100 gierzwaluwsoorten

 

 

Atiu Swiftlet

Komt alleen voor op Atiu, een van de Cook eilanden.

 

Bedreigd door toerisme en klimaatcrisis.

 

 

 

 

 

 

 

 

Overige gierzwaluwpagina's - Contact

 

Biodiversiteit !

 

Wereldwijd zijn sinds het Eoceen, 50 miljoen jaar geleden (Noord- en Zuidpool waren ijsvrij en de aarde was 8 graden warmer), rond de 100 soorten gierzwaluw ontstaan. In de VS, Wyoming, werd de toen levende gemeenschappelijke voorouder van gierzwaluw en kolibrie ontdekt (gedoopt Eocypselus rowei), met intact verenkleed, zie de kennis van nu, 2-5-2013, met link naar publicatie.

 

De gierzwaluwen zijn nu onderverdeeld in twee families (gierzwaluwen en boomgierzwaluwen) en 18 geslachten. Het geslacht Apus telt 15 soorten waaronder "onze" gierzwaluw, Apus apus.

 

De positie van onze gierzwaluw, Apus apus in het Rijk der Dieren

Rijk   -  Animalia (Dieren)

Stam  -  Chordata (Chordadieren)

Klasse  -  Aves (Vogels)

Superorde  -  Apodimorphae (Gierzwaluwen en Kolibries)

Orde  -  Apodiformes (Gierzwaluwen en Boomgierzwaluwen)

Familie  -  Apodidae (Gierzwaluwen)

Geslacht  -  Apus (Apous is oud Grieks voor "zonder poten")

Soort  -  Apus apus (gierzwaluw, Fries: toerswel)

 

 

J.W. Albarda, Aves Neerlandicae, 1897, p. 47

 

 

In de tweede vogelatlas / naamlijst van Nederlandse vogels van Albarda behoorde de gierzwaluw met de familie der nachtzwaluwachtigen nog tot de orde der snorvogels.

(Overzicht Avifauna's van Schlegel-1860 tot Bijlsma-2001)

 

 

 

 

 

Gierzwaluwen komen in bijna alle landen voor, maar verreweg de meeste  soorten  broeden op het zuidelijk halfrond, vooral in Zuid-Amerika (24) , Afrika (28) en Zuidoost AziŽ (40). AustraliŽ en Canada kennen maar een soort, de V.S. heeft drie soorten, Europa (EU-28) vijf. Op Groenland, IJsland en Antarctica broedt geen enkele soort. 

 

Veel soorten broeden in een zeer klein gebied of zelfs alleen op een enkel eiland.  Onze gierzwaluw broedt juist in een heel groot gebied, van Ierland tot in China (daar in het oosten ondersoort Apus apus pekinensis). Diverse soorten zijn (ernstig) bedreigd. Volgens de IUCN-red list is de populatietrend van 8 soorten niet bekend, 6 soorten nemen toe, 48 zijn stabiel en 37 soorten nemen af.

 

Alle soorten staan hieronder alfabetisch op landnaam naar broedgebied en daarbinnen alfabetisch op de Engelse naam, maar de Google zoekfunctie doet het prima ! De links gaan naar de verspreidingskaart en andere gegevens van de soort op  IUCN Red List . Maar liefst 27% van de 104.000 daar beschreven diersoorten worden met uitsterven bedreigd, en 14% van de vogelsoorten.

 

Phil Chantler en Gerald Driessens

Swifts, a Guide to the Swifts and Treeswifts of the world, 1995. 2e druk 2000. Geb. 272 p. Behandeling van 98 Gierzwaluwsoorten in 18 families met verspreidingskaarten en soortentekening. 2e hands vanaf ca. 20 Euro via o.a. Abebooks.co.uk .

 

Europa

 

Naast "onze" Gierzwaluw, de Common Swift, Apus apus, broeden in Europa nog vier andere soorten, allemaal in Zuid-Europa.

