Janusz Korczak (1878 – 1942) Een overzicht van publicaties en activiteiten op de website van Joop Berding, www.joopberding.nl

Janusz Korczak

 

Janusz Korczak and the rights of children
107 years of inspiration
1912 - 2019

* Janusz Korczak - wereldwijd een begrip en een inspiratiebron voor iedereen die met kinderen en jongeren leeft en werkt.

·       1878 (of 1879) geboren in Warschau als Henryk Goldszmidt

·       opleiding tot (kinder)arts in Polen, Parijs en Londen

·       1912 opening van Dom Sierot, Huis der Wezen, in Warschau

·       1919/20 publicatie hoofdwerk Hoe houd je van een kind

·       jaren 20 en 30 binnen en buiten Polen bekend als pedagoog en verdediger van de rechten van kinderen

·       1939 nazi-Duitsland valt Polen binnen

·       5 of 6 augustus 1942: Korczak en de weeskinderen worden afgevoerd naar Treblinka en daar vergast

·       jaren 50/60 Korczaks wordt (her)ontdekt, eerste publicaties

·       jaren 70/80 oprichting Korczak stichtingen in een aantal landen,waaronder Nederland (in 1982: in 2019 bestaat de Stichting dus 37 jaar; zie korczak.nl)

·       … tot nu vele publicaties, internationale conferenties en een wereldwijd netwerk voor de rechten van het kind, geïnspireerd door Korczaks pedagogiek

 


* Drie artikelen over de inspiratie van Korczak voor de participatie van kinderen en de opvoeding tot burgerschap:
- over participatie (Nederlands);

- over participatie en de praktijk van burgerschapsopvoeding (Nederlands);
- over participatie en opvoeding tot burgerschap (Engels).

 

* Op de Canon van het Sociaal Werk staan veel Nederlandse, Vlaamse en ‘internationale’ sleutelfiguren uit de vele werksoorten van het ‘sociaal werk’. Van Joke Kool-Smit tot Sigmund Freud, van Jane Addams tot Marga Klompé en van Elco Brinkman tot Michel Foucault. Sinds begin december 2010 heeft ook Janusz Korczak een eigen plek gekregen, nu nog even bij de aanvullingen maar binnenkort in de afdeling Internationaal. Klik hier voor Korczaks plekje in de Canon.

* Een nieuw artikel over de Korczak trainingen werd in mei 2011 gepubliceerd in het vakblad HJK/De wereld van het jonge kind, jaargang 38, nr 9, p. 12-15. De titel: Leren van Janusz Korczak. Het is hier als pdf te downloaden.

* In oktober 2011 verscheen de bundel Grenzeloze pedagogiek tussen wetenschap en praktijk. Hieraan leverde ik een bijdrage met het artikel ‘Opvoeding, participatie en burgerschap. De inspirerende visie van Janusz Korczak’. In N. Broer, H. de Deckere, M. Meer, T. Notten & J. Stakenborg (red.). Grenzeloze pedagogiek tussen wetenschap en praktijk (pp. 75-84). Gouda: VBSP.

* In de zomer van 2011 werd ik tijdens de jaarvergadering van de International Korczak Association (IKA) in Kazan op voordracht van de Nederlandse Korczak Stichting gekozen tot vice-secretaris-generaal. Ik heb deze post vervuld tot voorjaar 2013.

 

* In het Janusz Korczak Bulletin van voorjaar 2012 staat een artikel over hoe mijn kennismaking met (het werk van) Korczak verliep en over mijn betrokkenheid bij de (inter)nationale Korczak-beweging.

* Wie het Engels machtig is en geïnteresseerd is in kinderrechten en de pedagogische invalshoek van Korczak, kan via deze link mijn presentatie in Genève, 2 juni 2012, lezen.

 

* In het blad Mensenkinderen van de Nederlandse Jenaplan Vereniging verscheen in het januarinummer 2013 mijn artikel “Participatie in de bovenbouw”. Hierin bespreek ik Janusz Korczak en John Dewey als inspiratiebronnen voor leerlingparticipatie en ik beschrijf een aantal concrete praktijken op twee basisscholen, onder andere een in Rotterdam waar leerlingen uit de bovenbouw onder begeleiding van een kunstenaar aan de herinrichting van het speelplein werkten.

 

* Ik zette eind januari 2013 een column op het weblog van jeugdzorgorganisatie Fier Fryslan over ‘de wezen van onze samenleving’.

 

* Van 2 tot 6 oktober 2013 organiseert de Janusz Korczak Stichting een grote international conferentie voor professionals en studenten in Bergen (Noord-Holland) met als thema Ruimte voor spel en kunst in opvoeding en onderwijs. Het belang van creativiteit voor de ontwikkeling van kinderen.. Meer informatie is te vinden op www.korczak.nl en op deze Facebook pagina.

Voor een overzicht van alle workshops zie: deze flyer.


* Voor het vakblad Kiddo (kinderopvang) schreef de journaliste Mandy Pijl een artikel over Korczak, waarin zij onder andere verwijst naar mijn boek In de ban van het kind. Het artikel is hier te lezen.

* Gabrielle Jurriaans interviewde mij en Wouter Pols voor het Kiind magazine. Het artikel verscheen op 1 september in het Kiind magazine, onder de titel "Goed onderwijs: een sterke school met een eigen cultuur". Hierin ook aandacht voor de pedagogiek van Janusz Korczak. Het valt via deze link te lezen.
In iets andere vorm is het ook te lezen via hetkind.org.

*De website hetkind.org herplaatste op 16 augustus 2014 een stuk van mij over de participatieve pedagogiek van Korczak. Kijk op hetkind.org.

* Het vakblad Pedagogiek in Praktijk/PIP heeft een rubriek over "het beslissende boek". In september 2014 publiceerde ik daarin mijn bijdrage over Hoe houd je van een kind van Janusz Korczak, voor mij inderdaad een beslissend boek. Het artikel is hier als pdf te downloaden.

* Het online blad van de Vlaamse Korczak Vereniging, Korczak MAG publiceerde op 20 november 2015 de nieuwe editie, met een artikel van mij over Korczak, getiteld "Republikeins denken en doen met Korczak". Ik bespreek de manier waarop Korczak met zijn kinderrechtbank opvoeding binnen de context van zijn weeshuis naar de "openbare" sfeer bracht en daarmee een republikeinse invulling gaf aan rechtvaardig samenleven. Voor geïnteresseerden heb ik een kopie beschikbaar.

* In februari 2016 verscheen mijn nieuwe boek 'Ik ben ook een mens'. Hierin een prominente plaats voor het werk van Janusz Korczak, met drie hoofdstukken over zijn leven, werk en pedagogische kernbegrippen, over zijn visie op respect, rechtvaardigheid en participatie, over de training over Korczaks pedagogiek die ik gaf aan pedagogisch medewerkers in de kinderopvang. Dit deel opent met mijn toneelstuk over Korczak.
In augustus 2019 verscheen de derde, geactualiseerde druk! Meer informatie via de website van Uitgeverij Phronese
ISBN 9789490120306

* Op 15 juni 2016 hielden Wouter Pols en ik een lezing over het gezag van de leraar (Nivoz, Driebergen). Daarin presenteerde ik een indringend citaat van Korczak: diens retorische vraag of 'we alles maar goed moeten vinden...'. Het antwoord ziet u achter me geprojecteerd op de foto.



