John Dewey (1859-1952) Een overzicht van publicaties en activiteiten op de website van Joop Berding, www.joopberding.nl


"Iedere leraar zou zich bewust moeten zijn van de waardigheid van zijn roeping" (Mijn pedagogische geloofsbelijdenis, 1897)

 

Het werk van de Noord-Amerikaanse filosoof en pedagoog John Dewey (Burlington, Vt 1859 – New York City 1952) houdt me al vele jaren bezig. Op deze pagina breng ik een aantal ideeën en publicaties bij elkaar.

 

dewey2         Dewey1       

De jonge Dewey                                De oudere Dewey                      

'It was twenty years ago today': 20 jaar na mijn promotie op Dewey


Op 9 december 1999, nu ik dit typ precies 20 jaar geleden, promoveerde ik aan de Vrije Universiteit in Amsterdam op het proefschrift De participatiepedagogiek van John Dewey. Opvoeding, ervaring en curriculum.
De promotor was prof. dr. Siebren Miedema, co-promotor dr. Gert Biesta (zelf zeven jaar eerder gepromoveerd op Deweys filosofie en kentheorie). Mijn onderzoek kende drie lagen:
1. Dewey over het (lerende) kind. Hiertoe reconstreerde ik de debatten die Dewey voerde met de aanhangers van de invloedrijke Fröbel-beweging en de Child Study Movement van G.Stanley Hall;
2. Dewey over de school en het curriculum. Hiertoe reconstrueerde ik het debat tussen Dewey en de zgn. Neo-Herbartianen, (Amerikaanse) volgelingen van de Duitse pedagoog Herbart.
En 3. Dewey over school en maatschappij. De belangrijkste tegenstrever over dit onderwerp was F.W. Parker, weliswaar een 'kampioen' van de democratische school maar wel een waarin 'het kind' centraal stond. Dewey neemt hier flink afstand van. Voor hem gaat het om de 'bemiddelende' rol die de school, meer concreet: leraren spelen tussen kind en cultuur. Voor Dewey ligt hier een theorie van de menselijke ervaring 'onder' en dit is dan ook de rode draad in alle drie de debatten en delen van het proefschrift.



Van links naar rechts de promovendus, zoon Joris (een van de paranimfen), de pedel en Siebren Miedema die de laudatio uitspreekt.
Een ontroerend moment...

Ik denk met veel plezier terug aan het werken aan dit proefschrift (onderbroken door het schrijven van twee andere boeken en vele artikelen over heel andere onderwerpen...) en ook aan de verdediging ten overstaan van een commissie van geleerden. Dewey was en is voor mij een belangrijke stem in het permanente debat over opvoeding en onderwijs, zoals blijkt uit mijn publicaties hierover. Zie onder..

 

Publicaties van mijn hand over Dewey

 

* Een volledig overzicht van al mijn publicaties over Dewey is hier te downloaden (.pdf).

 

* Enkele teksten, deels samen met anderen geschreven, zijn hier als pdf beschikbaar:

          - Dewey, Korczak, pedagogische participatie en de noodzaak tot herinstitutionalisering (2002);

          - Het utopisch pragmatisme van John Dewey (2005);

- Morele opvoeding bij Dewey en Korczak en een verkenning van Arendt (2006);

          - John Dewey (1859-1952). Pedagoog van participatie en democratie (2007).

          - Towards a flexible curriculum (over Deweys curriculumtheorie, 1997);

          - Summary van mijn proefschrift (1999);

          - Dewey op de Canon Sociaal Werk (2011, update 2018);

          - John Dewey over het jonge kind (september 2018);



Op verzoek geef ik workshops en lezingen. Interesse?Mail!



John Dewey: democratie en educatie


* Op 14 en 21 maart 2019 gaf ik voor de Filosofiegroep Rotterdam twee avonden over de politieke theorie van Dewey en wat deze betekent voor opvoeding en onderwijs. Meer informatie is te vinden op onderstaande flyer.

Dewey in de pedagogische canon van het NIVOZ


* Sinds januari 2018 heeft de pedagogiek van John Dewey een plekje in de zgn. pedagogische canon van het NIVOZ. Dit is te vinden via dit linkje: John Dewey.
Samen met het NIVOZ heb ik ook een filmpje gemaakt over Dewey, met name over diens hoofdwerk Democracy and Education (uit 1916 en uiterst actueel!).
Dat filmpje staat onderaan de tekst, maar je kunt het hier ook downloaden (vimeo): filmpje Dewey.

Het democratisch-pedagogisch ethos van Dewey


* Op 31 maart 2017 publiceerde Nivoz Forum een bijdrage van mijn hand over het democratisch-pedagisch ethos van Dewey. Hier laat ik het belang zien van Deweys ervaringstheorie - in politieke en in pedagogische termen - voor het denken over een plurale samenleving.
Het artikel is te vinden op Deweys ethos.