 

Alpengierzwaluw

De Alpengierzwaluw (Tachymarptis melba) is, na onze Apus apus, in Europa de meest algemene gierzwaluw maar broedt vooral in Afrika en AziŽ. Hij is flink groter dan onze Gierzwaluw en broedt in het Middellandse Zee-gebied van Spanje, ItaliŽ, Griekenland, Turkije en tot in de Himalaya. Het broedgebied breidt naar het noorden uit. Hij wordt soms ook in Nederland waargenomen. De meest noordelijke broedplaats is sinds 1955 in Zuid-Duitsland, Freiburg. Er worden negen ondersoorten onderscheiden.

 

- Webcam Alpengierzwaluw, Freiburg, Duitsland

- 54 x officieel in NL waargenomen

- Foto's op Flickr.com

- Broed en overwinteringsgebieden

- Foto's, geluiden en filmpje in vlucht

- Duits artikel over verschil in verblijfsduur Alpen- en Gierzwaluw

 

Alpengierzwaluw

Meer op: Wikipedia

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Vale gierzwaluw

Het broedgebied van de Vale Gierzwaluw (Apus pallidus) is in Europa beperkt tot een smalle kuststrook rond de Middellandse Zee en  verder vooral in Afrika. Hij lijkt uiterlijk erg veel op onze gierzwaluw, maar is wat lichter. Is slechts enkele malen met zekerheid in Nederland waargenomen, voor het eerst in 2006 op Vlieland. En onlangs nog op 9-13 november 2018 op Texel en bij Oostkapelle (Zld). Ook werden er toen een aantal in BelgiŽ gespot.

 

- Alle NL-waarnemingen op waarneming.nl

- Foto's op Flickr

- Broed- en overwinteringsgebied

- Webcam bij nesten Vale gierzwaluw, Jerez, Spanje

- Filmpje van kolonie in Spanje, Costa del Sol

- Spaanse broedvogel met geo-locator overwinterde in Benin (Spaanse tekst)

 

Pijlstaartgierzwaluw (voorheen kaffergierzwaluw)

De Pijlstaartgierzwaluw (White-rumped Swift, Apus caffer) broedt in Afrika maar breidt zich naar het noorden uit. Broedde in 1966 voor het eerst in Zuid-Spanje en inmiddels ook nabij Madrid en in Portugal. In juni 2011 voor 't eerst gezien in Frankrijk, in 2020 regelmatig. Zie observation.org .

 

- Broed- en overwinteringsgebied

- in Zweden in 2015 hernoemd tot "vitglumpseglare" (witstuitgierzwaluw)

 

 

Madeiragierzwaluw

De Madeiragierzwaluw (Plain Swift, Apus unicolor) broedt uitsluitend op Madeira (Portugal,ca. 1.500 broedparen) en de Canarische eilanden (Spanje). Ze overwinteren deels op de broedlocaties maar trekken ook weg naar de westkust van Afrika.

Met geo-locators werden twee vogels gevolgd in het overwinteringsgebied, vnl. Liberia. Zie: overwinteringsroutes (samenvatting) en volledige paper.

 

- Fraaie foto

- Broed- en overwinteringsgebied

 

 

Afrika

 

African Palm Swift, Cypsiurus parvus

African Swift, Apus barbatus

Bates's Swift, Apus batesi

(Liberia, Ivoorkust, Kameroen, Gabon)

Black Spinetail, Telacanthura melanopygia

Bohm's Spinetail, Neafrapus boehmi

Bradfield's Swift, Apus Bradfieldi

(Angola, NamibiŽ, Zuid-Afrika )

Cassin's Spinetail, Neafrapus cassini

Horus Swift, Apus horus

Little Swift, Apus affinis

(Ned: Huisgierzwaluw. 2 * in NL:  '01 en '06 op Terschelling)

Mottled Spinetail, Telacanthura ussheri

Mottled Swift, Tachymarptis aequatorialis

Nyanza Swift, Apus niansae

(EthiopiŽ, SomaliŽ, Tanzania, Kenia, Oeganda)

Sabines's Spinetail, Rhaphidura sabini

Scarce Swift, Schoutedenapus myoptilus

(Kenia, Kameroen, Congo, Zimbabwe, Zambia)

 

Congo

Schouteden's Swift, Schoutedenapus schoutedeni

 

Sao Tome en Principe (bij Gabon)