* Voor de internationale conferentie 12-16 oktober 2016 in Lage Vuursche herschreef ik een kort (5 pp) essay over leven, werk en belangrijke pedagogische ideeën van Korczak.
Je kunt het essay hier lezen.

* Remco Pijpers van Kennisnet interviewde mij over het werk van Korczak voor zijn serie podcasts over digitale geletterdheid. Je kunt deze podcast beluisteren via podcast Korczak.

* Op de conferentie "Kinderen hebben iets te zeggen" van de Korczak Stichting op 4 november 2017 in Leiden hield ik een lezing, onder de titel "'Ik ben ook een mens.' Korczaks unieke bijdrage aan de pedagogiek". De p-point is als pdf hier te bekijken.

* In mei 2018 verscheen de vierde, geheel herziene druk van Schoolpedagogiek van Wouter Pols en mij (eerste druk 2006). Het boek is nu ook geschikt voor de 2e graads lerarenopleidingen. Vanaf de eerste druk is dit het enige opleidingsboek voor aanstaande leraren waarin systematisch aandacht is voor de ideeën en de pedagogische praktijk van Korczak. Ook in de vierde druk is dit gebleven. De actualiteit van Korczak komt nog beter tot uitdrukking door steeds een hedendaagse onderwijssituatie ernaast te zetten. Meer informatie vind je op Schoolpedagogiek.

* Ik schreef een korte vergelijkende studie over de pedagogisch-antropologische opvattingen van Korczak en Hannah Arendt: 'On what it means to become a subject'. Deze werd gepubliceerd in een prachtige tweetalige (Engels-Poolse) bundel: Berding, J. (2018). Janusz Korczak and Hannah Arendt on what it means to become a subject. Humanity, appearance and education. In Michalak, M. (Ed.). The rights of the child yesterday, today and tomorrow. The Korczak perspective. Part II (pp. 432-449). Warsaw: Office of the Ombudsman for Children. (bi-langual ed., English & Polish)

Korczak in Tel Aviv


Van 26 t/m 28 november 2019 woonde ik in Tel Aviv de 9e internationale conferentie over Janusz Korczak en kinderrechten bij.
Een internationale oploop met deelnemers uit 14 verschillende landen, tot aan Australië aan toe. Tijdens een van de deelsessies
presenteerde ik een paragraaf uit mijn Geduld-boek (vertaald en omgewerkt tot een lezing van ca een half uur), namelijk over
hoe Janusz Korczak omging met geduld en ongeduld. Hij was beslist niet de altijd maar geduldige opvoeder die soms wel
van hem is gemaakt, maar kende ook momenten van groot ongeduld. Dat maakt hem alleen maar menselijker en (nog) meer relevant
voor onze tijd. Mijn (beknopte Engelse) powerpoint kun je hier bekijken.
De lezing zal worden gepubliceerd in de conferentiebundel. Maar je kunt de tekst hier al lezen (pdf).
Hier twee fotootjes van mijn lezing.




Korczak in de pedagogische canon van het NIVOZ


* Sinds januari 2018 heeft de pedagogiek van Janusz Korczak een plekje in de zgn. pedagogisache canon van het NIVOZ. Dit is te vinden via dit linkje: Janusz Korczak.
Samen met het NIVOZ heb ik ook een filmpje gemaakt over Korczak, met name over diens hoofdwerk Hoe houd je van een kind (uit 1919 en uiterst actueel!).
Dat filmpje staat onderaan de tekst, maar je kunt het hier ook downloaden (vimeo): filmpje Korczak.

Inmiddels (medio september 2018) mocht ik heel wat positieve reacties ontvangen op dit filmpje. Op Twitter zei "Mensenkinderen" (account van de Nederlandse Jenaplan Vereniging):"Innemend en kundig verteld door #korczak kenner @joopberding. Mooi hoe hij, voorbij het bijna mythisch geworden levenseinde, vooral ook stem geeft aan de pedagoog Janusz Korczak. Het aangeraden hoofdwerk meteen besteld. Zoonlief (9): ‘Waarom lees je “Hoe houd je van een kind”?"



Terugblik op In de ban van het kind


In februari 2005, verscheen bij Uitgeverij Van Gorcum mijn boek In de ban van het kind. Pedagogisch handelen in de kinderopvang.
Op 8 april 2005 was de officiële presentatie waarbij het eerste exemplaar werd overhandigd aan Guus Permentier, de inmiddels overleden directeur van DAK, de stichting waarmee ik veel had samengewerkt voor dit boek. Louis Tavecchio, bekend kinderopvangpedagoog, hield een toespraak. Het was een feestelijke middag in het kindercentrum aan de Theresiastraat in Den Haag.
Het boek, inmiddels uitverkocht, is geheel gebaseerd op de pedagogische ideeën van Janusz Korczak. De kern daarvan wordt gevormd door respect, participatie, rechtvaardigheid, privacy en reflectie. Ik beschrijf deze begrippen vanuit en gevoed door de praktijk van de kinderopvang (0 tot 4 en BSO). Elk hoofdstuk sluit af met prikkelende vragen en opdrachten.
Het boek heeft in de afgelopen tien jaar zijn weg in de wereld van de kinderopvang en de opleidingen en trainingen gevonden. Korczak is daarmee een naam en een inspiratiebron die je in de kinderopvang met enige regelmaat tegenkomt.

Afsluiting bestuurslidmaatschap Korczak Stichting


In januari 1996 werd ik bestuurslid van de Janusz Korczak Stichting. Meer dan 18 jaar later heb ik er een punt achter gezet. Tijdens een speciale bestuursdag op 17 mei 2014 nam ik afscheid van het bestuur. Sinds 2006 was ik ook webmaster van onze website, www.korczak.nl. Die taak heb ik inmiddels overgedragen aan een werkgroepje dat deze website zal gaan restylen en (nog) meer interactief maken.
Voor mijn afscheid in combinatie met het tweejaarlijkse bestuursuitje gingen we naar Maastricht waar we hartelijk werden ontvangen door Frans van Kruiningen in zijn BSO De Boomhut. Deze is helemaal gestoeld op de pedagogische ideeën van Korczak.
Op de foto het bestuur + Frans tegen de achtergrond van ... de boomhut (foto Theo Cappon).



Wat de "oogst" is van 18 jaren besturen en nog veel langer me bezighouden met de persoon en het werk van Korczak en om deze te vertalen naar de vragen van nu: dat is onder andere af te lezen aan de documentatie op mijn website en aan de vele verslagen van activiteiten van de Korczak Stichting zelf en van de International Korczak Association. Ik ben dankbaar voor de vele ontmoetingen met mensen - tot in Japan aan toe - die met het gedachtegoed van Korczak aan het werk zijn. Onder hen waren velen die dagelijks met kinderen werken. Ik ben hen erkentelijk dat ze hun ervaringen met me wilden delen en open stellen voor publicatie, in vele artikelen en bijv. ook in een boek als In de ban van het kind (2005). Van mijn kant hoop ik dat ik door over Korczak te schrijven en te spreken een bijdrage heb kunnen leveren aan meer inzicht in zijn denken en handelen en aan het in praktijk brengen van zijn ideeën over kinderrechten en democratische opvoeding.

