Kunstnesten

 

Op deze pagina:        

 

 

Overige gierzwaluwpagina's - Contact

 

 

 Goede bedoelingen zijn niet genoeg

 

Kunstnesten kunnen een prima alternatief zijn voor verloren gegane broedplaatsen of voor de vestiging van een nieuwe kolonie. Maar er moet goed op een groot aantal belangrijke aspecten gelet worden. Succes hangt vaak af van details. Ondanks van toepassing zijnde gedetailleerde wet- en regelgeving kunnen op diverse momenten en door diverse betrokkenen in het proces van een nieuw kunstnestproject fouten worden gemaakt die tot mislukking leiden.

Voor goedbedoelende subsidieverstrekkers (gemeenten, provincies, natuurliefhebbers) aan particuliere projecten dus ook het dringende advies om projecten niet ongezien te ondersteunen maar te laten beoordelen door ter zake deskundigen die wat weten van de gierzwaluweigenaardigheden.

 

Bezetting van kunstnesten

- 650 nestkasten, 25 projecten gemeente Utrecht, 2018-2019 (6%)

  (11% als project V&D met 303 lege kasten niet wordt meegeteld)

- 98 nestkasten in Maarssen, 2019 (1%)

- 860 kunstnesten in FryslÔn 2010-2011 (8-9%)

- Nestkastbezetting bij 23 renovatieprojecten, Greifswald, DE (24%)

 

Onderzoek effectiviteit van nestkasten in renovatieprojecten

In Duitsland, Greifswald 2013, werden van 473 vervangende nestkasten bij 23 renovatieprojecten acht kenmerken onderzocht die van invloed op de bezetting zouden kunnen zijn. Alle renovaties werden tijdens het broedseizoen uitgevoerd (2004-2012) !

Na 1-4 jaar bleek 24 % van de kasten bezet. Belangrijk bleek de ouderdom van de kast (hoe ouder hoe meer kans op bezetting) maar verreweg de belangrijkste variabele bleek het aantal kasten in elkaars nabijheid. Hoe groter dat aantal hoe kleiner de kast op bezetting. Van 60 kasten met meer dan 8 buurkasten was er geen enkele bezet.

Hang dus niet teveel kasten bij elkaar (of neststenen inmetselen). Het advies is bovendien om minstens een meter onderlinge afstand aan te houden.

Het onderzoeksverslag kan opgevraagd worden op het e-mail adres van onderzoeker Tonio Schaub. ("Nest-boxes for Common Swifts Apus apus as compensatory measures in the context of building renovation: efficacy and predictors of occupancy").

 

Bezetting van gierzwaluwtillen en faunatorens

 

Bezetting gierzwaluwtillen en faunatorens, 2013 - 2019

 

 

Alles over gierzwaluwtillen is verhuisd naar de pagina Gierzwaluwtillen en faunatorens.

 

 

 

 

 

Kan de leegstand verminderd worden ?

Belangrijke oorzaken van leegstand in veel projecten zijn o.a. dat de vogels ze niet weten te vinden, omdat de technische uitvoering niet goed is, omdat de kasten niet van het juiste type zijn of op foute plaatsen zijn aangebracht of in een foute configuratie.

Er is verder nauwelijks systematisch onderzoek beschikbaar naar nestzoekgedrag en nestplaatskeuzegedrag. Lokale kennis en ervaring speelt soms een belangrijke rol maar ontbreekt vaak.

Tenslotte lijkt het nodig om na te denken over een andere strategie (dan lokale mitigatie) voor kunstnesten die anticipeert op de aanstaande grootschalige vernieuwing van de gebouwde omgeving op de route naar "van het gas af" en klimaatneutraal in 2050. Standaard inbouwen ('natuurinclusief') van neststenen, ook als er geen nesten verdwijnen, zou op den duur beter moeten werken. Omdat daklozen dan ook standaard naar hetzelfde type nestplekken zal zoeken. De kans op vinden wordt dan veel groter.

 

Het afspelen van lokgeluiden (zie lokgeluiden) kan helpen maar is geen garantie voor bezetting. Lokken naar foute plekken is ook fout.

 

Bezint eer ge begint

Ga te rade bij ervaringsdeskundigen. Observeer in ieder geval een paar avonden een nestkastenkolonie met bezette nesten om te zien hoe ze daar in de buurt vliegen en naar binnen gaan. Vraag naar ervaringen en tips.

 

Gierzwaluwbescherming Nederland

Bij de landelijke vereniging voor gierzwaluwbescherming, GBN,  kunt u terecht voor advies op advies@gierzwaluwbescherming.nl  of zoek een lokale deskundige in deze lijst met lokale contactpersonen bij GBN.

 

Gierzwaluwforum

Vragen over de gierzwaluw worden altijd beantwoord door deskundigen op het NL-Gierzwaluwforum en de Engelse variant op SMS-World-wide

(zijn onlangs verhuisd van Yahoo naar Googlegroups)

 

Zwaluwen Adviesbureau

Voor een ieder die professioneel of als particulier beschermer met kunstnesten aan de slag wil, bevelen wij Marjos Mourmans van Zwaluwen Adviesbureau en haar twee boeken van harte aan. Daar zit 25 jaar kennis en ervaring in verwerkt. Navolging voorkomt fouten, teleurstelling en dierenleed.