Sao Tome Spinetail, Zoonavena thomensis

(alleen op eilanden Sao Tome en Principe)

 

Kaap Verdische eilanden

Alexander's Swift, Apus alexandri

 

Madagascar

Madagascar Spinetail, Zoonavena grandidieri

 

Mauritius en Rťunion

Mascarene Swiftlet, Collocalia francica

 

SomaliŽ, Jemen, Oman

Forbes-watson's Swift, Apus berliozi

 

Amerika

 

Amerika, Noord

Chimney Swift, Chaetura pelagica

(V.S en Canada NED: Schoorsteengierzwaluw. Video met invliegers

Fraai filmpje over restauratie en herbezettting van oude "schoorsteen")

Schoorsteengierzwaluwhappen(ing) (kraaien pikken uitvliegende schoorsteengierzwaluwen op)

 

Amerika, Noord en Midden

Black Swift, Cypseloides niger

(Kaartjes met trekroutes

Presentatie door Kim Potter, 53 m. 2012)

Vaux's Swift, Chaetura vauxi

(Filmpje: 30.000 vogels overnachten in de schoorsteen van een school)

 

Amerika, Midden en Zuid

(soortinfo over Midden- en Zuid-Amerika op Neotropical birds)

 

Band-rumped Swift, Chaetura spinicaudus

(BraziliŽ, Columbia, Equador, Panama, Venezuela)

Chestnut-collared Swift, Streptoprocne rutila

(Mexico, Panama, Venuzuela, Colombia, Equador, Bolivia)

Great Swallow-tailed Swift, Panyptila sanctihieronymi

Lesser Swallow-tailed Swift, Panyptila cayennensis

Spot-fronted Swift, Cypseloides cherriei

(Costa-Rica, Venezulela, Colombia, Equador)

White-chinned Swift, Cypseloides cryptus

White-collared Swift, Streptoprocne zonaris

(Paper over broedbiologie in BraziliŽ)

White-throated swift, Aeronautes saxatalis

 

Amerika, Zuid

Andean Swift, Aeronautes andecolus

(ArgentiniŽ, Chili, Bolivia, Peru)

Chapman's Swift, Chaetura chapmani

Fork-tailed Palm swift, Tachornis squamata

Grey-rumped Swift, Chaetura cinereiventris

Pale-rumped Swift, Chaetura egregia

(BraziliŽ, Columbia, Equador, Peru)

Rothschild's Swift, Cypseloides rothschildi

(Kleine strook in ArgentiniŽ, Bolivia)

Short-tailed Swift, Chaetura brachyura

Sooty Swift, Cypseloides fumigatus

(Mitochondrial Genome van Sooty Swift)

Southern swift, Chaetura meridionalis

(Ook wel Sick's swift genoemd)

Tepui Swift, Streptoprocne phelpsi

(synoniem: Cypseloides phelpsi

Venezuela, Guyana, NE Brazil Unique Pictures !)

White-chested Swift, Cypseloides lemosi

(Twee hele kleine gebiedjes in Columbia en Equador)

White-tipped Swift, Aeronautes montivagus

(Guyana's, Suriname, Venezuela - Bolivia)

 

Antillen

Antillian Palm Swift, Tachornis phoenicobia

(Cuba, Dominicaanse Republiek, HaÔti, Jamaica)

Lesser Antillian Swift, Chaetura martinica

(Guadeloupe, Barbados, St. Vincent, Tobago, Dominica)

 

BraziliŽ

Biscutate Swift, Streptoprocne biscutata

Great Dusky Swift, Cypseloides senex

(Onderzoek naar broedplaatsen achter watervallen)

 

Mexico

White-fronted Swift, Cypseloides storeri

(klein gebiedje zuidwest van Mexico-stad)

White-naped Swift, Streptoprocne semicollaris

 

Venezula

Ashy-tailed Swift, Chaetura andrei

(Met Sick's swift ondersoort van Vaux's Swift / Chimney swift)

Pygmy Swift, Tachornus furcata

 

AustraliŽ

 

Australian Swiftlet, Aerodramus terraereginae

Chantler/Driessens:  Collocalia terraereginae

Alleen in NO kustgebied van Queensland.