Screenshot website op mijn laatste dag als webmaster




Nieuwe bibliografie over Korczak


De Canadese Korczak Association publiceerde een uitgebreide bibliografie van secundaire Engelstalige literatuur over Korczak, van 1939-2012 (Ed. Olga Medvedeva-Nathoo & Galina Sanaeva). Het is ingedeeld in een aantal rubrieken, waaronder postum verschenen werk van Korczak zelf, boeken en hoofdstukken in boeken, lezingen en on-line bronnen. Ook wordt aandacht besteed aan tentoonstellingen en films. Het is eervol dat een aantal publicaties en lezingen van mij in deze bibliografie zijn opgenomen.

 


Terugblik op het Internationale Korczak Jaar 2012


Onder auspiciën van het Poolse ministerie van Buitenlandse Zaken verscheen op de valreep van 2013 een herdenkingsbundel over het overal ter wereld gevierde Korczak Jaar 2012. In deze bundel zijn lezingen opgenomen die werden gehouden in Warschau, Genève, New York, in Being en nog een aantal andere plaatsen. Een van de teksten is van mijn hand, wat een bijzonder eer is. In juni 2012 hield ik op de internationale conferentie over kinderrechten in Genève een lezing. Het onderwerp was de toen net verschenen eerste kinderrechtenmonitor van de Nederlandse Kinderombudsman. Ik presenteer de belangrijkste bevindingen uit dit rapport en reflecteer erop vanuit de pedagogische ideeën van Janusz Korczak. Verder naar beneden op deze pagina staat een verslag van deze conferentie.
Gegevens: 2012 Janusz Korczak Year. An international perspective on children's rights and pedagogy, edited by P. Jaros, www.msz.gov.pl.
Geïnteresseerden kunnen de originele tekst bij mij opvragen.

Korczak in Vlaanderen




Van 13 tot 15 december 2013 organiseerde Korczak Vlaanderen i.s.m. de International Korczak Association (IKA) in Gent een conferentie over sociaal kwetsbare kinderen en volwassenen. Vrijdagmiddag begon met een ontmoeting in de wijkbibliotheek in de Brugse Poort, een multiculturele/heterogene wijk. De zaterdag was gewijd aan verschillende lezingen en presentaties onder andere van de Vlaamse kinderombudsman Bruno Vanobbergen die signaleerde dat we in het sociale domein steeds meer naar "prepressie" gaan (term van Willem Schinkel): preventie maar dan gedacht vanuit respressieve denkkaders. Er waren muzikale optredens, onder andere van een Roma-groep uit Gent. Zondag maakten we 's ochtends een kinderrechtenwandeling onder leiding van een gids die dat ook met veel schoolklassen doet. 's Middags was de jaarlijkse vergadering van de IKA waar de aanwezige landenvertegenwoordigers, waaronder Israel, Duitsland, Zwitserland, Nederlands en zelfs Oekraine, vertelden over hun werkzaamheden in 2013. Een mooie basis voor verdere uitbouw. De vele ontmoetingen en gesprekken maakten het tot een prachtig geheel.



Korczak in Erfurt en hoofdstuk in een nieuw boek over Korczak


Van 15 tot 17 november 2013 vond in Erfurt (BRD) de jaarbijeenkomst plaats van de Duitse Korczak-Gesellschaft. Ik was er uitgenodigd om als key note speaker te openen met een lezing over opvoeding en/tot burgerschap bij Korczak.
De lezing werd met instemming en herkenning ontvangen door de circa zeventig aanwezigen, waaronder circa de helft studenten van de opleiding Pedagogiek van de Fachhochschule Erfurt. Na mijn lezing volgde een vragen- en discussieronde met een aantal pittige onderwerpen.
Wie het Duits machtig is, kan de tekst hier nalezen.
Ook maakte ik een begeleidende power-point. Deze is als .pdf hier te downloaden.
Op de foto's ben ik bezig met mijn presentatie.

In hetzelfde weekend verscheen in Jena (BRD) de bundel Facettenreich im Fokus. Janusz Korczak , onder redactie van Rosemarie Gödel-Gassner en Sabine Krehl. Ik schreef er een hoofdstuk in over opvoeding en burgerschap bij Korczak. Meer informatie op Garamond Verlag.

Korczak in Genève

 

* Ter gelegenheid van de Dag van de rechten van het kind (20 november 2012) ontvingen alle centra voor kinderopvang in Genève van de gemeente de brochure Janusz Korczak pour les pédagogues de la petite enfance. Dat is de Franse versie/vertaling van de kinderopvangbrochure van Inge van Rijn, Inge Smit en mijzelf uit 2010! Mooi dat op deze manier de pedagogiek van Korczak onder de aandacht van veel professionals in Genève wordt gebracht. Meer informatie (in het Frans) op deze website.

 

Korczak in Leiden

 

* Op 6 oktober 2012 vierde de Janusz Korczak Stichting haar dertigjarig bestaan met een groot Korczak Festival, in het Kinderechtenhuis in Leiden. Voor meer informatie zie www.korczak.nl (paginaActueel nieuws’). Ik nam de presentatie van ‘het jaar 1912’ voor mijn rekening: het jaar waarin Korczaks weeshuis Dom Sierot in Warschau zijn poorten opende (op 7 oktober!).

Ter gelegenheid daarvan schreef ik het korte toneelstukDokter Korczak en de jongen Henryk’, een eenakter voor deze twee personages. De tekst van het toneelstuk met de bijbehorende foto’s is hier te lezen.

Ik presenteerde ook de nieuwe vertaling van deel II van Hoe houd je van een kind (red. René Görtzen), getiteld ‘De republiek der kinderen’ en gewijd aan het weeshuis.

Deze feestelijke dag was (weer) een belangrijk moment in de Nederlandse Korczak-receptie.



Korczak vierde 20 jaar Opstapje

 

* Het taalstimuleringsprogramma Opstapje vierde in Leiden haar 20-jarig bestaan. Ik mocht erbij zijn om ouder-kind interactie te belichten vanuit de ideeën van Janusz Korczak. Dat deed ik onder de titel Talentontwikkelingklaarstomen voor de toekomst of worden wie je bent?Ik presenteerde de pedagogische ideeën van Korczak en verbond deze met het thematalentontwikkeling’. Het was een feestelijke bijeenkomst met veel input van huidige en vroegere ouders, kinderen en medewerkers van organisatie JenSRijnland.

Mijn power-point kun je hier bekijken.

 

Korczak voor de vierde keer in Genève

 

*  Op 1 en 2 juni 2012 werd voor de vierde keer een internationaal seminar gehouden in Genève met leden van het VN-Kinderrechtencomité en Korczak-pedagogen uit verschillende landen. Centraal stond deze keer artikel 3 van het Verdrag over de rechten van het kind: het belang (‘the best interest’) van het kind moet altijd een belangrijke rol spelen bij beslissingen van volwassenen en staten.
Ik hield een presentatie onder de titel “A pedagogical reflection on the Annual Report and the first Children’s Rights Monitoring Report in the Netherlands”. Dit naar aanleiding van het verschijnen van beide rapporten van de Kinderombudsman op 15 mei 2012. Ze bevatten veel gegevens die stof tot nadenken bieden. Zie de link naar mijn presentatie hierboven (.pdf).

