bijlagen - recensies

waarom recensies

De meningen over recensies zijn verdeeld; daarover zijn recensenten het wel met elkaar eens.

"Het is steeds weer de mening van één iemand", is het meest gehoorde bezwaar. Maar voor elke andere mening geldt hetzelfde. Toch worden ze gelezen. En gewogen. Soms wordt de plank absoluut misgeslagen. En bij bijna elke opname sinds 1900 is er wel iemand te vinden die er helemaal "weg" van is (en in dit licht is er dus vrijwel niets "slechts" onder de laserstraal).

Vaak is zo'n recensentenmening toch waardevol bij het bepalen van een keuze, bij repertoire dat men niet kent of dat men wel eens "anders" wil horen bij voorbeeld. Dan kan een recensie een miskoop (en een tegenvallende kennismaking) voorkomen, of aanleiding vormen een kennismaking aan te durven.

Veel recensenten zijn zich bewust van het feit dat hun woorden door velen worden gelezen, en proberen vanuit dit besef tot een afgewogen en verdedigbaar oordeel te komen, waar de lezer iets aan heeft. Deden ze dat allemaal maar.


In veel gevallen is het ook onontkoombaar om af te gaan op recensies. Het aanbod aan goedkope klassieke cd's is dermate omvangrijk, dat niet alles gekocht kan worden (bij voorbeeld de complete Naxos catalogus, of alles van Arte Nova of de goedkope EMI-series, of de verzamelde opnamen van het koppel Lizzio en Nanut met diverse fantasie-orkesten op diverse fantasie-labels), en soms kan niet in beperkte tijd het gekochte ook nog allemaal beluisterd worden.

Als uit recensies uit onderstaande bronnen duidelijk wordt dat het om uitvoeringen van kwaliteit gaat, en als ik meen deze bronnen te kunnen vertrouwen (op basis van eerder niet beschaamd vertrouwen), kan dat voldoende grond of reden zijn om dit gerust aan te bevelen. 

Lezers van deze pagina's kunnen ook een duit in het zakje doen door op de volgens hen onomstotelijke kwaliteiten van bepaalde uitvoeringen en opnamen te wijzen (zie inzenden).

GramoFile

Het is het streven om van de "echte aanraders" recensies over te nemen van GramoFile (de verzamelde recensies van het Engelse blad Gramophone sinds maart 1983), voor zover aanwezig. GramoFile is overigens zelf op cd verkrijgbaar.

Andere bronnen waaruit dankbaar wordt geput (maar dan door middel van links naar de - statische - pagina's met recensies op die websites) zijn:

Classical Net, ClassicsToday en MusicWeb.

Deze recensies zijn benaderbaar via links op de diverse pagina's. Omdat Gramophone geen cijfer- of sterrenwaardering gebruikt, moet zo'n recensie in z'n geheel gelezen worden. Vermoeiend, maar het is niet anders. Ik zou in principe die recensies kunnen inkorten tot de kern van het betoog, maar dat doe ik niet om de volgende redenen: ik wil het verhaal dat de recensent te vertellen heeft intact laten; ik wil niet alleen die zinsneden eruit vissen die de betreffende opnamen aanprijzen (en de minder positieve geluiden weglaten), zodat u er zeker van kunt zijn dat u alles ziet wat er over die opname verteld is; en veel recensies geven extra informatie - over andere uitvoeringen bij voorbeeld - met behulp waarvan u eventueel uw keuze beter kunt bepalen.

De hoofdpagina van Gramophone toonde in augustus 2009 echter onderstaande tekst:

"Regular users of Gramophone’s old website will have been aware of increasingly frequent problems, which were caused by its age - as one of the earliest music magazines to embrace the possibilities the web offered, the site was written in code which is now somewhat old. Rather than update this, we have decided to take the site offline and focus all our energies on the new site, www.gramophone.net."

Dit houdt in dat alle links op deze site (waar u nu leest) die verwijzen naar recensies op de Gramophone site niet meer 'werken'.
Er zijn nog wel vele links naar recensies uit GramoFile op deze site aanwezig - de niet langer werkende links naar de site van Gramophone zijn vermeld in schuine letters. Geleidelijk aan, bij het updaten van de betreffende tabellen, zullen deze links verschijnen in doorgestreepte schuine letters.

Er wordt echter naar gestreefd om nieuwe verwijzingen op te nemen naar Gramophone.net, en om oudere GramoFile verwijzingen op termijn te vervangen door nieuwe verwijzingen naar Gramophone.net.


Een andere uitgave van Gramophone, The Good CD Guide, is niet geraadpleegd. Niet omdat dit boekwerk niet goed zou zijn, maar omdat het weinig toevoegt aan GramoFile. Bovendien verschijnt het elk jaar (en moet het dus wel elk jaar weer als twee druppels water lijken op de vorige versie), is het duur (meer dan E 32,--), en zijn er alleen besprekingen in te vinden van "goede" cd's (en dus vaak niet van de cd's die je net nog in een aanbieding hebt gezien). Zoiets zou je eenmalig kunnen aanschaffen, als je op het punt staat om je serieus te gaan verdiepen in wat er op dit gebied te koop is. Maar het is dan beslist niet nodig om de laatste versie op de kop te tikken.

 

Penguin CD Guide

De recensies in de Gramophone (en in The Good CD Guide) zijn in het algemeen heel wat uitgebreider en daardoor ook vaak "zuurder" en kritischer dan die in de Penguin CD-Guide, welke zo om de twee à drie jaar verschijnt. Dit boekwerkje van 1639 pagina's (ongeveer fl 80,--) bespreekt "alles" wat er in "de wereld" (zie hiernaast) te koop is.

Het kent als hoogste waardering 3 sterren (aangegeven met: 3***), met voor echte uitschieters een "Rosette"; waar dit van toepassing is, zal ik dit opnemen. Een aanduiding als **(*) betekent, dat men het over de derde ster niet eens was.

Het gebeurt soms dat een bepaalde uitvoering de drie sterren niet haalt, uitsluitend omdat er te weinig minuten muziek op de cd staat. Persoonlijk vind ik dit niet juist; de toevoeging "erg weinig muziek voor het geld" zou kunnen volstaan, en dit zou los moeten staan van een artistieke en technische waardering. Te meer daar diezelfde uitvoering bij een goedkope heruitgave vaak wordt aangevuld met ander werk.


Overigens zijn de drie samenstellers van de Penguin Guide zelf als recensent werkzaam bij de Gramophone (en zijn zij ook betrokken bij de redactie van The Good CD Guide). Daardoor geeft de Penguin Guide vaak toch weer geen second opinion, omdat daar dan in veel gevallen een uittreksel staat van wat er al in Gramophone stond.

Verder bestaat volgens de Penguin Guide de wereld (die Penguin Guides leest) uit drie delen: het Verenigd Koninkrijk (UK), de Verenigde Staten (USA) en een beetje Australië, Canada en Nieuw Zeeland. Alles wat daar op een bepaald moment niet verkrijgbaar is, komt in de Penguin Guide niet voor. De toevoeging "only available in the USA" staat heel raar bij een cd die hier in elke winkelstraat te koop is. Ze moeten nog een kaart hebben waarop Europa is weggelaten.