 

AziŽ

 

AziŽ, zuidoost

Asian Palm Swift, Cypsiurus balasiensis

Black-nest Swiftlet, Collocalia maxima

Brown-backed Needletail, Hirundapus giganteus

(O'Hanlon. p. 131)

Crested Treeswift, Hemiprocne coronata

Edible-nest Swiftlet, Aerodramus fuciphagus

(IndonesiŽ, Cambodja, MaleisiŽ. BBC over "nestboerderijen")

Glossy Swiftlet, Collocalia esculenta

(Ook: White-bellied Swiftlet, paper over fossielenonderzoek in de Niah grotkolonie op Borneo van 48.000 jaar)

Grey-rumped Treeswift, Hemiprocne longipennis

(IndonesiŽ, MaleisiŽ)

Himalayan Swiftlet, Collocalia brevirostris

House Swift, Apus nipalensis

(De enige waarneming in Canada ! )

Pasific Swift, Apus pasificus

(Oostelijk SiberiŽ, Japan, China)

Enige waarneming in NL, Westkapelle, 12-6-2017

Idem met foto's op https://waarneming.nl/waarneming/view/139900480 .

Waarneming UK, 10-8-2019

Foto's Denemarken 13-5-2013,

Silver-backed Needletail, Hirundapus cochinchinensis

(klein gebiedje Nepal, China)

Uniform Swiftlet, Aerodramus vanikorensis

(IndonesiŽ, Nieuw Guinea, Filippijnen)

Waterfall Swift, Hydrochous gigas

(Sumatra, MaleisiŽ , Brunei. Ook: Giant Swiftlet, Collocalia gigas.

Artikel over het nest)

Whiskered Treeswift, Hemiprocne comata

(IndonesiŽ, MaleisiŽ, Filippijnen)

Purple Needletail, Hirundapus celebsis

(Philippijnen, Celebes)

 

Buthan, Myanmar

Dark-rumped Swift, Apus acuticauda

 

India

Indian Swiftlet, Collocalia unicolor

(ZW India, Sri Lanka)

White-rumped Spinetail, Zoonavena sylvatica

(India, Nepal)

 

IndonesiŽ

Cave Swiftlet, Collocalia linchi

Moluccan Swiftlet, Aerodramus infuscatus

(Celebes, Ambon)

Mossy-nest Swiftlet, Collocalia salangana

Silver-rumped Spinetail, Rhaphidura leucopygialis

(IndonesiŽ, MaleisiŽ)

 

Nieuw Guinea e.o.

Bare-legged Swiftlet, Collocalia nuditarsus

Mountain Swiftlet, Collocalia hirundinacea

Moustached Treeswfit, Hemiprocne mystacea

Papuan Spinetail, Mearnsia novaeguineae

Papuan Swiftlet, Collocalia papuensis

 

Philippijnen

Philippine Spinetail, Mearnsia picina

Philippine Swiftlet, Aerodramus mearnsi

Pygmy Swiftlet, Collocalia troglodytes

Whitehead's Swiftlet, Aerodramus whiteheadi

 

PolynesiŽ

Atiu Swiftlet, Aerodramus sawtelli

(400 vogels, alleen op Atiu; een van de Cook eilanden, status kwetsbaar, bedreigd door toerisme en klimaatcrisis)

Caroline Swiftlet, Aerodramus inquieta

(Was Guam swiftlet, alleen op Guam en de Mariana eilanden, VS)

Palau Swiftlet, Collocalia pelewensis

Alleen op de Palau eilanden

Polynesian swiftlet, Aerodramus leucophaeus

Mogelijk uitgestorven, alleen op Tahiti (Fr.)

 

Seychellen

Seychelles Swiftlet, Aerodramus elaphrus

 

Solomon eilanden

Mayr's Swiftlet, Collocalia orientalis

White-rumped Swiftlet, Aerodramus spodiopygius

 

++++++++++++++++++++++

 

Jaap Langenbach

Kemperstraat 8

3601 WK Maarssen

06- 3849 7474

 

jaaplangenbach@ziggo.nl

https://twitter.com/ApusNL

  Begin pagina