Gierzwaluwsoorten

Inhoud - Nieuwspagina's - Contact

 

Biodiversiteit !

 

Wereldwijd zijn sinds het Eoceen, rond de 50 miljoen jaar geleden (Noord- en Zuidpool waren ijsvrij en de aarde was 8 graden warmer), bijna 100 soorten gierzwaluw ontstaan. Onlangs werd de toen levende gemeenschappelijke voorouder van Gierzwaluw en Kolibrie ontdekt, zie voorganger van Kolibrie en Gierzwaluw.

De 100 gierzwaluwsoorten zijn onderverdeeld in twee families (gierzwaluwen en boomgierzwaluwen) en 18 geslachten. Het geslacht Apus telt 15 soorten waaronder "onze" gierzwaluw, Apus apus.

 

Atiu Swiftlet

Komt alleen voor op Atiu, een van de Cook eilanden

 

 

Veel soorten leven in een zeer klein gebied of zelfs op een enkel eiland. Diverse soorten zijn (ernstig) bedreigd.

 

Alle soorten staan hieronder alfabetisch op landnaam naar broedgebied en daarbinnen alfabetisch op de Engelse naam. De links gaan (soms direct) naar de verspreidingskaart van de soort op  IUCN Red List. Vul daar eventueel rechtsboven de soortnaam in.

 

Bron:

Phil Chantler en Gerald Driessens

Swifts, a Guide to the Swifts and Treeswifts of the world, 1995. 2e druk 2000. Geb. 272 p. Behandeling van 98 Gierzwaluwsoorten in 18 families met verspreidingskaarten en soortentekening. 2e hands vanaf ca. 20 Euro via o.a. Abebooks.co.uk .

 

De positie van onze gierzwaluw in het Rijk der Dieren

Rijk   -  Animalia (Dieren)

Stam  -  Chordata (Chordadieren)

Klasse  -  Aves (Vogels)

Superorde  -  Apodimorphae (Gierzwaluwen en Kolibries)

Orde  -  Apodiformes (Gierzwaluwen en Boomgierzwaluwen)

Familie  -  Apodidae (Gierzwaluwen)

Geslacht  -  Apus (Apous is oud Grieks voor "zonder poten")

Soort  -  Apus apus (gierzwaluw, Fries: toerswel)

 

Europa

 

Naast "onze" Gierzwaluw, de Common Swift, Apus apus, broeden in Europa nog vier andere soorten Gierzwaluw, allemaal in Zuid-Europa.

 

Alpengierzwaluw

De Alpengierzwaluw (Tachymarptis melba) is, na onze Apus apus, in Europa de meest algemene gierzwaluw maar broedt vooral in Afrika en AziŽ. Hij is flink groter dan onze Gierzwaluw en broedt in het Middellandse Zee-gebied van Spanje, ItaliŽ, Griekenland tot in oostelijk Turkije. Het broedgebied breidt naar het noorden uit. Hij wordt soms ook in Nederland waargenomen. De meest noordelijke broedplaats is sinds 1955 in Zuid-Duitsland, Freiburg. Er worden negen ondersoorten onderscheiden.

- Webcam Alpengierzwaluw, Freiburg, Duitsland

- Webcam bij 2 nesten Fribourg, Zwitserland

- 54 x officieel in NL waargenomen

- Foto's op Flickr.com

- Broed en overwinteringsgebieden

- Foto's, geluiden en filmpje in vlucht

- Duits artikel over verschil in verblijfsduur Alpen- en Gierzwaluw

 

Alpengierzwaluw

Meer op: Wikipedia

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Vale gierzwaluw

Het broedgebied van de Vale Gierzwaluw (Apus pallidus) is in Europa beperkt tot een smalle kuststrook rond de Middellandse Zee en broedt verder vooral in Afrika. Hij lijkt uiterlijk erg veel op onze giertjes, maar is wat lichter. Is slechts enkele malen met zekerheid in Nederland waargenomen zoals bij Den Helder en op Texel op 14-15 november 2014. En onlangs nog rond 9-13 november 2018 op Texel en bij Oostkapelle (Zld). Ook werden er toen een aantal in BelgiŽ gespot. De eerste waarneming was in 2006 op Vlieland.

 

- Alle NL-waarnemingen op waarneming.nl

- Foto's op Flickr

- Broed- en overwinteringsgebied

- Soortenbank - Vale Gierzwaluw

- Webcam bij Vale Gierzwaluw, Huelva, Spanje

- Filmpje van kolonie in Spanje, Costa del Sol

- Spaanse broedvogel met geo-locator overwinterde in Benin (Spaanse tekst)

 

Kaffergierzwaluw

De Kaffergierzwaluw (White-rumped Swift, Apus caffer) broedt in Afrika maar breidt zich naar het noorden uit en broedde in 1966 voor het eerst in Zuid-Spanje en nu al in Cordoba. Wordt al westelijk van Madrid gesignaleerd. Zie Spaanse waarnemingen. In juni 2011 voor 't eerst gezien in Frankrijk.