’s Avonds op 31 mei kwam al een aantal Korczakianen bijeen in kindercentrum Le cerf-volant, een gezellig weerzien.

Het seminar was een groot succes! Mede door de aanwezigheid van twaalf kinderen en jongeren uit verschillende landen en van verschillende culturele herkomst: Duitsland, Zwitserland, Polen en een aantal Afrikaanse landen. De eerste dag stond in het teken van het samen door middel van actieve werkvormen verkennen van artikel 3. De tweede dag waren er lezingen en presentaties die steeds een ander aspect belichtten.

Via deze link is een foto-impressie beschikbaar, van het avondtreffen op 31 mei en van de beide Seminar-dagen. Ze laten de geweldige energie van beide dagen goed zien!


Tijdens mijn lezing over Korczak en de rechten van kinderen, met Jonathan Levy, Maria Herczog, Avi Tsur en Tomas Hammarberg.

 

Het verslag is hier te downloaden.

Janusz Korczak in Warschau

 

* Van 28 april tot en met 1 mei 2012 mei nam ik deel aan een studiereis naar Warschau. De groep bestond uit enkele bestuursleden van de Janusz Korczak Stichting, een aantal donateurs, leiders van het Nash Dom kinderkamp en een delegatie uit Vlaanderen (bestuurslid en studenten). We gingen op bezoek bij belangrijke plaatsen uit het leven van Korczak. We bezochten het weeshuis Dom Sierot dat in 1912 onder leiding van Korczak van start ging. Wonderlijk genoeg heeft het de oorlog en de ontruiming van het getto in 1942 overleefd, is gerestaureerd en herbergt onder andere een documentatiecentrum. Verder gingen we naar de Umschlagplatz, het terrein vanwaar de treinen circa 300.000 Warschause Joden naar Treblinka vervoerden, zo’n 70 km naar het noord-oosten. Ook Korczak, zijn college Stefania en rond de 200 kinderen werden van hier weggevoerd. Een emotionerend bezoek.

 

Sinds enkele jaren kent Warschau een magnifiek standbeeld/monument van Korczak in het centrum vlabij de zgn. Suikertaart (een monsterlijke kopie van een stalinistisch gebouw in Moskou). Ook daaraan brachten we een bezoek. Zeer indrukwekkend was ook het monument van Korczak op de Joodse begraafplaats, het is een van de bekendste monumenten. Door deze bezoeken, het gesprek met Marta Cisielska in het weeshuis en de gezamenlijke ervaringen was dit een mooie en inspirerende reis. Op Picasa staan enkele foto’s als impressie.

 

 

Korczak voor het primair onderwijs

 

* Op 1 maart 2012 verscheen een gloednieuwe, 16 pagina full-colour brochure over Korczak: Janusz Korczak: inspirator voor mensen in het primair onderwijs, van de hand van Korczak-kenners én praktijkmensen Arie de Bruin en Anouk Brink.

Aan de hand van zeven kernbegrippen - respect - rechtvaardigheid - participatie - dialoog - vandaag - kijken & luisteren en zelfreflectie - wordt op een heel toegankelijke en praktische manier beschreven hoe je als leerkracht met de ideeën van Korczak aan de slag kan. De brochure bevat vele aansprekende citaten van Korczak die aanzetten tot nadenken.
Meer informatie over kosten en bestelwijze is te vinden op www.korczak.nl
.

 

 

Korczak in Geneva 2011

 

* It is becoming a tradition: for the third time now members of the UN Committee of the Rights of the Child and members from multiple Korczak Associations across Europe gathered together on a Saturday in June to share their views on the rights of the Child. This time article 12 of the Convention was the central topic. This article states that the child has the right to express his or her own views freely, and has the right to be heard. For the experts this article is the core of the Convention of the Rights of the Child.

Members of the Committee presented their views on this article and its implementation in their own countries: Tunisia, Uganda, Hungary and so on. After these presentations there was a performance of the play ‘The 10 matchboxes’ by Israeli actor Amichai Pardo. He transformed into the figure of Janusz Korczak and in a dialogical way with the public told the story of the 10 matchboxes: one is lost and found, another turns into a 'ship', children quarrel about it and so on. A very moving experience. After the performance Amichai told us that he performed this play over a 1000 times, in many countries and that is was always different.

The program of the afternoon consisted of talks by Korczakians on the topic. Jonathan Levy talked about global citizenship and a new initiative to develop a program on children as teachers on children's rights. Anna Bystrzycka told a moving story about Korczak's life in the orphanage. And Kelvin Ravenscroft from the UK philosophized in a very spiritual, yet also practical manner about the social construction of meaning. As chair of this panel I concluded that the concept of space, both in a physical and in psychological sense is prime when we want to uphold article 12 and have the child be able to express himself or herself and be heard.

The last panel was also about practice. Nelianne de Boo, head of primary school Matthijsje in the Netherlands, told us how she tries to form a community with parents and children. She showed that bringing Korczak into practice that does not mean that you can't work towards good results; even better, because of the positive and co-operative spirit. Sven Hartman from Sweden told us about a new project with Roma children. His approach signifies the humane spirit which was so characteristic for Korczak's approach. The UN committee member from Uganda, Awich Pollar, told us about the tension between children 's rights and culture, as can be seen in the case of genital mutilation. On the other hand, also in African countries, the new social media give more and more opportunities for young people to express themselves.
This seminar was once again hosted by the Polish mission to the UN.
            An extensive report and more photos will follow.

 

image001.jpg image002.jpg

      

 

Korczak in Alkmaar

* Op 9 juni 2011 nam Jan van der Born na een lange loopbaan in het hbo afscheid. Ter gelegenheid daarvan was er een symposium dat in teken stond van speelsheid, dialoog en levensloop. Ik mocht er een presentatie geven over Janusz Korczak waarin ik diens ‘speelse pedagogiek’ centraal stelde. Speelse moet niet alleen worden opgevat als ‘vrolijke’ want in de donkerste dagen, drie weken voor de ontruiming van het weeshuis, voerde Korczak met zijn weeskinderen het toneelstuk ‘Het postkantoor’ van Tagore op. Dit korte drama staat in het teken van (het wachten op) de naderende dood. Het bevat enkele intrigerende personages waaronder twee artsen met een heel verschillende kijk op leven en dood. Mogelijk lag hierin voor Korczak de aanleiding om het toneelstuk uit te kiezen voor wat vrijwel zeker de laatste gemeenschappelijke activiteit in het weeshuis zou zijn. Mijn power-point presentatie is hier te downloaden.