Dewey in 'Ik ben ook een mens'


* In februari 2016 verscheen mijn nieuwe boek 'Ik ben ook een mens'. Hierin een prominente plaats voor het werk van John Dewey, met drie hoofdstukken over zijn leven, werk en filosofische en pedagogische kernbegrippen, over zijn visie op onderwijs en curriculum en over zijn nog altijd prikkelende visie op het spel van het kind. Meer informatie via de website van Uitgeverij Phronese.
ISBN 978-94-90120-13-9


Dewey en kunst- en cultuureducatie


* Op 30 november 2016 gaf ik voor het LKCA (Landelijk kenniscentrum cultuureducatie en amateurkunst) in Utrecht een interactieve lezing over de betekenis van John Dewey voor kunst- en cultuureducatie (en over de betekenis hier weer van voor opvoeding en onderwijs). De lezing (zowel compilatie als integraal, met discussie) is op video gezet en hier te bekijken.



Dewey en het leren van praktijkervaringen


*
In het decembernummer van vakblad Sophie (december 2015) schreef ik een artikel over de betekenis van de filosofie en pedagogiek voor het leren van praktijkervaringen. De 'leader' van het artikel is hier te vinden.
De tekst van het artikel vind je hier



* Op de website hetkind.org een mooi stukje van Paul Ket over het 'wat' van het onderwijs, met aandacht voor de opvattingen van John Dewey. Bekijk hier het linkje.

Dewey op de lerarenopleiding


* Op 10 november 2015 gaf ik voor een groep lerarenopleiders (2e graads) van de Hogeschool Rotterdam een gastcollege over Dewey, met als thema 'outdoor education'. Voor Dewey was eropuit trekken met de leerlingen, de stad onderzoeken en buiten bouwen en verbouwen part and parcel van zijn activerende onderwijsconcept. Mogelijkheden te over, maar hoe geef je ze een goede plek in het curriculum?

Dewey in Leidschendam


* Op 26 november 2014 organiseerde De Leerschool een avond over John Dewey. De deelnemers bespraken (teksten uit) mijn bundel met vertalingen. Ik hield een korte inleiding over leven, werk en betekenis van Dewey en daarna ontspon zich een levendige discussie.

Dewey en early childhood education and care


* De Engelse uitgeverij Routledge publiceerde op 13 oktober 2015 een volledig nieuw Handbook of Philosophies and Theories of Early Childhood Education and Care (Eds. David, Gooch & Powell). Ik heb hierin het hoofdstuk over de opvoedingsfilosofie van Dewey geschreven. Ik heb hierbij vooral gebruik gemaakt van publicaties van de 'jonge' Dewey tijdens de periode van de laboratoriumschool in Chicago (1894-1904). Spel en 'speelsheid' waren voor Dewey de kenmerken van betekenisvolle activiteiten van en onderwijs aan jonge kinderen.
Meer op: http://www.routledge.com/books/details/9781138022812/.

Dewey en de kinderopvang

 

h Pijl, M. (2013, april). Samen oefenen met democratie. John Dewey. In Kiddo, 3, p. 34-35, bevat een interview met mij over het belang van Deweys pedagogiek voor de kinderopvang. Het artikel is hier als pdf te lezen.

 

Dewey en de jonge burger

 

* In het blad Mensenkinderen van de Nederlandse Jenaplan Vereniging verscheen in het januarinummer 2013 mijn artikel “Participatie in de bovenbouw”. Hierin bespreek ik het werk van John Dewey (en Janusz Korczak) als inspiratiebron voor leerlingparticipatie en ik beschrijf een aantal concrete praktijken op twee basisscholen. Zo waren kinderen van de bovenbouw betrokken bij de herinrichting van de speelomgeving van een basisschool in Rotterdam. Ze werkten hieraan onder begeleiding van een kunstenaar.

 

* Op 12 maart 2013 verscheen het boek Jonge burgers. Kindercentra als democratische oefenplaats (redactie Anke van Keulen). Ik schreef er een hoofdstuk in over de pedagogische ideeën van Dewey over burgerschap (pp. 147-154). Voor meer informatie over het boek kijk op de website van Uitgeverij SWP.

 

Dewey en kunst(opvoeding)

 

* Stichting Toeval gezocht in Amsterdam organiseert activiteiten voor en met beeldend kunstenaars van wie een aantal ook als vakkracht in het onderwijs werkt. Eén van de activiteiten is de theoriegroep. Deze las in de afgelopen maanden mijn bundel met Dewey-vertalingen en ze bedachten daar prikkelende vragen over. Op 25 juni 2012 mocht ik deze van een antwoord voorzien. Om een en ander te kaderen hield ik een inleiding over het werk van Dewey. De website van Toeval gezocht is een bezoekje waard!