- Verspreidingskaartje, filmpje, geluid

- Broed- en overwinteringsgebied

 

Madeiragierzwaluw

De Madeiragierzwaluw (Plain Swift, Apus unicolor) broedt uitsluitend op Madeira (Portugal) met ca. 1.500 broedparen en de Canarische eilanden (Spanje). Ze overwinteren deels op de broedlocaties maar trekken ook weg.

Met geo-locators werden twee vogels gevolgd in het overwinteringsgebied van West-Afrika, vnl. Liberia. Zie: overwinteringsroutes (samenvatting) en volledige paper  (dropbox)

- Fraaie foto

- Broed- en overwinteringsgebied

 

 

Afrika

 

African Palm Swift, Cypsiurus parvus

African Swift, Apus barbatus

Bates's Swift, Apus batesi

Liberia, Ivoorkust, Kameroen, Gabon

Black Spinetail, Telacanthura melanopygia

BŲhm's Spinetail, Neafrapus boehmi

Bradfield's Swift, Apus Bradfieldi

Angola, NamibiŽ, Zuid-Afrika

Cassin's Spinetail, Neafrapus cassini

Horus Swift, Apus horus

Little Swift, Apus affinis

Ned: Huisgierzwaluw. 2 * in NL:  '01 en '06 op Terschelling

Mottled Spinetail, Telacanthura ussheri

Mottled Swift, Tachymarptis aequatorialis

Nyanza Swift, Apus niansae

EthiopiŽ, SomaliŽ, Tanzania, Kenia, Oeganda

Sabines's Spinetail, Rhaphidura sabini

Scarce Swift, Schoutedenapus myoptilus

Kenia, Kameroen, Congo, Zimbabwe, Zambia

 

Congo

Schouteden's Swift, Schoutedenapus schoutedeni

 

Guinee

Sao Tome Spinetail, Zoonavena thomensis

 

Kaap VerdiŽ

Alexander's Swift, Apus alexandri

 

Madagascar

Madagascar Spinetail, Zoonavena grandidieri

 

Madeira en Canarische eilanden

Plain Swift, Apus unicolor

Ned: Madeiragierzwaluw

 

SomaliŽ

Forbes-watson's Swift, Apus berliozi

 

Amerika

 

Amerika, Noord

Black Swift, Cypseloides niger

Kaartjes met trekroutes Black Swift

Presentatie door Kim Potter, 53 m. 2012

Chimney Swift, Chaetura pelagica

V.S en Canada NED: Schoorsteengierzwaluw. Video met invliegers

Kunstschoorsteen in 1915

Fraai filmpje over restauratie en herbezettting van deze oude "schoorsteen".

 

Amerika, Noord en Midden

Great Swallow-tailed Swift, Panyptila sanctihieronymi

Spot-fronted Swift, Cypseloides cherriei

Costa-Rica, Venezulela, Colombia, Equador

Vaux's Swift, Chaetura vauxi

Filmpje: 30.000 vogels overnachten in de schoorsteen van een school

White-chinned Swift, Cypseloides cryptus

White-throated, Aeronautes saxatalis

 

Amerika, Midden en Zuid

Band-rumped Swift, haetura spinicaudus

BraziliŽ, Columbia, Equador, Panama, Venezuela

Tot 1998 bekend als spinicauda

Chestnut-collared Swift, Streptoprocne rutila

of: Cypseloides rutilus

(Mexico, Panama, Venuzuela, Colombia, Equador, Bolivia)

Lesser Swallow-tailed Swift, Panyptila cayenmensis

White-collared Swift, Streptoprocne zonaris

Paper over broedbiologie in BraziliŽ

1e waarneming in midden-Chili, 27-12-2017 .pdf

 

Amerika, Zuid

Andean Swift, Aeronautes andecolus

ArgentiniŽ, Bolivia, Chili, Peru

Ashy-tailed Swift, Chaetura andrei

Soortnaam niet helder, ondersoort van Vaux's Swift ?

Biscutate Swift, Streptoprocne biscutata

BraziliŽ, dwaalgast Paraguay

Chapman's Swift, Chaetura chapmani

Fork-tailed Palm swift, Tachornis squamata

Great Dusky Swift, Cypseloides senex

Brazilie, ArgentiniŽ, Bolivia, Paraguay

Onderzoek naar evolutie, broedgedrag:

Broedplaatsen achter watervallen

Grey-rumped Swift, Chaetura cinereiventris

Pale-rumped Swift, Chaetura egregia

BraziliŽ, Columbia, Equador, Peru

Rothschild's Swift, Cypseloides rothschildi

ArgentiniŽ, Bolivia

Short-tailed Swift, Chaetura brachyura

Sooty Swift, Cypseloides fumigatus en hier bij IUCN BraziliŽ. Paper over voorkomen.pdf

Mitochondrial Genome of Sooty Swift.

Tepui Swift, Streptoprocne phelpsi

of: Cypseloides phelpsi

Venezuela, Guyana, NE Brazil Unique Pictures !