 

Korczak Jaarboek 2010

* Medio december 2010 verscheen het Jaarboek 2010 van de Janusz Korczak Stichting, onder de titel Kinderen zijn al burgers. Waar leren kinderen en jongeren actieve betrokkenheid en burgerschap? Het is gewijd aan de participatie van kinderen en jongeren op school en in de klas en aan ‘maatschappelijke activiteiten’. Deze bundel bevat 15 teksten, deels zijn deze theoretisch georiënteerd, deels beschrijven ze stimulerende praktijkvoorbeelden. Onder de auteurs zijn Gert Biesta, Theo Cappon, Anke van Keulen, Arie de Bruin en René Görtzen. Van mijn hand staat er een bijdrage in (pp. 11-20), getiteld ‘Participatie, burgerschap en gemeenschap; de radicale visie van Janusz Korczak’. Dit Jaarboek omvat 204 pagina’s, is verluchtigd met full-colour foto’s en kost slechts 17,50Euro, te bestellen via www.korczak.nl.

 

Korczak in Japan 2010

* In de eerste week van augustus 2010 vond er in Tokio een internationale conferentie plaats met “Korczakianen” uit andere landen (Israel, Duitsland, Zwitserland, Rusland en … Nederland). Gastheer was de Meiji University of Tokyo. Ik had de eer de Nederlandse Korczak Stichting en haar donateurs daar te vertegenwoordigen. Ik gaf een overzicht van al onze activiteiten in Nederland (en daarbuiten, zoals in Rusland en Ghana) en verzorgde een inhoudelijke lezing over Korczaks pedagogiek en haar toepassing met name in de kinderopvang. Een uitgebreid verslag staat op www.korczak.nl.         

Zie ook http://korczak-japan.org

 

Korczak in Genève 2010

* Na de succesvolle eerste aflevering van de Genève conferentie (zie onder) bestond er bij alle deelnemers behoefte aan een follow-up. Deze vond plaats op 5 juni 2010, wederom in het gebouw van de Poolse vertegenwoordiging bij de Raad van Europa in Genève. Het thema was ditmaal: het recht van het kind op opvoeding en onderwijs (education), zoals neergelegd in de artikelen 28 en 29 van het Verdrag en de consequenties daarvan voor de opleiding en kwalificaties van leraren en andere mede-opvoeders. Naast juridisch getinte verhalen was er, nog meer dan vorig jaar, veel ruimte voor praktijkervaringen: een vernieuwende school in Israel, Korczak-activiteiten op scholen in Kazan (Tatarstan), contemplatieve opvoeding in de geest van Korczak. Mijn eigen bijdrage ging over de trainingen die ik samen met Inge van Rijn en Inge Smit de afgelopen jaren heb gegeven in de kinderopvang. Ik beschreef wat de ideeën achter deze trainingen waren, hoe we uitvoerden en met wie en wat de bevindingen van de cursusten waren, ook met een follow-up na een jaar (een stukje empirisch onderzoek zogezegd).

Daarnaast – en dat viel heel goed in de smaak – had ik een Engelse vertaling laten maken van de in maart 2010 gepresenteerde brochure voor de kinderopvang. Voor alle (45) deelnemers had ik een exemplaar meegenomen. Je kunt de Engelse versie bekijken door te klikken op http://en.calameo.com/read/000261669230836b273c6.

Mijn presentatie (powerpoint) is hier te downloaden.

Een foto-impressie (meer foto’s op de English page op deze site!).


IMG_0453  IMG_0454  P1070295

 

Jaarlijkse Korczak-dag 2010 voor donateurs en andere belangstellenden

 

* Op 10 april 2010 was er de jaarlijkse dag voor donateurs en andere belangstellenden, ditmaal in het prachtige gebouw van basisschool De Vuurvogel in Amersfoort-Vathorst. Het programma van lezingen, workshops, muziek en gezelligheid stond in het teken van het thema participatie van kinderen en jongeren. Bijzonder was dat deze keer ook workshops werden gegeven door kinderen van de Vuurvogel. Ze namen de volwassenen mee naar een buurthuis en deden een workshop scheepsknopen leggen. Bovendien werd een van de door hen gebouwde bootjes officieel gedoopt en te water gelaten.
Op deze dag vond ook de presentatie plaats van de nieuwe vertaling van het eerste deel van Korczaks magnum opus Hoe houd je van een kind, namelijk deel I: Het kind in het gezin. Vertaling en een uitgebreide proloog over Korczaks Kleine Revue en een epiloog over Korczaks ervaringen tijdens de Eerste wereldoorlog, alles van de hand van de onvolprezen René Görtzen. Ik had de eer de teksten ‘mee te lezen’ en heb het eerste exemplaar officieel aan René aangeboden.
En tenslotte werd de nieuwe Brochure voor de kinderopvang gepresenteerd (zie onder).

Brochure voor de kinderopvang

* In april 2010 kon ik samen met Inge van Rijn (Crèche Hermelijntje en Crèchendo Den Haag) en Inge Smit (B4Kids Leiden) vol trots onze brochure Janusz Korczak voor pedagogisch medewerkers in de kinderopvang presenteren. 8 pagina’s, full colour, speciaal gemaakt voor deze beroepsgroep èn voor leerlingen in het mbo. De brochure is helemaal gebaseerd op (a) de vijf kernbegrippen van Korczaks pedagogiek en (b) de prakijkervaringen die we met z’n drieën hebben opgedaan met het geven van trainingen over Korczak in de kinderopvang. Er staan citaten in van Korczak, praktijkvoorbeelden, uitspraken van cursisten en veel mooie foto’s.
De 1e oplage van 750 exemplaren was in 1,5 maand uitverkocht! Een bewijs van de (nog steeds) (groeiende) belangstelling voor èchte pedagogiek in de kinderopvang. De tweede druk is inmiddels verschenen. De brochure kan worden besteld via www.korczak.nl of door het zenden van een e-mail aan info@korczak.nl. Op de genoemde website kan de brochure ook helemaal worden ingezien. Hier is het omslag.


voorzijde brochure

 

Korczak in Genève 2009

* In juni 2009 organiseerde prof. dr Waltraut Kerber-Ganse (Berlijn) in samenwerking met de Raad van Europa, het VN Comité voor de Rechten van het kind, de Poolse ambassade bij de RvE èn niet te vergeten een aantal “Korczak-ianen” uit verschillende Europese landen een ontmoeting / seminar over een wederzijds belangrijk thema: de partcipatie van kinderen en jongeren. De Poolse ambassadeur trad als gastheer op. Het was een prachtige conferentie met een zinvolle uitwisseling tussen degenen die vooral vanuit juridische kaders denken en werken en mensen die meer vanuit het pedagogische – en specifiek vanuit Korczak – werken. In mijn bijdrage stond de participatie van kinderen in de kinderopvang en in het basisonderwijs centraal. De tekst kan hier worden gedownload.