 

 

Dewey en het jonge kind

 

* Op 1 november 2011 gaf ik tijdens het 1e jaarcongres Het jonge kind in Utrecht een workshop over de ‘oude pedagoog’ Dewey en zijn betekenis voor het kinderspel anno 2011. Kijk hier voor de inhoud! De power-point van mijn presentatie kun je hier bekijken.

 

* Begin december 2011 verscheen mijn artikel ‘John Dewey over spel’ in het blad HJK/De wereld van het jonge kind, jaargang 39, nr. 4, pp. 29-31.De samenvatting is hier te lezen.

 

 

Dewey en burgerschapsopvoeding

 

* Op 10 oktober 2011 hield ik ’s avonds voor Doe-projecten te Rotterdam een workshop over Dewey. Centraal stond de relatie tussen democratische opvoeding en burgerschap. Wat kunnen we vandaag de dag met Deweys ideeën? Bekijk de flyer van deze activiteit!

 

 

Dewey in (het) Nederland(s) !


* Op 13 april 2011 is verschenen bij Uitgeverij SWP te Amsterdam een bundel met vertalingen van mijn hand van pedagogisch werk van Dewey. De titel is:

 

John Dewey over opvoeding, onderwijs en burgerschap. Een keuze uit zijn werk.

 

cover John Dewey kl.jpg

 

ISBN: 978 90 8850 057 2. 240 pagina’s. Prijs: €29,90.

Ik heb in totaal 19 teksten uit de gehele, lange loopbaan van Dewey vertaald en voorzien van een Inleiding waarin ik inga op zijn leven, de ontvangst van zijn ideeën in Nederland en de kernbegrippen van zijn pedagogiek. De teksten zijn verdeeld in vier delen:

I. opvoedend onderwijs;

II. spelen, leren en denken;

III. onderwijsmethodes en leerinhouden;

IV. democratie en burgerschapsopvoeding.

 

Bekijk hier de volledige Inhoudsopgave van deze bundel.

 

Elk deel en elke afzonderlijke tekst is voorzien van een toelichting waarin de context en de kerngedachten worden beschreven. Kijk voor meer informatie hier (website van SWP).

 

Hier is de flaptekst:

John Dewey (1859-1952) wordt algemeen beschouwd als de belangrijkste Noord-Amerikaanse filosoof en pedagoog van de twintigste eeuw. Zijn bekendheid en invloed strekken zich wereldwijd uit. Als reformpedagoog leverde Dewey een beslissende bijdrage aan de onderwijsvernieuwing, maar stond kritisch ten opzichte van het vernieuwen-om-het-vernieuwen. Dewey schreef over uiteenlopende pedagogische vraagstukken, waarbij hij steeds de verbinding legde tussen opvoeding, onderwijs en democratisch burgerschap. Hij bedreef geen luchtfietserij: door zijn ervaring als hoofd van een experimentele school in Chicago waren zijn opvattingen stevig geworteld in een pedagogische praktijk. Veel daarvan is ook in onze tijd herkenbaar en prikkelend. Deweys ideeën zijn zeer relevant voor actuele discussies over de verhouding tussen opvoeding en onderwijs, de samenhang in het curriculum en burgerschapsopvoeding in basis- en voortgezet onderwijs In dit boek presenteert Joop Berding een keuze uit de rijk gevulde schatkamer van Deweys publicaties die meer dan zeventig jaar omspannen. Aan de hand van de vier thema’s ‘opvoedend onderwijs’, ‘spelen en leren’, ‘leerinhouden en onderwijsmethodes’ en ‘democratie en burgerschapsopvoeding’ zijn deze teksten geordend en van toelichtingen voorzien. Het geheel wordt voorafgegaan door een heldere inleiding in het werk van Dewey en zijn positie en betekenis voor opvoeding, onderwijs en democratisch  burgerschap. Voor het eerst is een aantal sleutelteksten van Dewey in het Nederlands vertaald en kan een breder publiek kennismaken met deze belangrijke denker.

 

Bestellen? Ctrl + klik op het plaatje!

 

John Dewey, over opvoeding, onderwijs en burgerschap

 

 

Vermeldingen en besprekingen van dit boek in/op

* het blad Beleid, bestuur, management & pedagogiek in de kinderopvang; (een prachtige recensie ..!)

