Gierzwaluwen in Maarssen en Maarssenbroek

Inhoud - Nieuwspagina's - Contact

 

Broedplaatsen zoeken

Om broedplaatsen te kunnen beschermen moeten we weten waar ze zitten. Bewoners van broedpanden krijgen deze info-folder in de bus .

 

Hier een kaartje met de tot nu toe gevonden nesten: nestadressen Maarssen-dorp (inzoombaar).

 

Tips en trucs voor nesten zoeken .

 

Broedseizoen in nestkast samengevat in fraai filmpje van 7 minuten.

 

Vereniging GBN (Gierzwaluw Bescherming Nederland) heeft een leuk boekje met de belangrijkste weetjes over de gierzwaluw, hier als .pdf te downloaden.

 

Wilt u helpen, weet u meer of heeft u een vraag over gierzwaluwen? Neem even contact op met:

 

Jaap Langenbach, jaaplangenbach@ziggo.nl

Kemperstraat 8, 3601 WK Maarssen,

06 - 3849 7474

https://twitter.com/ApusNL

 

 

Tien neststenen voor zorgcentrum Merenhoef ingemetseld

 

19 maart 2019

Het kan snel gaan als alles meezit. Elf dagen nadat we een verzoek aan de bouwers van zorgcentrum Merenhoef bij de Plesmanlaan vroegen (Koolstof Vastgoed en Leger des Heils Midden Nederland) of zij konden instemmen met het inmetselen van wat neststenen voor de gierzwaluw zaten ze er al in.

 

Onzichtbaar ingebouwde neststeen voor gierzwaluw (andere locatie)

 

Het moest ook wel snel want het metselwerk was op 8 maart, toen ik de locatie ontdekte, al halverwege de gevel van drie verdiepingen. En het was nog lastig om zo snel neststenen te pakken te krijgen. Dat lukte via Marjos Mourmans van Zwaluwen adviesbureau en haar contacten bij nestkasten leverancier Vivara. Ze werden gisteren bezorgd, vandaag kwam het metselwerk op hoogte en konden ze worden ingemetseld. Daar kwam ik net te laat voor maar ik kon naast het al ingebrachte nestmateriaal nog wat veertjes toevoegen omdat ik een uurtje eerder een dode eend langs de weg vond (verkeersslachtoffer). Bedje volledig gespreid ! Voor de gierzwaluw is dit belangrijk omdat ze nooit op de grond komen en alle nestmateriaal al vliegend in de lucht moeten opvissen.

 

 Drie van de tien neststeeningangen. Klik voor vergroting.

 

De locatie lijkt vrij kansrijk om bezet te worden omdat er binnen honderd meter aan de Maarseveensevaart een aantal natuurlijke nesten aanwezig zijn. 's Avonds vliegen er 6 - 10 gierzwaluwen boven de buurt. Misschien dat er eerst een spreeuw gaat nestelen en als de gierzwaluwen dat zien nemen ze de nesten over en zullen geleidelijk ook de andere stenen bezet raken. Voor de bewoners is er dan leuk vertier te beleven aan de vliegcapriolen van de gierzwaluwen.

We bedanken namens de gierzwaluwen (of andere vogels die de nesten gaan gebruiken, zoals spreeuwen, huismussen of een zwarte roodstaart) de opdrachtgevers voor de financiering en alle uitvoerders, met name Bebouw- Midreth - nieuwbouw Merenhoef gestart voor hun prettige medewerking.

 

De noordwestgevel is 11-3 bijna op hoogte. De neststenen zitten twee stenen onder de bovenste laag. Klik voor vergroting.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Kantpannesten populair in Maarssen

 

Zo'n 65% van de nesten in Maarssen-dorp zit achter kantpannen zoals op de foto van Gerard Terborchstraat 7, bovenaan deze pagina. Voordat kantpannen vervangen en/of recht gelegd worden, moet dus goed nagegaan worden of er geen nesten achter zitten want die zijn jaarrond beschermd omdat de broedvogels elk jaar terugkomen naar hetzelfde nest.

 

Spreeuwen weten deze nestruimtes ook te benutten. Soms  Omdat ze eerder aankomen pikken ze de nesten van de gierzwaluwen in en ontstaan er vaak gevechten met de gierzwaluwen die later voor een "gekraakt" huis komen. De gierzwaluw wint meestal of broedt in hetzelfde nest nadat de spreeuwen zijn uitgevlogen. Soms ook wijzen de spreeuwen de weg voor de gierzwaluw die een paar pannen hoger of lager gaan nestelen.