CIMG3459panel Geneva 1 
   Een deel van de conferentiegroep                                   Plenaire discussie met panel


Korczak en kinderrechten


* Janusz Korczak is een van de grondleggers van de rechten van kinderen. Het lectoraat 'Leefwerelden van jeugd' van Hogeschool Inholland wijdde op 19 juni 2008 een zgn. kennisatielier aan dit onderwerp. Jan Pieter Kleijburg, directeur van DCI (Defence for Children Internationaal) hield een lezing over kinderrechten en de manier waarop Nederland omgaat met het Verdrag over de rechten van het kind. Ik presenteerde Korczak en diens werk in het weeshuis in Warschau als een van de voorlopers van dit verdrag. Beide verhalen sloten goed op elkaar aan. Aan de hand van stellingen discussieerden we met de aanwezigen over de positie van kinderen in ons land, hoe er vanuit 'het beleid' met hen wordt omgesprongen en over de aandacht aan kinderrechten in (ped-agogische) opleidingen.

Korczak Training in de kinderopvang



* Najaar 2006 deden zo'n achttien (groeps)leid(st)ers van Kinderopvang DAK in Den Haag mee aan een training die ik samen met Inge van Rijn gaf. Centraal stonden de vijf kernbegrippen van Korczak: respect - rechtvaardigheid - dialoog - participatie - zelfreflectie. Plenair, in groepjes en door middel van een huiswerkopdracht werd kennis opgedaan en ervaringen uitgewisseld. Aan zulke bijeenkomsten merk je dat de inspiratie van Korczak echt leeft in de kinderopvang.
Een uitgebreid verslag is te vinden in de eerste KO-rczak Nieuwsbrief voor de kinderopvang, een nieuwe uitgave voor iedereen die geïnteresseerd is in werken in de kinderopvang vanuit Korczak.

* De tweede trainingsronde met veertien nieuwe deelnemers heeft inmiddels plaatsgevonden in april en mei 2007. De tweede KO-rczak Nieuwsbrief is verschenen, met een aantal 'levensberichten' en nieuwtjes. Deze Nieuwsbrief vind je hier.

* Op 3 september 2007 is Nieuwsbrief nr 3 verschenen, met een terugblik op drie trainingen, een aantal observaties van kinderen en Korczak-nieuwtjes.

* Het vakblad Kinderopvang wijdde in het juninummer een artikel aan de pedagogiek van Korczak en de kinderopvang en besteedde daarin ook aandacht aan de KO-rczak Nieuwsbrief. Ook werden Inge van Rijn en ik geïnterviewd over Korczak en de training. Je kunt dit artikel hier en hier in twee pdf-bestanden downloaden.

* In het septembernummer 2007 van het magazine van Kinderopvang DAK Den Haag, de 'Dakrant', verscheen een artikel over de Korczak trainingen, met bijdragen van twee deelneemsters, van mede-trainer Inge van Rijn en mijzelf. Dit verhaal is als pdf hier te downloaden.

 

Korczak in Amsterdam



Op 21 april 2007 vierde de Janusz Korczak Stichting haar 25-jarig jubileum met een feestelijke studiedag in Amsterdam. Prof. dr. Luc Stevens sprak over de actualiteit van Korczak, Kees Waaldijk vroeg zichzelf en de zaal 'Zou je anno 2007 een Korczak Stichting oprichten?' (antwoord: JA!) en verder werd een nieuw deel in de reeks Korczakiana van René Görtzen gepresenteerd: Het recht van het kind op respect, in een nieuwe vertaling, samen met 24 andere opstellen. Een memorabel moment, want het gaat hier om een sleutelwerk in het oeuvre van Korczak. Een verslag en foto's vind je op de site van de Nederlandse Janusz Korczak Stichting.

Korczak in St. Petersburg



Op uitnodiging van Mischa Epstein, directeur van een school in St. Petersburg, brachten Theo Cappon, Henk Galenkamp en ik in februari 2007 een 'werkbezoek' aan deze Russische stad. Mischa had het initiatief genomen voor een seminar en daar verschillende scholen voor uitgenodigd. Twee dagen werkten we intensief met directeuren en leraren van vier scholen en medewerkers van een joods cultureel centrum, in totaal zo'n dertig mensen. Hun vraag was: willen jullie ons helpen helder te krijgen wat onze problemen zijn en in welke richting we naar oplossingen moeten zoeken? Geen gemakkelijke vraag, want de Russische onderwijssituatie verschilt nogal van de onze (alhoewel we ook de nodige overeenkomsten vonden) en wie zijn wij om Russische leraren iets wijs te maken. We gingen dus uit van partnerschap en samenwerking en dat werd zeer op prijs gesteld. Door middel van verschillende werk- en overlegvormen gingen we samen met de leraren aan de slag.
De resultaten zijn zeer bemoedigend. Niet alleen maakte men zeer intensief kennis met elkaar, wat leidde tot een aantal heel goede vervolgafspraken in en tussen de scholen, maar ook kwamen de opvoedings- en onderwijsproblemen goed op tafel. Elke school heeft nu een concreet plan waar ze de komende maanden aan gaan werken, bijvoorbeeld het uitvoeren van een project waarbij ook ouders goed worden betrokken. Of de organisatie van een zomerkamp.
De samenstelling van het gezelschap was op zichzelf al interessant: zowel staats- als particuliere scholen, waaronder ook een Montessorischool, waarvan het hele team, acht man en vrouw sterk, aanwezig was. Wat ze gemeen hadden, was een sterk verlangen het onderwijs meer kindgericht en kindvriendelijk in te richten. Dat vraagt nogal wat van de organisatie én van de leraren! Er bleek echter een enorme bereidheid van en met elkaar te leren. Voor veel mensen is Janusz Korczak daarbij een inspiratiebron, zonder dat die naam overigens steeds op tafel kwam. Wel namen 15 deelnemers de moeite na afloop van het 'officiële' seminar nog mee te doen aan een twee uur durende workshop over Janusz Korczak, geleid door Theo en mijzelf.
Zowel aan Russische als aan Nederlandse zijde zetten we de resultaten nu nauwkeurig op papier en daarmee gaat de Korczak Stichting onderzoeken of een langduriger samenwerking in projectvorm mogelijk is. De basis is in elk geval gelegd.

Hieronder een kleine foto-impressie van het seminar.

https://homedrive.ziggo.nl/jwa.berding@ziggo.nl/publiek/pics/foto1.JPG

https://homedrive.ziggo.nl/jwa.berding@ziggo.nl/publiek/pics/foto2.JPG

https://homedrive.ziggo.nl/jwa.berding@ziggo.nl/publiek/pics/foto3.jpg

https://homedrive.ziggo.nl/jwa.berding@ziggo.nl/publiek/pics/foto4.JPG

https://homedrive.ziggo.nl/jwa.berding@ziggo.nl/publiek/pics/foto5.JPG

 

https://homedrive.ziggo.nl/jwa.berding@ziggo.nl/publiek/pics/foto6.JPG

https://homedrive.ziggo.nl/jwa.berding@ziggo.nl/publiek/pics/foto7.JPG

https://homedrive.ziggo.nl/jwa.berding@ziggo.nl/publiek/pics/foto8.JPG

https://homedrive.ziggo.nl/jwa.berding@ziggo.nl/publiek/pics/foto9.JPG

https://homedrive.ziggo.nl/jwa.berding@ziggo.nl/publiek/pics/foto10.JPG

 

