printbare versieEen printbare versie (21 pagina's) in pdf-format is te downloaden vanaf hier.Het door mij in het juli/augustus 2004 nummer van zenit gepubliceerde artikel over collimeren (16 pagina's) is te downloaden vanaf hier. |
|
INHOUDSOPGAVE
Wat is collimeren eigenlijk?
|
Wat is collimeren eigenlijk?Het collimeren van een telescoop is het met elkaar in lijn brengen van de optische componenten (lensen, spiegels, prisma's oculairen) Dit moet zeer accuraat gebeuren anders krijg je een slechter beeld dan mogelijk is met de betreffende telescoop. Alle soorten telescopen: Newtons, Schmidt-Cassegrians, refractors etc. moeten goed gecollimeerd worden. Ze zijn echter (zeer) verschillend van bouw en hebben verschillende (typen) optische componenten. In dit artikel gaat het alleen om de Newton telescoop.Newton? Mijn telescoop is een Dobson telescoop!Prima! Een Dobson is een Newton telescoop met een speciaal soort montering. Alleen die montering onderscheidt hem van andere Newton telescopen. Wat het collimeren betreft maakt het geen verschil.En als de telescoop al in de fabriek is gecollimeerd?In de meeste gevallen zal hij dan toch (regelmatig) gecollimeerd moeten worden, omdat: - de spiegel door de manier waarop die is geplaatst (in een verstelbare cel) mogelijk iets kan bewegen in zijn cel, of de cel zelf iets van instelling kan wijzigen op den duur.- de stand van de vangspiegel kan wijzigen als de bevestigingsbout(en) of de collimatiebouten wat los raken. - de grotere Newton telescopen vaak van het truss-type zijn en steeds voor het waarnemen in elkaar moeten worden gezet. Een kleine afwijking ten opzichte van hoe dat de keer ervoor gebeurde maakt collimatie noodzakelijk. Als collimeren dan regelmatig nodig is, waarom zou je dan een Newton aanschaffen?Er kunnen natuurlijk goede redenen zijn om een ander type telescoop aan te schaffen. Maar een Newton telescoop is een zeer goede telescoop als hij goed is gecollimeerd: net zo goed en soms zelf beter dan een ander soort telescoop met dezelfde maat objectief. En vaak een stuk goedkoper. Vergelijk het met een gitaar die je steeds moet stemmen: Of zou je die om die reden omruilen voor een piano?Newtons hebben vaak een slechte reputatie, juist omdat ze (heel) slecht gecollimeerd zijn. Vaak zien de eigenaars het belang van een echt goede collimatie niet in of collimeren met gebrekkige hulpmiddelen of helemaal zonder enig hulpmiddel. Slechte prestaties door een slechte spiegel zijn niet gemakkelijk en goedkoop te verhelpen. Goed collimeren echter kan iedereen leren, zodat de prestatie van de telescoop daar in elk geval niet onder hoeft te lijden. Het vanaf het begin tot het eind collimeren van een (nieuwe) telescoop vergt even tijd, maar als dat eenmaal is gebeurd, is het slechts een of enkele minuten werk om de collimatie aan het begin van elke waarneemavond even te checken en te preciseren.
|