 

 

Kantpannen met invliegopening

 

Het is vrij eenvoudig om de ingang voor een kantpannest te behouden of te maken. Zaag  er een hoekje uit en klaar is Kees.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Problemen voor gierzwaluwen in Maarssen.

Renovatie in Schilderskwartier, Dichtersbuurt en Karel Doormanplein e.o.

 

Op weg naar een klimaatneutraal 2050 en "van gas los" zal nagenoeg de hele bebouwde omgeving van Nederland in de komende 30 jaar grondig op de schop gaan. Ook in Maarssen lopen al de nodige renovatieprojecten waarbij de broedplaatsen van gierzwaluwen verdwijnen. (Zie ook nieuwsbericht 2019). De Wet natuurbescherming bepaalt dat nestplaatsen die verloren gaan gecompenseerd moeten worden maar dat is een gecompliceerd proces waarbij vaak wat (goed) mis gaat. We houden het dorp in de gaten en horen het graag als er bij u in de buurt wat gaat gebeuren. We nemen dan contact op met de betrokken partijen, adviseren bij de uitvoering en proberen bij te sturen als er wat fout dreigt te gaan.

 

Verhuizing naar nestkasten in Schilderskwartier

De huizenblokken van Portaal aan de Dr. Arienslaan / G. Terborchstraat e.o. worden o.a. voorzien van dakisolatie. Een ecoloog ( Eric Janssen van http://ekoza.nl/ ) heeft de nesten van de gierzwaluw in kaart gebracht (waarbij de resultaten van mijn zoektochten in 2016-2018 goed van pas kwamen) en ter goedkeuring door de provincie een voorstel gemaakt voor compensatie van de broedplaatsen die verloren gaan achter de kantpannen langs de kopgevels. Verdeeld over zes kopgevels op het noordwesten / noordoosten worden 40 gierzwaluwkasten gehangen en onder dakgoten en aan de kopgevel van Terborchstraat 63 worden 20 mussenkasten type 'Maastricht' geplaatst. Langs de kantpannen broeden ook spreeuwen die flink concurreren met de gierzwaluwen. Aanvankelijk zouden mussenkasten ook op de kopgevels komen maar wegens conflicten met de gierzwaluwen zijn die nu onder dakgoten van tussenwoningen aan de Hobbemastraat en Terborchstraat geprojecteerd, in de buurt van hoge dennenbomen, zodat de gierzwaluwen daar niet kunnen komen wegens invliegproblemen. In oktober 2018 is met de renovatie begonnen.

 

Gevel Dr. Arienlaan 48

 

Het grootse deel van de daken is al klaar. Een strook van 5-6 pannen langs de kopgevels met de nesten achter de kantpannen wordt begin maart 2019 gedaan. Dan worden ook de kasten opgehangen. Het pand op de foto krijgt er 12. De boom ervoor wordt weggehaald omdat die het in- en uitvliegen van de gierzwaluwen belemmert. Om te voorkomen dat spreeuwen en mussen de kasten voortijdig bezetten worden 40 gierzwaluwinvliegopeningen tot 25 april ( dan komen de 1e gierzwaluwen) afgesloten met een schuursponsje.

 

 

Nestkast van Eternit (vezelbeton),

Model Maastricht

Details op: Maastricht.pdf

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Twee van de acht mussenkasten onder de dakgoot van tussenwoningen aan de Meindert Hobbemastraat.

 

 

 

 

 

 

 

 

Ontheffing Wet natuurbescherming: Pieter de Hooghstraat-e.o.13-11-2018.

 

Projectpagina van Portaal: Renovatie Schilderskwartier Maarssen .

 

 

Verhuisstress

Verhuizing naar nestkasten gaat met veel verstoring en uit- of afgesteld broeden gepaard. De paartjes zullen vanaf aankomst begin mei wekenlang proberen om de verdwenen nesten te bereiken. Misschien dat er (toevallig) eentje in een nestkast terecht komt. Maar dan moet de partner daar ook nog in gelokt worden. Waarschijnlijker is dat er een nieuwe partner gevonden zal worden die dus ook naar de nieuwe broedplaats gelokt moet worden. Pas zeer geleidelijk zullen in de loop van een jaar of twee, drie of nog langer, meer kasten bezet raken. Ook in het tweede jaar gaan de vogels die geen alternatieve plek hebben betrokken opnieuw op zoek naar de verdwenen nesten.