Korczak in Londen



* Op 5 december 2006 werd in het Jewish Museum in Londen de tentoonstelling "Champion of the Child - Janusz Korczak" geopend. Dit is de eerste aan Korczak gewijde tentoonstelling in Engeland. In de kerstvakantie bezocht ik samen met dochter Laurien deze tentoonstelling, waaraan ik een kleine bijdrage had geleverd d.m.v. teksten. Korczak wordt op veelzijdige en evenwichtige wijze gepresenteerd op een aantal panelen, met foto's, uitspraken en begeleidende teksten. Aan bod komen Korczak als kinderarts, als schrijver, als opvoeder en als voorvechter van kinderrechten. Natuurlijk wordt ook aandacht besteed aan het joodse leven en wordt gememoreerd hoe in augustus 1942 de nazi's Korczak en de weeshuiskinderen vanuit het getto van Warschau op transport zetten naar Treblinka. Bijzonder element op de tentoonstelling vormen de schilderijen van Yitzhak Belfer, een oud-pupil uit Korczaks weeshuis. Deze man leeft nog en heeft zijn ervaringen in een aantal prachtige aquarellen neergelegd.
Het is al met al een 'kijk'-tentoonstelling, vooral gericht op volwassenen die er de tijd voor (willen) nemen rustig alle informatie tot zich te nemen. Voor kinderen en jongeren biedt het (te) weinig aanknopingspunten en "actie" en dat is gezien de inzet van Korczak én de actualiteit van zijn ideeën eigenlijk een gemiste kans.
Hieronder een foto-impressie
.

https://homedrive.ziggo.nl/jwa.berding@ziggo.nl/publiek/pics/Korczak%20London/PIC_0027.JPG

https://homedrive.ziggo.nl/jwa.berding@ziggo.nl/publiek/pics/Korczak%20London/PIC_0034.JPG

https://homedrive.ziggo.nl/jwa.berding@ziggo.nl/publiek/pics/Korczak%20London/PIC_0035.JPG

https://homedrive.ziggo.nl/jwa.berding@ziggo.nl/publiek/pics/Korczak%20London/PIC_0028.JPG

Korczak Jaarboek 2006


* In december 2006 verscheen het Vijfde Jaarboek van de Janusz Korczak Stichting. Het is gewijd aan het thema onderwijs. De titel is:
Scholen voor het leven. De inspirerende visie van Janusz Korczak.
Met bijdragen van onder andere Luc Stevens, Henk Galenkamp, Ton Notten, Wouter Pols en mijzelf.
Meer informatie is te vinden op www.korczak.nl. Klik voor de inhoudsopgave hier. Hieronder het omslag.


https://homedrive.ziggo.nl/jwa.berding@ziggo.nl/publiek/pics/omslag%20Jaarboek%202006.jpg

Overig nieuws



* Amerikaanse gasten
Dat Korczak een internationaal fenomeen is, bewijst bijgaande foto. Theo Cappon, voorzitter van de Korczak Stichting (rechts op de foto) en ik ontvingen twee Amerikaanse vrienden, Dr. Kurt Bomze en zijn vrouw Nadline. Kurt Bomze is voorzitter van de Amerikaanse Korczak Association. Van beroep is hij tandarts gespecialiseerd in kinderen. In zijn praktijk staat de kindvriendelijke, angstreducerende benadering van kinderen centraal. Korczak is daarbij Bomzes inspiratie. Hij geeft regelmatig lezingen voor collega-(tand)artsen over een kindvriendelijke praktijk. Frappant: ook Korczak was van opleiding en professie (kinder)arts.


https://homedrive.ziggo.nl/jwa.berding@ziggo.nl/publiek/pics/kurt.JPG

****



* In februari 2005 verscheen mijn boek In de ban van het kind (feestelijke presentatie in april) en in juli 2005 was ik op bezoek bij de "Kindertagesstätte Janusz Korczak" in Jena.

Korczak in Jena


* Ook in Duitsland is Janusz Korczak geen onbekende. Zo is er in Jena een kinderdagverblijf naar hem genoemd. Op 13 juli 2005, tijdens de zomervakantie, bracht ik hier een bezoek. Het kinderdagverblijf biedt plaats aan 130 kinderen tot zeven jaar, verdeeld over meest verticale groepen. De hoofdleidster is mevrouw Anderl. Zij vertelde me dat de naam "Kindertagesstätte Janusz Korczak" zeer bewust is gekozen. Men wilde na de "Wende" een duidelijk pedagogisch accent geven aan het kinderdagverblijf. Het werd in de jaren negentig geheel verbouwd en aangepast aan gebruik door kinderen. Zo kreeg elke groep een eigen "kleur" en werden ruimtes beter op kinder"hoogte" ingericht, zo ook de trapleuningen (geeft trouwens een gek effect als je de trap opgaat en je even aan de leuning wilt vasthouden ...). Ik moest denken aan Korczak die in zijn weeshuis van de trapleuning roetsjte ...
Men kent hier ook het "open deuren"-beleid: de kinderen mogen in alle ruimtes spelen, zelfs in de kelder waar speeltoestellen staan. Het buitenspelen en de maaltijden zijn gezamenlijk en ook hier gaan alle kinderen tussen 12.30 en 15 uur "rusten". Er is een prachtige "snoezel"-ruimte met o.a. een hangmat.
Het kinderdagverblijf baseert zich op Korczaks opvattingen over respect voor en betrokkenheid van kinderen. Dit uitgangspunt is neergelegd in een document (zeg maar het "pedagogisch beleidsplan") en daarover is en wordt gesproken met de ouders. De ouders zijn merendeels afkomstig uit het "betere" deel van Jena, veel artsen, advocaten e.d.

Net als in Nederland moeten kinderdagverblijven voldoen aan kwaliteitscriteria, waaronder ook pedagogische. Voor deze laatste is door een groep experts een handboek uitgebracht, getiteld "Pädagogische Qualität in Tageseinrichtungen für Kinder", een twee centimeter dikke pil met honderden aanwijzingen. Niet erg stimulerend, zeker niet voor groepsleiding. Gelukkig zijn er ook aantrekkelijker handboeken, zoals het in Berljn ontwikkelde, landelijk gebruikte "Berliner Bildungsprogramm". Dat is wel zeer toegankelijk en bruikbaar op groepsniveau.


Kinderdagverblijf Janusz Korczak in Jena
Bij de ingang van kinderdagverblijf Janusz Korczak in Jena
De inspiratie van Korczak
De inspiratie van Korczak

Presentatie van In de ban van het kind

 

https://homedrive.ziggo.nl/jwa.berding@ziggo.nl/publiek/pics/omslag%20In%20de%20ban.jpg

* Op 11 februari 2005 is mijn nieuwe boek over Korczak verschenen bij Koninklijke Van Gorcum.
De titel is: In de ban van het kind. Pedagogisch handelen in de kinderopvang.
112 pagina's met 32 foto's. ISBN 90-232-4111-8. Prijs 22,50 Euro.

