"Ik ben ook een mens." Een pagina op de website van Joop Berding www.joopberding.nl

Deze pagina gaat over mijn boek:

"Ik ben ook een mens." Opvoeding en onderwijs aan de hand van Korczak, Dewey en Arendt.

Uitgeverij Phronese, Culemborg, februari 2016.
ISBN 978-94-90120-13-9
ISBN 2e en 3e druk: 978-94-90120-30-6

LAATSTE NIEUWS: in mei 2018 verscheen de tweede druk van dit boek, met een nieuw omslag en enkele correcties en aanvullingen.Kijk op: Uitgeverij Phronese.

ALLERLAATSTE NIEUWS: op 21 augustus 2019 verscheen de derde druk! Zelfde omslag, enkele correcties en aanvullingen én in de eerste week na verschijnen een speciale kortingsactie.
Kijk op: Uitgeverij Phronese.




De officiële presentatie i.c.m. een symposium was op 4 februari 2016, op vakcollege De Hef in Rotterdam.
Het "eerste exemplaar" werd officieel aangeboden aan Tanja Jadnanansing, (op dat moment) lid van de Tweede kamer met onderwijs in haar portefeuille en ook lerares in het vmbo.






Een lovende recensie van Simon Verwer verscheen op NIVOZ Forum: hier te lezen!

Meer informatie en bestellen via de website van Uitgeverij Phronese of via bol.com.

De inhoud van het boek
De vraag naar het mens-zijn van het kind houdt filosofen, pedagogen en opvoeders al eeuwen bezig. Is een kind al een mens of moet het er nog een worden?
En wat betekent het antwoord op deze vraag voor wat we in de opvoeding en in het onderwijs aan het doen zijn?
In dit boek breng ik de prikkelende gedachten van drie denkers, deels ook zelf actief als opvoeder en leraar, voor het voetlicht.

Janusz Korczak is beroemd geworden door zijn werk in het weeshuis in Warschau. Voor hem is het kind al een mens en we moeten het in al zijn eigenheid aanvaarden en respecteren.
Korczaks experiment met zelfbestuur door kinderen is een nog altijd intrigerend voorbeeld van het serieus nemen van kinderen en een bron van inspiratie voor de participatie van kinderen en jongeren.

De Amerikaanse filosoof John Dewey werkte in Chicago in zijn experimentele lagere school aan nieuwe werkvormen en leerinhouden.
Voor hem is het kind een actief wezen, steeds op zoek naar nieuwe ervaringen. In een voortdurende interactie met de omgeving nemen zijn kennis en handelingsmogelijkheden steeds toe.
Ook voor Dewey is de participatie van kinderen, als toekomstige burgers, een centraal punt.

Voor Hannah Arendt, ten slotte, gaat het in de opvoeding en in het onderwijs om het inleiden van kinderen in de wereld.
Zij maakt, anders dan de eerdergenoemde denkers, een scherp onderscheid tussen politiek en opvoeding.
Arendt plaatst kritische vraagtekens bij het overvragen van het onderwijs dat zij vooral als een tussenruimte en –tijd beschouwt.

De opvattingen van Korczak, Dewey en Arendt worden in drie delen, vooraf gegaan door een uitvoerige Inleiding, beschreven en becommentarieerd.
Elk deel bevat een biografie en een introductie in kernbegrippen, een of twee theoretisch georiënteerde artikelen en een afsluitend artikel over een praktijkonderwerp.
Het boek wordt afgerond met een Epiloog waarin verschillende lijnen bij elkaar worden gebracht.

De inhoudsopgave van het boek is hier te bekijken.

Onderwijsraad
Op 12 april 2016 hield ik een presentatie van "Ik ben ook een mens" voor de staf van de Onderwijsraad in Den Haag. Ik vertelde over de aanleiding, de insteek en de inhoud van het boek. Aansluitend was er een geanimeerde (maar iets te korte) discussie. Op de foto de bijeenkomst, met broodjes én voor iedereen een exemplaar van mijn boek (dank aan secretaris Adrie van de Rest).


Een bericht over mijn presentatie verscheen op de website van de Onderwijsraad.

Studievragen

Om het gebruik voor het (beroeps)onderwijs te verhogen heb ik een aantal studievragen voor het boek ontwikkeld. Per deel een aantal denk- en discussievragen, voor reflectie, debat en meningsvorming. Deze vragen zijn te vinden op de website van de uitgever: studievragen bij iboem.