 

Plaatstrouw

Gierzwaluwen zijn lastig in een ander type nest te krijgen. Als ze kantpannen gewend waren blijven ze naar ruimtes onder kantpannen zoeken en ze herkenen een nestkast niet als broedplaats. De kans daarop wordt groter als die vlakbij de oude nestplek hangt en liefst ook dezelfde invliegrichting hebben (hier van onderen).  Een oplossing voor (snellere) bezetting van vervangende nestkasten of neststenen is het afspelen van lokgeluiden van soortgenoten. Alles over kunstnesten en lokgeluiden op de kunstnestenpagina .

 

 

 

Renovatie Dichtersbuurt

Op 6 april 2017 werd ik gebeld door Yvonne Boshuis op Jacob Catsstraat 9 met de vraag of er een nestkast opgehangen kan worden. Ze had geluk, want ik had er nog eentje op voorraad (model Voordorp). Gelijk maar op bezoek geweest en in de namiddag was de kast al opgehangen. Ze woont middenin de grote kolonie van de Dichtersbuurt wat de kans op bezetting groot maakt. En inderdaad, begin juli 2018 werden al de eerste invliegers genoteerd, dus goede kans dat een paartje wordt gevormd dat de kast bezet houdt (' s nachts er in slapen) en dat in 2019 terugkomt om te broeden.

 

Ook deze buurt gaat gerenoveerd worden, o.a. met een nieuw dak met zonnepanelen en het plaatsen van een "schil" voor de buitenmuur, alles onder NOM-keur (Nul Op de Meter). Met betrekking tot de bescherming van huismussen, gierzwaluwen en vleermuizen is voor dit type woningen een speciale gedragscode "natuurinclusief renoveren" van toepassing, zie Stroomversnelling: Gedragscode-NOM-keur-natuurinclusief-renoveren-V8.pdf (deze code vervangt de bepalingen in de Wet natuurbescherming). De code is veel minder gedetailleerd en minder streng en houdt b.v. meer rekening met vereisten voor de planning van de bouw. Het is niet verplicht ter plaatse vervangende nestruimtes te realiseren.

 

Specialisatie en "na-apen"

In deze wijk met 48 gelijke woningen uit de jaren ' 50 hebben de gierzwaluwen zich gespecialiseerd. Verreweg de meeste nesten (17 van de 22) hebben de ingang bij de onderste pan van de kopgevel, bij het einde van de dakgoot. Ze nestelen daar waarschijnlijk op de buitenmuur. Drie nesten zitten achter een kantpan op de kopgevel, eentje onder het schoorsteenlood (hier is de plek onderaan bij de dakgoot moeilijk/niet bereikbaar door bomen !) en nr. 22 zit onder het lood bij een uitlaat.

 

 

Kantpaningang bij dakgoot,

Jacob Catsstraat 17

 

De nestzoekers kijken waar de broedvogels naar binnen gaan en komen zo ook zelf aan een dergelijk type broedplaats, hoewel er zeer waarschijnlijk ook ruimte is bij andere kantpannen en met name de nokpan. Er zijn in het wijkje totaal 12 woonblokken met 24 kopgevels en dus 48 nagenoeg identieke nestmogelijkheden onderaan bij de dakgoot. Vier zijn moeilijk bereikbaar door bomen. Nog 31 stuks vrij zou je zeggen. Geen tekort aan huisvestingsmogelijkheden, maar tekort aan gierzwaluwen. Of zouden die andere plekken toch net niet geschikt genoeg zijn? Of is er niet genoeg voedsel voor uitbreiding van het broedbestand ?

 

Er zullen veel broedplaatsen verloren gaan. Er zijn 22 nesten bekend maar er zit misschien wel dubbel zoveel, zie Nestadressen-Dichterswijk per 2019-1-23.docx.