 

Boek: Bouwen voor Gierzwaluwen

Boek: Gierzwaluwen en Nestkasten

 

Checklist Groen Bouwen

Vogelbescherming maakte een checklist voor bouwers met aandacht voor stadsvogels.  Checklist groen bouwen - gierzwaluw

 

Toolbox natuurinclusief bouwen

Vogelbescherming Nederland en de zoogdiervereniging lanceerden in november 2019 een website met online tips en trucs voor bouwen in de stad met aandacht voor beesten, groen en biodiversiteit.

Aan de slag op Bouw Natuurinclusief.nl

 

Engels

Op het Engelse Blog van Dick Newell staan erg veel tips voor kunstnesten, zie Action for Swifts.

 

Gierzwaluwen broeden bijna uitsluitend in bebouwd gebied. Maar heel soms komen ze ook in het buitengebied tot broeden, zoals in natuurgebied De Wieden in nestkasten bij een boerderij. Verslag van boswachter Jan Bus: Boerderijnestkasten.pdf .

 

 

Neststenen

 

Verreweg de beste vorm van kunstmatige nestgelegenheid is de neststeen die in een spouwmuur wordt ingemetseld. Zou standaard in de nieuwbouw op bepaalde hoge (kop)gevels, op schaduwrijke zijden tussen noord en oost in flinke aantallen (minimaal 10 per gevel bijeen) moeten worden ingebouwd. De bezetting kan versneld worden door het afspelen van geluiden van soortgenoten, zie lokgeluiden, maar spontane bezetting komt ook voor. Dat zal geleidelijk sneller gaan naarmate meer van dit type kunstnesten beschikbaar en bezet zijn. Als het gemeengoed is geworden (na nog vele jaren) zullen ze door het bekende na-aapgedrag vanzelf gevonden worden en is lokgeluid op nieuwe locaties niet meer nodig.

 

 

Verborgen ingemetselde neststeen

 

Er zijn beproefde modellen in de handel, er is al veel ervaring mee, ze zijn erg duurzaam en sluiten vaak goed aan bij wat de vogels gewend zijn. In bestaande bouw is het voor snelle bezetting van belang dat de stenen op plaatsen komen waar dicht in de buurt al gebroed wordt of werd. 

 

 

 

Onzichtbare inbouw neststenen in zorgcentrum Merenhoef in Maarssen. Zie pagina over Maarssen

 

 

 

 

 

 

 

Zichtbare inbouw van neststeen in bestaande bouw na dakisolatie (in een niet te dikke muur, waardoor hij een beetje uitsteekt).

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Neststenen zijn o.a. te koop bij Waveka , Vivara  en Hagemeister

 

- Filmpje van Vivara met inmetselpraktijk en invliegende vogels

- Mooi filmpje over neststenen in groot monument in Antwerpen

- Mal voor nestingangen in  cementopvullingen in ruwe muur (Action for Swifts)

- Voorbeelden van neststeenpraktijk in UK en de S-brick

 

Nestkasten

 

Zelf bouwen

Voor nieuwe locaties is het model "Voordorp" overal toepasbaar. Ingewikkelder (zoals model Zeist) hoeft echt niet. Kleiner mag ook; in de "natuur" broeden ze in de kleinste ruimtes achter een dakpan of in een spleet. Het schuine dak voorkomt dat er vijandige/verstorende andere vogels op landen of gaan nestelen.

 

Model "Voordorp".

Klik voor vergroting.

 

 

 

 

- Mooi voorbeeld met foto's van inpandige nestkasten achter blinde muur op zolder (Engels): Action for Swifts.

 

Diverse ontwerpen, Engels, bij Action for Swifts: zelfbouwontwerpen .

 

 

Extra tip: de randen van de invliegopening lijken hier veel te scherp. Bij het invliegen knalt de vogel er met de vleugels tegenaan, dus goed afronden !

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Kopen

EfficiŰnter dan zelf bouwen is kopen.  Dat voorkomt mislukkingen en zelf bedachte variaties in uitvoering die misschien wel helemaal fout zijn.

 

Leveranciers, fabrikanten

Een variant op "Voordorp" van uiterst duurzaam Eternit/gietbeton is model "Maastricht", ontworpen door Marjos Mourmans van Zwaluwen Adviesbureau in Roosendaal. Zeer geschikt voor vervanging van nesten achter kantpannen op kopgevels en nestlocaties met de nestingang achter dakgoten.

 

Model Maastricht

 

Weegt 3,5 kg en kost ca. 30 Euro incl. BTW, nestmateriaal, bevestigingsonderdelen en handleiding. Geschikt voor locaties op noordwest, noord en noordoost.

Er is ook een uitvoering met dubbel dak waardoor teveel opwarming voorkomen kan worden op locaties waar toch enige tijd de volle zon op de kast kan komen. Maar ook deze uitvoering niet op zuid of zuidwest hangen !