Centraal staat het werken in kindercentra (van baby- tot en met NSO-groepen) vanuit de inspiratie van Janusz Korczak. Het boek staat vol met verhalen en gebeurtenissen uit de praktijk van alledag: over het eerlijk en rechtvaardig samenleven en samenwerken in de groep; over het betrekken van kinderen bij het reilen en zeilen van de groep; over de betekenis van pedagogische kwaliteit. De praktijkverhalen worden steeds verbonden met kerngedachten en prikkelende citaten uit het rijke werk van Janusz Korczak. Het boek is bestemd voor mensen in opleiding voor de kindercentra (met name spw-3) en ook voor groepsleiding, hoofden van kindercentra en hun begeleiders en voor eenieder die het samenleven en samenwerken met kinderen ter harte gaat. Bij elk hoofdstuk zijn denk-, discussie- en werkopdrachten opgenomen.

Inhoudsopgave: 1. Inleiding: in de ban van het kind 2. Rechtvaardigheid: over het leven in en van een groep 3. Participatie: kinderen betrekken 4. Respect: omgaan met verschillen 5. Privacy: het recht op een eigen plek 6. Leefbaarheid: een goed pedagogisch klimaat 7. Het verhaal gaat verder


Op vrijdag 8 april 2005 was de feestelijke presentatie van het boek in naschoolse-opvangcentrum Tobias in Den Haag. Zo'n veertig geïnteresseerden uit de kinderopvang en andere sectoren waren hierbij aanwezig. Het ge-netwerk was dan ook niet van de lucht. Theo Cappon, voorzitter van de Janusz Korczak Stichting had voor hen een tafel met veel materiaal van en over Korczak ingericht.

Er waren drie sprekers die ieder een facet van kinderopvang en Janusz Korczak belichtten. Louis Tavecchio, hoogleraar kinderopvang aan de Universiteit van Amsterdam, sprak over het belang van pedagogische kwaliteit en stelde daarbij welbevinden en betrokkenheid als kernbegrippen centraal. Het werk van Korczak bleek voor hem een ontdekking die goed aansloot bij zijn eigen opvattingen over kwaliteit in de kinderopvang.

Inge van Rijn, pedagogisch begeleidster bij Kinderopvang DAK Den Haag vertelde over haar ervaringen met het introduceren van Korczak in de kindercentra die zij begeleidt. Haar belangrijkste boodschap: begin bij de alledaagse ervaringen van de groepsleiding (dan kom je op een heel natuurlijke manier bij de pedagogiek van Korczak uit).

Tenslotte hield ik een korte inleiding over de persoon, het werk en de betekenis van Janusz Korczak voor de opvoeding anno 2005. 'Hebben we Korczak vandaag nog nodig?', zo vroeg ik me retorisch af. Ja, als je over onderzoek leest waaruit blijkt dat 80% van de vier- en vijfjarige kleuters te maken heeft met pest- en treitergedrag, als dader of als slachtoffer, dan is er alle aanleiding Korczaks ideeën over vreedzaam samenleven voor het voetlicht te blijven brengen.
Aan het eind van de bijeenkomst overhandigde ik het 'eerste' exemplaar aan Guus Permentier, algemeen directeur Kinderopvang DAK Den Haag.


Eerste exemplaar
Guus Permentier ontvangt het eerste exemplaar.
signeren
Een echte signeersessie ...

Vermeldingen, recensies en interviews In de ban van het kind


* Korte bespreking op http://www.jeugdinformatie.nl.
* Vermelding in Pedagogisch beleid 2006-2010 van de Stichting Kinderopvang Haarlemmermeer.
* Recensie in Eigenwijs. Tijdschrift voor groepsleidsters van Kinderopvang Humanitas, 4, nr. 10, april 2006, p. 8, door Leonie Heutz.
* Recensie in Tijdschrift voor welzijnswerk (Vlaanderen), door Noël De Rijcke, februari 2006, pp. 59-61.
* Korte vermelding in Educare, 5, 2005, p. 21.
* Hogeschool Rotterdam opleiding Pedagogiek, In de ban van het kind op de verplichte literatuurlijst voor de module Opvoeding en ontwikkeling van het jonge kind, 2005-2006; 2006-2007; 2007-2008; 2008-2009; 2009-2010.
* Korte vermelding op www.boekbesprekingen.nl.
* Korte bespreking op http://toptijd.vrouwonline.nl (ook in de gedrukte versie).
* Bespreking in De Katholieke Schoolgids (Vlaanderen) door Carlos Martens, jg. 59, nr. 4, augustus 2005, p. 190.
* Korte bespreking in de Nieuwsbrief Leiding & organisatie in de kinderopvang van juli 2005, p. 26.
* Korte vermelding in 0/25, juni 2005, pp. 34-35.
* Vermelding op de website van De School Anno (www.deschoolanno.nl/Signalement/signalenjrg21-30/si2302.htm) 30 juni 2005.
* Kort verslag van de presentatie onder de titel "Korczak nog altijd actueel" in Contact, huisorgaan Koninklijke Van Gorcum, zomer 2005, p. 25.
* Bespreking door de Nederlandse Bibliotheek Dienst (G. Crum-Timmerman), 26 mei 2005.
* Vermelding en korte inhoud in Schoolbestuur, nr. 4, mei 2005, p. 40.
* Recensie in Zorg en Welzijn, nr. 9, mei 2005.
* Bespreking door Inge van Rijn in Het kleine Korczak Bulletin, mei 2005, pp. 3-4 (met een samenvatting van mijn voordracht).
* Verslag van de presentatie op 8 april 2005, door Inge van Rijn in de Nieuwsbrief voor personeel van Kinderopvang DAK Den Haag, april 2005. Een uitgebreide versie verscheen in de DAKrant, juni 2005, pp. 12-13.
* Recensie door Liesbeth Schreuder (NIZW) in Management Kinderopvang, april 2005, pp. 14-15.
* Vermelding op de site van Edventure, landelijk belangenbehartiger van de onderwijsbegeleidingsdiensten.
* Korte bespreking in het Rotterdams Onderwijs Magazine (27), nr. 3, maart 2005, p. 33.
* Bespreking op de site van het Expertisecentrum Ontwikkelingsstimulering (NIZW).
* Een interview met Caroline Rebel (gepubliceerd op CED-Groep Intranet).

*****

 

Overige activiteiten



* Op de pagina Internationaal van de website van de Janusz Korczak Stichting werd een interessante discussie gevoerd over de toekomst van de internationale Korczak-'beweging'. De start werd gegeven door de Zwitser Gérard Kahn met zijn stuk Does Korczak have a future?. Ik heb daarop gereageerd onder de titel Korczak has a past, a present ànd a future.

*****


* In mei 2005 verscheen in De Wereld van het Jonge Kind het artikel Kinderen in de knel dat ik samen met Anouk Brink heb geschreven naar aanleiding van de donateursdag op 23 april over het thema 'Kinderen hebben wortels en vleugels nodig'. Anouk en ik schrijven over kinderen in de knel en hoe leerkrachten vanuit het perspectief van Korczak daarmee om kunnen gaan. We pleiten ervoor niet te snel etiketten op kinderen te plakken, maar de tijd te nemen goed te observeren.

*****


* In juli/augustus 2005 verscheen in het Engelse blad Young Minds Magazine nr. 77 het artikel A man for our times, over de actualiteit van Korczaks ideeën over participatie. Je kunt het artikel ook direct lezen via A man for our times. (pdf file)

Top