 

De voorziene timing, waarbij broed- en verblijfplaatsen in januari 2019 afgesloten zouden worden om in augustus te kunnen  beginnen met de verbouw, was niet optimaal. Broedseizoen 2019 zou voor de hele wijk verloren gaan. We overleggen met bouwer BAM, Portaal en de ecoloog om betere oplossingen uit te werken.

 

Een eerste resultaat is dat door een aangepaste planning niet in de hele buurt maar alleen bij de woningen in de noordwestelijke helft de nest- en verblijfingangen van mussen, gierzwaluwen en vleermuizen worden afgesloten. Op 28 januari waren alle mogelijke ingangen van broed- en verblijfplaatsen dichtgepurd of afgesloten met gaaswerk, zie foto'tje (klik voor vergroting).

 

In de zuidoostelijke helft (met de meeste nesten, minimaal 14), waar in oktober met de verbouw wordt begonnen, zijn dan geen afsluitingen nodig. Daar kan dus in 2019 nog normaal gebroed worden.

 

In 2020 komen er standaard in alle 48 woningen drie nestkasten per woning in het brede overstek van het nieuwe dak beschikbaar.

De vogels van het noordwestdeel (8 bekende natuurlijke nesten) moeten in seizoen 2019 op zoek naar een natuurlijke plek elders in het dorp of in het ZO-deel. Daarvandaan moeten ze dan voor seizoen 2020 opnieuw verhuizen. Misschien komen ze uiteindelijk terecht in de 60 nestkasten van de aangrenzende Schilderswijk. Of in de nestkasten van de vernieuwde Dichtersbuurt, maar dan is wel noodzakelijk dat daar lokgeluiden worden afgespeeld. Anders weten ze deze waarschijnlijk niet of pas na jaren te vinden.

 

Schilderswijk / Dichtersbuurt is verreweg de grootste kolonie van het dorp. Op mooie zomeravonden vliegen er meer dan honderd gierzwaluwen in een verzamelgroep boven de wijk. Elders in Maarssen wordt zeer verspreid genesteld.

 

Renovatie Staatslieden- en Zeeheldenbuurt

Hier is de renovatie volop aan de gang. De provincie heeft in een beschikking aangegeven hoe er met broed- en verblijfplaatsen van mussen, vleermuizen en gierzwaluwen moet worden omgegaan.

We wisten niet dat hier gierzwaluwen nestelen maar de ecoloog van bureau https://movares.nl/ heeft op Klokjeslaan 42 een nest gevonden.

Het dichtmaken van broed- en verblijfplaatsen in de renovatiewijk met 73 woningen is al gebeurd (pur in de kantpankieren, netten langs de dakgoten en over de schoorstenen).

 

 

Foto: Kopgevel met 2 huismuskasten,

twee vleermuiskasten en

gaas/pur-afdichtingen langs kantpannen en schoorsteen.

 

Er zijn op kopgevels totaal vier nestkasten voor de huismus geplaatst en voorts een aantal vleermuiskasten. Volgens de ontheffing worden ter compensatie van het verlies van de broedplaats op Klokjeslaan 42 een vijftal nestkasten of neststenen op de kopgevel geplaatst. Maar deze gevel staat op het zuidwesten en is dus niet geschikt vanwege oververhitting door zonbestraling. We hebben de uitvoerder en de provincie op deze fout gewezen en alternatieve plekken (met name de kopgevel van Karel Doormanplei 1 of 5) voorgesteld voor deze gierzwaluwkasten.

 

Projectpagina van Portaal: Karel Doormanplein e.o.

Beschikking Wet natuurbescherming met voorwaarden van provincie Utrecht (.pdf): Karel Doormanplein e.o. 21 augustus 2018.

 

 

Renovatie en nestkasten Schildersbuurt, 2011

Aan de gevels van Johannes Vermeerstraat 28 en Jan Steenstraat 14 troffen we tijdens de excursie op 20-5-2016 vier nestkasten voor gierzwaluwen aan. Er broeden geen gierzwaluwen, wel huismussen.

 

Nestingang achter nokpan bij Jan Steenstraat 14 en twee gierzwaluwnestkasten waar huismussen in nestelen.