Evenementen

Op 15 juni 2016 gaven Wouter Pols en ik tijdens de laatste Onderwijsavond van het Nivoz een lezing over het thema "het gezag van de leraar". In "Ik ben ook een mens" komt dit onderwerp prominent aan de orde in het laatste deel, over het werk van Hannah Arendt. Maar ook voor Janusz Korczak was het een belangrijk thema waarover hij schreef in "Hoe houd je van een kind". Hieronder een foto-impressie van de lezing.
De Power-point is hier te downloaden als pdf.
De video-registratie van de lezing is hier beschikbaar.




Foto's: Arthur Krijgsman/Izaak Dekker

Interviews, gesprekken en lezingen

- Interview op Kroost.org.

- Interview in Profielen, #129, blad van Hogeschool Rotterdam, juni 2016, pp. 20-24 (http://profielen.hr.nl/wp-content/uploads/profielen129.pdf)

- De Boekenkring van De Leerschool Leidschendam besprak voor de zomer het boek (aangezien ik lid ben van de kring was ik erbij...). Het verslag van het gesprek verscheen in het septembernummer van Van12tot18, lees het daarin of bekijk deze pdf-jes: deel 1 en deel 2.

- Op 30 november 2016 gaf ik voor het LKCA (Landelijk kenniscentrum cultuureducatie en amateurkunst) een interactieve lezing over de betekenis van John Dewey voor cultuureducatie - en de betekenis van kunst & cultuur voor opvoeding en onderwijs. In mijn presentatie gaf ik veel aandacht aan kunst (veel plaatjes dus) en de 'ervaring' daarvan. In het werk van Dewey zitten veel positieve aanknopingspunten voor het bevorderen van echte, levendige en activerende cultuureducatie!


- Op 2 december 2016 gaf ik voor zo'n 70 derde-jaars studenten Social Work en zes van hun docenten aan de Hogeschool Rotterdam een gastcollege. Thema was nabijheid en distantie in het werk van de sociaal werker. Mijn inspiratiebronnen hierbij zijn Hannah Arendt - als filosofe en politiek denker op 'afstand' van 'de praktijk' (maar als vluchtelinge sterk betrokken op de grote kwesties van de 20e eeuw) en Janusz Korczak - de 'totaal' betrokken pedagoog en kinderarts - maar die wist wanneer het tijd was om zich uit de drukte terug te trekken en zaken te overdenken - en er op wonderbaarlijk mooie wijze over te schrijven... De kern is: na-denken over wat je aan het doen bent en je daarover een oordeel vormen.



Recensies en besprekingen

- Didactief, januari 2016;

- Onderwijsfilosofie.nl, 15 februari 2016; zie Onderwijsfilosofie.nl;

- Management Kinderopvang, maart 2016, 'Signalement', op http://link.springer.com/article/10.1007/s41190-016-0029-9;

- Stichting Beroepseer, april 2016; zie website Beroepseer;

- Hoogbegaafd.com, een bespreking door Marina Mol: zie Hoogbegaafd.com;

- Onderwijs van morgen, aankondiging van boek+symposium: Onderwijs van morgen;

- De Boekensalon, korte bespreking via Boekensalon;

- De wereld van het jonge kind/HJK, juni 2016, korte bespreking door Jan de Bas; zie HJK of hier;

- Naar school (blad van Vos/Abb, besturen), korte bespreking; juni 2016; zie http://www.vosabb.nl/wp-content/uploads/2016/06/Naar-School-4-2016.pdf, p. 34;

- NBD Biblion (openbare bibliotheken), recensie 11 mei 2016; zie


- De Nieuwe Meso - vakblad voor schoolleiders en -bestuurders, korte bespreking, mei 2016 door Gerritjan van Luin; kijk op De Nieuwe Meso;

- Heemhuys - landelijke organisatie voor kinderopvang, bespreking op website Heemhuys; citaat hieruit: "Misschien wel verplichte literatuur voor elke ouder, opvoeder en docent.";

- In Samenleven in de moderne samenleving, een essay van Ron Bormans en Izaak Dekker (Hogeschool Rotterdam, september 2016) wordt enkele malen aan 'Ik ben ook een mens' gerefereerd;

- bespreking op de website van de Algemene Vereniging Schoolleiders (AVS)door Jan Stuyver, september 2016, zie website AVS;

- een referentie aan het boek staat op het blog http://liefmetlef.nl/blog/: "Zoals de titel én het verhaal als basis voor het boek van Joop Berding, ‘Ik ben ook een mens’ mij eerder raakte. De woorden van zijn kleinkind die de essentie bevatten van een collectief menselijk verlangen. ‘Ik wil gezien worden, als kind als mens. Mijn invulling: Mens in zijn totale wezen. Zie mij en hoor mij en ik zal kunnen landen in vertrouwen dat ik het waard ben gezien en gehoord te worden."

