. Dit hoofdstuk kun je via dit linkje downloaden: Masteronderzoek: hoe doe je dat? Valkuilen en hobbels in de praktijk


Besprekingen en recensies

* Maatwerk, vakblad voor maatschappelijk werk, juni 2013, p. 31: "Praktijkonderzoek op niveau is een leesbaar en praktisch boek dat houvast biedt voor het sociaal-agogisch onderwijs en overigens ook voor praktijkorganisaties die als opdrachtgever van zulk onderzoek optreden ..." (Marianne Lenkhoff)

* Zorg + Welzijn juni 2013


Conferenties

* Op 30 september en 1 oktober 2013 organiseerde de VBSP een conferentie over 'pedagogen in de spotlights'. Ik verzorgde er een workshop over wat je allemaal tegenkomt in praktijkonderzoek. Aan de hand van een aantal casussen ging ik met de deelnemers in gesprek over 'goed praktijkonderzoek'. Meer op de website van de VBSP.
De power-point van mijn workshop is hier te downloaden.
Op de tafel van Coutinho tijdens de VBSP-conferentie lag ons boek ook! (links vooraan)



* Op 6 november 2013 organiseerde Uitgeverij Coutinho in Utrecht een studiemiddag over praktijkonderzoek. Toby Witte en ik gaven daar, als auteurs van Praktijkonderzoek op niveau, een presentatie over de dilemma's en paradoxen van praktijkonderzoek. Onze presentatie had de vorm van een interview waarin verschillende dilemma's aan de orde kwamen, bijvoorbeeld tussen de student als aankomend beroepsbeoefenaar/professional en in de rol als onderzoeker. Ook het gegeven van opdrachtonderzoek kwam aan de orde, het stelt studenten, begeleiders en opleidingen voor soms netelige vragen en afwegingen.
Ik heb een korte power-point gemaakt die (als pdf): hier te bekijken is.
Hieronder is ons boek te bewonderen op de boekentafel en op een affiche:



* Op 24 maart 2014 werd op Hogeschool Inholland het nieuwe boek van docent en filosoof Richard de Brabander gepresenteerd: De mythe van de zelfredzaamheid (Garant, 2014). Voor een volle zaal mocht ik een coreferaat houden waarin ik onder andere reflecteerde op mogelijke implicaties van De Brabanders opvattingen voor het doen van praktijkonderzoek op het hbo.
De tekst van mijn praatje is hier (in pdf) te lezen.
Op de foto ben ik 'in actie'.


Een verslag van deze bijeenkomst is te lezen op Inholland.
Mijn bespreking van dit boek verscheen in september 2014 in Journal of Social Intervention: JSI.

* Eind december 2014 verscheen bij SWP het boek Pedagoog in de spotlights, met daarin een hoofdstuk van mij over dilemma's in praktijkonderzoek. Het is ten dele gebaseerd op het boek en op de workshop die ik op de VBSP-conferentie gaf, maar accentueert daarnaast het kerndilemma tussen opleidingseisen en "maatschappelijke" eisen, voortvloeiend uit opdrachtonderzoek. Zie SWP

* Op 1 april 2014 gaf ik aan de Erasmushogeschool Brussel een gastcollege over praktijkonderzoek aan derde jaars studenten van twee opleidingen: de bachelor pedagogie van het jonge kind en de bachelor (leraar) kleuteronderwijs. Ik besprak met hen een aantal moeilijkheden bij het doen van praktijkonderzoek (dat zij in het laatste semester van hun driejarige opleiding moeten doen). Aansluitend had ik met enkele collega's van de EHB een interessante uitwisseling over praktijkonderzoek en de plaats daarvan in de opleidingscurricula.
Mijn powerpoint is hier te downloaden (als .pdf).

* Op 26 oktober 2015 gaf ik opnieuw college over onderzoeksvaardigheden voor studenten Pedagogie van het jonge kind en Kleuteronderwijs en deze keer volgde daarop ook een workshop over de opzet van een praktijkonderzoek. In groepjes bespraken de studenten hoe ze de verschillende onderdelen zouden aanpakken en welke keuzes ze daarbij zouden maken. Zeer intensief en een goede oefening voor het echte werk van de bachelor proef.













Top