 

 

De kasten hangen op de verkeerde gevels (west en zuid) zodat het er binnen veel te warm kan worden. Ze moeten tegen gevels op de noordelijke richtingen hangen. De kans op bezetting zou ook groter zijn geweest als ze vlakbij de oude nestingangen bij de kantpannen geplaatst waren. De kasten zijn opgehangen in het kader van een ingrijpende renovatie en sloop van een aantal huizenblokken in 2011-2012. Daarbij zijn waarschijnlijk veel broedplaatsen onder kantpannen verloren gegaan. Maar bij Jan Steenstraat 14 hebben ze onder de nieuwe nokpan (zie pijl op foto) opnieuw een broedplaats weten te vinden.

 

Vleermuizen

Op diverse kopgevels van gerenoveerde blokken zijn verder ter compensatie van verblijfplaatsenverlies ook 12 vleermuiskasten in de spouw geplaatst (J. Vermeerstr. 14, J. Steenstr. 12 en J. van Ruysdaelstr. 1 en 2).  De vleermuizenwerkgroep van IVN-Vechtplassen onderzocht  de bezetting maar ze worden waarschijnlijk niet gebruikt. Bij Vermeerstraat 14 zitten ze zeer waarschijnlijk weer onder de kantpannen (gewone dwergvleermuis). In 2015 is daar een vleermuis op de slaapkamer gevonden. Ze vliegen er op zomeravonden 's avonds vanaf rond het huis en door de straat.

 

 

Jongen strandden op zolder Herengracht 22

 

Op 18 en 19 juli 2017 (en ook in een aantal jaren daarvoor) vonden de bewoners twee jonge gierzwaluwen op zolder. Het lijkt erop dat ze het nest onder de pannen verlieten omdat het er tijdens heet weer te warm wordt. Maar het kan ook zijn dat ze bij de kruip- en vliegoefeningen achter het dakbeschot verdwaald zijn geraakt. We zijn op zoek gegaan naar de nestplaats maar die werd in 2017 niet gevonden. Maar begin juli 2018 was het raak. De vogels gaan naar binnen onder het lood van de rechter schoorsteen aan de grachtkant. Het nest zit nooit verder dan een of twee pannen naast de vliegingang. Op zolder werd de oorzaak van de zolderlandingen snel duidelijk: de timmerman die het dakbeschot heeft aangelegd gebruikte voor de laatste plaat bij de schoorsteen een iets te kort stuk zodat er een spleet van ruim 10 cm open bleef waar de gierzwaluwen door naar binnen konden komen. Het gat is gedicht en dit jaar werden er geen jongen meer op zolder gevonden.

 

De twee zolderjongen waren waarschijnlijk redelijk volgroeid (maar ook voldoende ?) want zijn uit zichzelf weggevlogen. Ze moeten topfit zijn want gaan direct op weg naar de overwinteringsgebieden in zuidelijk Afrika en vliegen dan twee tot drie jaar onafgebroken door, dag en nacht.

Opvang gestrande (jonge) gierzwaluwen

 

 

Nestadressenlijst: 72 broedplaatsen in Maarssen

 

In de lijst met nestadressen gevonden in 2016 staat achter het huisnummer tussen haakjes het totaal aantal nesten op dit adres, inclusief de nesten die daar na 2016 zijn gevonden.

 

Met * gemerkte nesten zijn ook in 2017 bezet gevonden en met * ook in 2018.

* = nesten achter kantpannen.

 

Een gierzwaluwnest is in principe elk jaar opnieuw bezet, tenzij het verdwenen is of ontoegankelijk geraakt. Mocht een van de twee partners niet terugkeren na het winterverblijf in Afrika dan vindt de overblijver snel een nieuwe. Mochten beiden niet terugkeren dan wordt het nest bezet door niet-broeders van de kolonie, zoals 1e en 2e jaars vogels en eventueel dakloos geraakten. Die kennen alle nestplekken van "de buurt" en nemen onbezette nesten snel in gebruik. We zoeken dus niet naar bezetting van al bekende nesten maar vooral naar nieuwe broedplaatsen.

 

Kaart nestadressen Maarssen-dorp (inzoombaar).

Gierzwaluwwaarnemingen in Maarssen vanaf 2016

Klik op blauwe rondje aan begin van de waarnemingsregel voor details

 

 

Gevonden in 2018

Binnenweg 27a, linksboven bij dakkapel.

Binnenweg 27b, naast dakkapel.

Binnenweg 38a, linksboven bij rechter dakkapel.