* het blad PiP/Pedagogiek in Praktijk; (idem)

* www.vbsp.nl (de Vereniging ter Bevordering van de Studie der Pedagogiek)

* www.nji.nl (het Nederlands Jeugd Instituut);

* www.deleerschool.nl (ondersteuning van vernieuwende scholen);

* http://hetkind.org/2011/09/08/recent-verschenen-john-dewey-over-opvoeding-onderwijs-en-burgerschap-een-keuze-uit-zijn-werk/ (hetkind.org);

* Nieuwsbrief Kenniskring Opgroeien in de stad/masteropleiding Pedagogiek, april 2011, p. 4-5;

* website van het Humanistisch Verbond/Humanistische Canon;

* website van de Kenniskring Opgroeien in de stad;

* website van het project Meester Docent van de Hogeschool Utrecht;

* wikipedia.org;

* Onderwijs Databank;

* Literatuurplein;

* NRC boeken;

* Noord-Nederlandsche Boekhandel;

* Speurders;

* BoekPlus;

* Boekwinkeltjes.nl;

* Volkskrant;

* bol.com;

* Boekkado;

* Boeknet;

* Van Stockum;

* Kinderboekenland (gespecialiseerd in kinderboeken …);

* Ouderschapskennis ;

* Pedagogiek.nu;

 

 Het boek staat vermeld op de longlist van de Langeveldprijs 2012 (definitieve versie van 8 juni 2012), hier te raadplegen.

 

 

Nog meer Dewey en Nederland

 

* Op 18 januari 2011 verscheen bij Uitgeverij Acco het boek Van spelen tot serious gaming: spel en spelen in de pedagogische beroepspraktijk, een opleidingsboek voor het hbo, onder redactie van Diny van der Aalsvoort, lector spel aan de Hogeschool Utrecht. Ik heb er een hoofdstuk in geschreven over Deweys opvattingen over spel. Naast dit hoofdstuk over Dewey bevat dit boek inleidingen in het denken van Vygotsky en Piaget en een 13-tal praktische hoofdstukken over allerlei vormen van spel en spelen.

Op 18 januari was de presentatie van het boek op de Hogeschool Utrecht, bij deze gelegenheid hield ik een praatje. Mijn power-point presentatie is hier te bekijken. U kunt het praatje hier ook “live” zien. Ik begin op ca 3:01 en rond 30:06 ben ik klaar.

Meer informatie op de site van Acco vindt u hier.

 

9789033480805

Van spelen …

 

En nog meer Dewey en Nederland

 

* Sinds mei 2011 heeft Dewey ook een plek in de onvolprezen (digitale) Canon sociaal werk, een prachtige en nog steeds groeiende verzameling portretten van sleutelfiguren en beschrijvingen van belangrijke gebeurtenissen uit het rijke, brede veld van het sociaal werk. Deweys plekje is hier te vinden. Voor toegang tot de gehele canon kijk op Canon sociaalwerk.

 

 

De participatiepedagogiek van John Dewey

 

 

diss

Proefschrift

 

* Op 9 december 1999 promoveerde ik aan de Vrije Universiteit Amsterdam op de pedagogiek van Dewey op het proefschrift: De participatiepedagogiek van John Dewey. Opvoeding, ervaring en curriculum. Oorspronkelijk uitgegeven bij DSWO Press te Leiden maar daar uitverkocht. De Engelstalige Summary is hier te raadplegen (.pdf). De integrale tekst van het proefschrift is tegen een kleine vergoeding bij mij aan te schaffen als doc-bestand.

 

 

Dewey en Herbart

 

* In het pedagogisch werk van Dewey neemt diens Herbart-kritiek – of liever de kritiek op diens volgelingen, de Neo-Herbartianen – een centrale plaats in. In mijn proefschrift (zie boven) wijdde ik hier een volledig hoofdstuk aan (namelijk “Van ‘gestolde cultuur’ naar levende ervaring”, pp. 81-138). In mei 2005 mocht ik op uitnodiging van de (Duitse) Herbart Gesellschaft in het Belgische St.-Niklaas de openingslezing houden van de jaarvergadering van dit gezelschap, onder de titel “War John Dewey ein (Neo)Herbartianer? Die Debatte zwischen der 'alten' und die 'neuen' Erziehung.


Herbart
Herbart

           

De Duitse versie van mijn lezing is hier te vinden.
Een langere, Nederlandse versie kun je hier vinden
.
Mijn lezing is in aangepaste vorm ook in druk verschenen, namelijk in: Prange, K. (Hg.) (2006). Herbart und Dewey. Pädagogische Systeme im Vergleich (pp. 7-18). Jena: IKS GmbH. (Edition Paideia) (Reihe Herbartstudien Band I)

Mijn lezing     Geen Herbart en ook geen Dewey

Hier houd ik mijn lezing,
in het prachtige stadhuis van

St.-Niklaas; na afloop op de foto

met een coryfee

 

* Op 9 mei 2011 gaf ik een gastcollege over de pedagogiek van Dewey aan 1e jaars studenten van de UvA. Mijn pp-presentatie is hier te downloaden (als pdf).

 


Top