- uitgebreide bespreking van vier pedagogische boeken, waaronder 'Ik ben ook een mens' door Gerritjan van Luin, december 2016 op de Nieuwe Meso (pp. 37-40);

- uitgebreide bespreking door Peter van der Doef op PIP, zie PIP. Twee citaten hieruit: "Al met al is dit boek een voorbeeldige bundel waarin op inspirerende wijze pedagogische denkbeelden ten tonele worden gevoerd" en "Als dit boek iets duidelijk maakt, is het dat we veel kunnen leren van het verleden."

- uitgebreide bespreking door Amber Walraven, docent aan de lerarenopleiding van de Radboud Universiteit Nijmegen, op haar blog: Amber Walraven Edublog

Overige

- Hester IJsseling mailde me een gedicht van Sven Nyberg dat wonderwel aansluit bij mijn boek.


- René Kneyber, de uitgever van 'Ik ben ook een mens' zette de oogst van 2016 van zijn uitgeverij Phronese in beeld.



- Op 8 en 9 februari 2017 nam ik deel aan de internationale conferentie "Unfolding Human Potential", georganiseerd door o.a. het Nivoz. Thema was het met elkaar zoeken naar een nieuwe taal om over onderwijs te praten, niet 'opbrengstgericht' en 'afrekenbaar', maar open, humaan en democratisch. Zie http://nivoz.nl/4835-2/unfolding-human-potential/. Er waren rond de 100 deelnemers die aangename en prikkelende discussies met elkaar voerden. Na de conferentie schreef ik een reflectie en die is hier te lezen: Nivoz;

- Gezag revisited! Op 13 februari 2017 gingen Wouter Pols en ik met zo'n 40 collega's en studenten van Hogeschool Rotterdam en daarbuiten in gesprek over het gezag van de leraar. De (meeste) aanwezigen hadden de videoregistratie thuis bekeken. We haalden daar de hoofdlijnen uit en lieten de twee filmfragmenten van de Bohunt School zien. Daarover ontstond een geanimeerde discussie. De kern vonden we gezamenlijk in het "bruggen slaan": de leraar moet proberen tussen de leerinhouden (vakkennis) en de leerlingen/studenten een brug te slaan. De praktijk leert dat dat betekent: steeds opnieuw beginnen. Beginnen met doorgaan, doorgaan met beginnen.
Verslag van deze avond is te vinden op Pedagogisch Pact.
Op de foto's een impressie (foto's Monique van den Heuvel).



- Remco Pijpers van Kennisnet interviewde mij over het werk van Korczak voor zijn serie podcasts over digitale geletterdheid. Je kunt deze podcast beluisteren via podcast Korczak.

- Op 9 november 2017 gaf ik een presentatie/lezing en workshop over 'Ik ben ook een mens' voor 17 bestuurders en directeuren van Scholenvereniging Perspectief, een verband van zeven schoolbesturen in het Groene hart. We voerden een sterk inhoudelijk en indringend gesprek over een aantal uitspraken in het boek.

- Op 15 november 2017 gaf ik een lezing voor de Stichting Groene Pedagogiek onder de titel "Groene Pedagogiek van Rousseau tot Jobs". Over groene pedagogiek in verleden, heden en toekomst. Hoe zorgen we ervoor dat kinderen "brede" ervaringen opdoen in en met de natuur? Bij het beantwoorden van die vraag is de ervaringspedagogiek van Dewey een interessante en verrassend actuele bron.



- Op 17 januari 2019 gaf ik voor de minor Jeugdparticipatie van de opleiding Social Work van Hogeschool Rotterdam een gastcollege onder de titel: Jeugdparticipatie: de inspiratie van Dewey, Korczak en Arendt.