Brederostraat 22 * kopgevel rechts, 2e/4e pan van boven en rechts onderaan bij dakgoot.

Emmastraat 50, daklijst boven, 3e pan van links.

Gerard Terborchstraat 7 *, kopgevel links, 2e pan van onderen.

Gerard Terborchstraat 57 *, kopgevel links, 4e pan van boven.

Herengracht 22, lood onder rechter schoorsteen. In 2017 jong op zolder.

Jacob Catstr. 7 *, 2 stuks, kopgevel links en rechts onderaan bij dakgoot.

Jacob Catsstr. 9, nestkast achterkant.

Julianaweg 18, linksboven bij dakkapel aan straatkant.

Kennedylaan 4 *, nok 21-4, 1e invlieger van 2018, opnieuw 11-7.

Kuyperstraat 29 *, nokpan.

Rembrandtsingel 45 * , nokpan van de bijbouw rechts.

Roemer Visscherstraat 16 , achter bij zwarte uitlaat

Vechtensteinlaan 24 *, links, achter kantpan kopgevel.

Vechtensteinlaan 26 *, kopgevel rechts, 3e pan van boven

Willem v.d. Veldestraat 1 * , nokpan.

Willem v.d. Veldestraat  13 *, kopgevel rechts.

 

Gevonden in 2017

Met * gemerkte adressen zijn ook bezet gevonden in 2018.

Brederostraat 28 *, kopgevel linksonder bij dakgoot *

Constantijn Huygensstraat 11 *, kopgevel, links onderaan bij dakgoot

Herengracht 22, jong gevonden op zolder.

Kennedylaan 7 *, kantpan bij nok links

Kennedylaan 9 *, nok links

Maarsseveensevaart 38, achter windveer bij nok vooraan, rechts

Schippersgracht 23, onder daklijst

 

Zandweg Oostwaard:

Blesenlaan 1 *, kopgevel links, 2e kantpan van boven.

 

Gevonden in 2016

Met * gemerkte nesten zijn ook in 2017 bezet gevonden en met * ook in 2018.

Brederostraat 22  (3) *, kopgevel rechts, onderaan bij dakgoot en in 2018 kopgevel links, onderaan bij dakgoot en rechts 2e en 4e (zelfde?) pan van boven.

Brederostraat 26  (1) *, rechtsonder bij dakgoot

Brederostraat 32  (1) *, linksonder bij dakgoot

Burg. Jhr. Strick v. Linschotenstraat 23  (1), rechtsboven  bij dakkapel

Burg. Jhr. Strick v. Linschotenstraat 46  (1), rechtsboven  bij dakkapel

Burg. Jhr. Strick v. Linschotenstraat 48  (1), linksboven  bij dakkapel

Constantijn Huygensstraat 11 (2) *, kopgevel rechts (2016) en links (2017) onderaan bij dakgoot.

Dr. AriŽnslaan 24  (1) *, kopgevel linker deel, 2e kantpan van boven

Dr. AriŽnslaan 48  (4) *, links 1e, 7e, 13e pan van boven, rechts 1/2e p.v.b.*

Dr. AriŽnslaan 60  (2) *, rechts 4e pan van boven en links 6e pan van boven..

Dr. AriŽnslaan 110  (1) * kopgevel links, 5e pan van boven

Frans van Mierisstraat 6  (1) * Nokpan, rechts

Gaslaan 12 (2), naast dakkapel rechts. In 2018 een 2e meer naar achteren?

Gerard Terborchstraat 7 (3) *, rechts: 2e pan van onderen, links, 1e pan van boven * en in 2018 links, 2e pan van onderen.

Gerard Terborchstraat 57  (1) *, links, 5e pan van boven *

Jacob Catsstraat 1  (1) *, links op kopgevel, 6e pan van onderen

Jacob Catsstraat 5  (2) *, kopgevel, links, onderaan bij dakgoot en kantpan halverwege, 6e pan van boven

Jacob Catsstraat 17  (2) *, kopgevel links- en rechtsonder bij dakgoot

Jan Steenstraat 14  (1) * Nokpan  * *

Julianaweg 18  (2), daklijst van plat dak, zijkant rechts en in 2018 linksboven bij dakkapel aan straatkant.