White-chested Swift, Cypseloides lemosi

Columbia, Equador

White-tipped Swift, Aeronautes montivagus

Guyana's, Suriname, Venezuela - Bolivia

 

Antillen (Guadeloupe e.o.)

Lesser Antillian Swift, Chaetura martinica

o.a. Guadeloupe, Barbados, St. Vincent, Tobago, Dominica

 

Antillen (Cuba e.o.)

Antillian Palm Swift, Tachornis phoenicobia

Cuba, Dominicaanse Republiek, Jamaica, HaÔti

 

Mexico

White-fronted Swift, Cypseloides storeri

White-neped Swift, Streptoprocne semicollaris

 

Venezula

Pygmy Swift, Tachornus furcata

 

 

AustraliŽ

 

Grey Swiftlet, Aerodramus terraereginae

Ook: Australian Swiftlet

Chantler, Driessens:  Collocalia terraereginae

Alleen in NO kustgebied van Queensland.

 

AziŽ

 

AziŽ, zuidoost

 

Asian Palm Swift, Cypsiurus balasiensis

Black-nest Swiftlet, Collocalia maxima

Brown-backed Needletail, Hirundapus giganteus

(O'Hanlon. p.131)

Crested Treeswift, Hemiprocne coronata

 

India, Nepal, Myanmar, Thailand, China

Glossy Swiftlet, Collocalia esculenta

Ook: White-bellied Swiftlet (paper over fossielenonderzoek in de Niah grotkolonie op Borneo van 48.000 jaar)

Grey-rumped Treeswift, Hemiprocne longipennis

Himalayan Swiftlet, Collocalia brevirostris

House Swift, Apus nipalensis

(First and only sighting in Canada ! )

Mossy-nest Swiftlet, Collocalia salangana

 

IndonesiŽ, Brunei, MaleisiŽ

Pasific Swift, Apus pasificus

Foto's Denemarken 13-5-2013 en UK 12-6-2013

1e waarneming NL op 12 juni 2017

Waarneming UK, 10-8-2019

 

Purple Needletail, Hirundapus celebsis

 

Celebes, Philippijnen

Silver-backed Needletail, Hirundapus cochinchinensis

Uniform Swiftlet, Collocalia brevirostris

Whiskered Treeswift, Hemiprocne comata

 

IndonesiŽ, MaleisiŽ, Philippijnen

White-throated Needlatail, Hirundapus caudacutus

Ned: Stekelstaartgierzwaluw. NL: 1 * 1996 in Middelburg

 

Buthan, Myanmar

Dark-rumped Swift, Apus acuticauda

 

India

Indian Swiftlet, Collocalia unicolor

White-rumped Spinetail, Zoonavena sylvatica

 

IndonesiŽ

Cave Swiftlet, Collocalia linchi

Ook: Linchi Swiftlet

 

Sumatra, Java en Brunei

Edible-nest Swiftlet, Collocalia fuciphaga

ook Aerodramus f.  BBC over "nestboerderijen".

Moluccan Swiftlet, Collocalia infuscata

Silver-rumped Spinetail, Rhaphidura leucopygialis

Waterfall Swift, Hydrochous gigas

IndonesiŽ, MaleisiŽ , ook: Giant Swiftlet, Collocalia gigas Artikel over het nest

 

Mauritius en Rťunion

Mascarene Swiftlet, Collocalia francica

 

Nieuw Guinea e.o.

White-rumped Swiftlet, Collocalia spodiopygia

Bare-legged Swiftlet, Collocalia nuditarsus

Mayr's Swiftlet, Collocalia orientalis

Mountain Swiftlet, Collocalia hirundinacea

Moustached Treeswfit, Hemiprocne mystacea

Papuan Spinetail, Mearnsia novaeguineae

Papuan Swiftlet, Collocalia papuensis

 

Philippijnen

Grey Swiftlet, Collocalia amelis

(ontbreekt in Chantler, Driessens)

Philippine Spinetail, Mearnsi picina

Philippine Swiftlet, Collocalia mearnsi

Pygmy Swift, Collocalia troglodytes

Whitehead's Swiftlet, Collocalia whiteheadi

 

PolynesiŽ

Palau Swiftlet, Collocalia pelewensis

Alleen op de Palau eilanden

 

Guam Swiftlet, Collocalia inquieta

Alleen op Guam en de Mariana eilanden (VS)

 

Sawtell's Swiftlet, Collocalia sawtelli

of: Atiu Swiftlet, alleen op Atiu; een van de Cook eilanden

 

Tahiti Swiftlet, Collocalia leucophaea

Mogelijk uitgestorven, alleen op Tahiti (Fr.)

Driessens, Chantler: Polynesian Swiftlet

Ook: Collocalia leucophaeus

 

Seychellen

Seychelles Swiftlet, Collocalia elaphra

of Aerodramus elaphrus

 

 

++++++++++++++++++++++

 

Jaap Langenbach

Kemperstraat 8

3601 WK Maarssen

06- 3849 7474

 

jaaplangenbach@ziggo.nl

https://twitter.com/ApusNL

  Begin pagina