Julianaweg 26  (1), rechts naast dakkapel achter huis. *

Kuyperstraat 11  (1) *, kopgevel rechter deel, 2e kantpan van boven

Kuyperstraat 29 (2) *, kopgevel links, 7e pan van onderen * * en in 2018 de nokpan.

Langegracht 27  (1), rechts-boven bij dakraam op linker dakvlak

Langegracht 30  (1), linksboven bij dakkapel *

Maarsseveensevaart 32  (1), linksonder dakraam linker dakvlak *

Nassaustraat 70a (1), onder loodslab rechtsonder schoorsteen

Nassaustraat 151 (3), links en rechts bij schoorsteen, schuur 2e p.v.b./12e p.v.l. *

P.C. Hooftstraat 18  (1) *, rechtsonder bij dakgoot

P.C. Hoofdstraat 34  (1), kopgevel links, onderaan bij dakgoot.

Raadhuisstraat 11c  (1), bovenaan dakkapel, links

Rembrandtsingel 6  (1) *, links 2e p.v.o., (nest is al minimaal 22 jaar bezet)

Rembrandtsingel 8  (1) *, kopgevel linker deel, 3e kantpan van onderen

Rembrandtsingel 45 (2) *, kopgevel links, 2e kantpan van onderen * en in 2018 de nokpan.

Roemer Visscherstraat 2  (1), rechtsonder schoorsteenlood

Roemer Visscherstraat 12  (1) *, kopgevel rechtsonder bij dakgoot

Roemer Visscherstraat 17  (2) *, linksonder en rechtsonder bij dakgoot

Verdilaan 3 (1) *, nokpan rechts.

 

Broedplaatsen Maarssenbroek

 

Er zijn in 2016 zeven broedplaatsen (invliegende vogels) gevonden en in 2018 drie. In 2017 is er niet gezocht. De wijk wordt waarschijnlijk nog niet zo lang gekoloniseerd. Een bewoner meldde dat het nest op Fazantenkamp 821 er minimaal vijf jaar zit. Er zijn waarschijnlijk wel wat meer broedplaatsen. ' s Avonds vliegen er 40-50 vogels boven de wijk (2016) en in 2018 rond de 70 in een hoge verzamelvlucht. Dat wijst op ca. 15 - 20 nesten. (Er is nog veel onzekerheid over de verhouding tussen aantallen in verzamelvluchten en aantal nesten). In andere wijken dan Fazanten- en Reigerskamp zijn nog geen nesten gevonden en ook geen nestindicerend gedrag (lage giervluchten langs dakgoten e.d.)

 

Ze gaan allemaal van onderen invliegend achter de dakgoot naar binnen om (zeer waarschijnlijk) op de muurplaat te nestelen. Er zijn in Maarssenbroek vele honderden van dit type nestplaatsen beschikbaar.

 

Ontdekt in 2018

Reigerskamp 816

Reigerskamp 862

Reigerskamp 883

 

Ontdekt in 2016

Reigerskamp 315

Fazantenkamp 790

Fazantenkamp 815

Fazantenkamp 820

Fazantenkamp 821

Fazantenkamp 861

Fazantenkamp 881

 

Kaart nestadressen Maarssenbroek (inzoombaar)

 

 

Natuurwaarnemingen

 

Gierzwaluwwaarnemeingen sinds 2016 in Maarssenbroek

Klik op blauwe rondje voor de waarnemingsregel voor details

 

Natuurwaarnemingen in Maarssen (voormalige gemeente)

 

 

Broedseizoen 2018

 

Vertraagde aankomst

Tijdens een extreem warme periode (vier dagwarmte records) en zuidenwind van 19 t/m 22 april was er een versterkte intocht van gierzwaluwen en in Maarssen werden de eerste vier vogels boven de kolonie in de Dichtersbuurt gespot op 21 april. Om 21 u. werd de eerste invlieger naar een nestplaats gezien, op Kennedylaan nr. 4. Deze broedplaats was nog niet bekend. Maar daarna stagneerde de intocht en was er sprake van een vertraging in de hereniging van veel paartjes van een week of twee. De eerst aangekomen vogels gingen op zoek naar een nieuwe partner waardoor er veel vechtpartijen ontstonden toen de partner alsnog binnenkwam. Meer hierover op de Nieuwspagina 2018- late aankomst .

 

Bekijk hier alle gierzwaluwwaarnemingen 2018 in Maarssen (voormalige gemeente)

 

Broedseizoen 2017

 

Op 29 april werden de eerste broedvogels van Maarssen-dorp gezien boven de kolonie van de dichterswijk. Yvonne Boshuis aan de Jacob Catsstraat zag drie vogels laag over het binnenterrein vliegen en een aantal wat hoger boven de wijk. Op diezelfde dag zag ik er drie wat hoger langsvliegen over de Staatsliedenbuurt. Eentje maakte het V-teken. Beide vleugels worden daarbij even stil gehouden, schuin omhoog stekend. Het wordt altijd gedaan met een andere vogel in de nabijheid. Vermoed wordt dat het een contactsignaal is naar een andere vogel dat duidt op een plaatselijke broedvogel. Het betekent mogelijk iets als: "volg mij, ik heb een broedplaats".

 

Vanaf 15 april kwamen er op waarneming.nl opeens tientallen meldingen van gierzwaluwen binnen. Een vrij plotselinge intocht. Op 18 april werd de eerste in onze omgeving, in de Molenpolder, gesignaleerd.

Bekijk hier alle waarnemingen in NL van 2017.

 

Nestkast Maarssenbroek.

Op Fazantenkamp 821, waar we vorig jaar in de buurt zeven nesten vonden, is onder de goot een nestkast type Zeist opgehangen door de bewoner.

 

 

Broedseizoen 2016

 

Op 30 april verschenen de eerste vier broedvogels boven het dorp. Eerst hoog maar later ook op dakgoothoogte in de buurt van Diependaalsedijk 40-46. Ze zijn er weer, het seizoen is begonnen !

 

Het aantal neemt geleidelijk toe en op 8 mei is er een (voorlopig) maximum van 25 stuks (tegelijkertijd te zien) boven de kolonie nabij Dr. AriŽnslaan 48 en 60. Daar zitten minstens zes nesten vrij dicht bij elkaar.

 

Op 4 mei vond ik ' s avonds de eerste broedplaats op Kuyperstraat 29 achter een kantpan, zie de melding op http://waarneming.nl/.

 

Rond 17 mei werden de eerste niet-broedvogels (1, 2 en 3-jarigen zonder nest) gesignaleerd. Die scheuren in "bendes", samen met de broedvogels, langs de dakranden en gevels waar de nesten zitten. Dat noemen we "giervluchten". Ze loeren naar de broedvogels die in hun nest schieten en proberen in de buurt een eigen plek te vinden of soms om die van een broedvogel in te pikken. Ze haken aan bij de nestingang, klappen op een dakpan of tegen een muur onder de dakgoot, laten zich weer vallen en vliegen luid schreeuwend verder. Deze "bangers" (op de deur kloppers) geven dus info over de locatie van nestplaatsen. Volg de "bangers" en je vindt de nesten.

Begin juli zagen we ' s avonds de eerste hoge "verzamelvluchten" boven de kolonies van rond de 30-50 vogels. Ze zweven dan wat rond, pikken insecten op en duiken dan weer naar beneden om langs de broedpanden te scheuren of jongen te voeren.

 

Het seizoenshoogtepunt lag rond 20 juli met verzamelvluchten in de avonduren van wel 80 vogels boven de grootste kolonie van het dorp in de dichterswijk. Maar toen was het ook snel gebeurd. Op 24 juli waren er nog 12 en sinds de 26e is er geen vogel meer te bekennen. In Maarssenbroek was het patroon ongeveer gelijk. Op de 21e nog 30-40 stuks boven de Fazantenkamp en op de 24e nog maar 15. Het aantal giervluchten en invliegers was al een week of twee sterk aan het verminderen.

 

Voor degenen die deze zomer weer naar de nesten hebben gezocht is het tijd om de administratie te verzorgen, rapporten te schrijven en mogelijk wat te doen aan het behoud van de nesten. Op waarneming.nl werden er 316 gemeld, zie details bezette nesten 2016. Vanaf half april zullen weer duizenden met bewondering naar de eerste terugkeerders uitkijken en genieten van de zomerse capriolen.

 

+++++++++++++++

 

Jaap Langenbach

jaaplangenbach@ziggo.nl

Kemperstraat 8 3601 WK Maarssen

06 -3849 7474

https://twitter.com/ApusNL

  Begin pagina