Meer details op: Maastricht-persbericht.pdf . Kan besteld worden bij www.zwaluwenadviesbureau op marjosmourmans@zwaluwen.info en 0165- 535 810.

 

 

 

- Vivara - nestkasten 

- Waveka

- Schwegler

 

Zorgcentrum voor mensen met beperkingen Ipse de Bruggen in Zwammerdam levert vanuit de werkplaats de kasttypen Zeist, Voordorp en Westvoorne in red cedar voor Ç 47,44 incl. btw. Documentatie  en prijsopgaven op: houtbewerking@ipsedebruggen.nl (geen info op website)

 

Nestkastkolonies met website

Beek-Ubbergen

Mijdrecht

Joanneskerk Oisterwijk

Tilburg, Eilenbergkolonie

Woudsend (2011-2015)

 

 

Nestvorm helpt bij nestkastbezetting

 

Nestkastenexpert Dick Newell heeft in Engeland al heel wat experimenten gedaan met verschillende typen nestkasten voor gierzwaluwen. Op zijn blog wordt er uitgebreid verslag van gedaan. Vandaag publiceerde hij de resultaten van een onderzoek naar de effecten van het aanbrengen van een voorgevormde nestvorm in de kast. Het blijkt dat er 4,6 maal zo vaak wordt gekozen voor een kast met zo'n voorziening dan zonder. Ook wordt de kans groter dat er al in het eerste jaar van bezetting gebroed wordt; vaak gebeurt dat pas in het tweede jaar. De nestvorm voorkomt o.a. dat eieren per ongeluk uit het nest rollen. De exacte vorm lijkt niet van invloed te zijn maar de randen moeten niet te hoog zijn, anders kunnen uit het nest geraakte jongen niet meer terug kruipen.

 

Dick maakte echter geen vergelijking met nestruimtes waar wat gedroogd gras en veertjes zijn klaargelegd, waarmee de vogels zelf een natuurlijk nestkommetje kunnen maken. Dat is in alle gevallen een bewezen ( zie b.v. verslag over kolonie Waardenburg met bijna 100 bezette nestkasten) goede voorziening. De vogels kiezen zo zelf de benodigde vorm. Maar een voorgevormde nestkom kan in het begin wel helpen tegen uit het nest rakende eieren. Een in een cirkel gelegd touw wordt ook met succes toegepast (wel vast plakken !), zie de webcams in IJlst en Haarlem (nrs. 1 en 3 op de webcampagina). Dus een combinatie van nestkom met wat hooi en veertjes is misschien wel de optimale voorziening.

Zie blog 'Action for swifts' met link naar het onderzoeksverslag.

 

 

 

Nestkast met nestkom van ca. 12 mm. dik. Er was wat gedroogd gras en veren in klaar gelegd dat bij het eerste legsel van twee eitjes gebruikt werd. Kolonie Woudsend met drie van de vier bewoonde kasten op zolder. Alle details: Nestkasten Woudsend 2011-2015.

 

 

De diameter van een natuurlijk, rond, gemetseld nest is ca. 8 cm.

Een gierzwaluw komt nooit aan de grond en moet dus alle nestmateriaal in de lucht opvissen. In natuurlijke nesten onder daken wordt vaak nestmateriaal van mussen en spreeuwen gebruikt / ingepikt. Bij het schoon maken van een kast (verwijderen van poepjes, los materiaal, plastic) aan het eind van een broedseizoen het nest laten zitten!

 

 

Filmpjes uit nestkasten

 

Er zijn vele tientallen fantastische filmpjes op het web te vinden, met alle spectaculaire gebeurtenissen die zich maar in een gierzwaluwnest kunnen voordoen. Zie b.v. Ad van Uchelen in Mijdrecht: Nestkastfilmpjes op youtube  en filmpjes uit 16 kasten kerk Oisterwijk.

Live kijken kan ook, zie lijst met 25+ Gierzwaluw-webcams.

 

Uit nest geraakt eitje wordt terug in nest gebracht (zeldzaam!)

Youtubekanaal van Ad van Uchelen in Mijdrecht

Youtube-kanaal met belevenissen in Engels nest 2019

Eerste bezoek aan nestkast

Twee gierzwaluwen knallen nagenoeg gelijk in een kast.

Het leggen van een ei, erg mooi, na 1 minuut

Vliegoefeningen van jong in nestkast

Vliegoefeningen aan verticale kastwand met "hangsleuven"

Jong poept buiten de nestkast

Wat doet een paartje ' s nachts in de nestkast ?

Gierzwaluw met geo-locator op de rug

Indringer verwijdert oud ei uit nest

Zeer snelle verwijdering van ei uit nest

Paartje werkt indringer de kast uit

Gierzwaluw verliest slagpen

Uitvliegend jong in Leuven door Louis-Philippe Arnhem

Arnold Vlaanen in Volkel op Youtube: broedseizoen 2014

Gierzwaluwluisvlieg verhuist van banger naar lege nestkast

Schoorsteengierzwaluwhappen(ing)

 

Dakpanhuifjes uit den boze

 

Dakpanhuifjes of "gierzwaluwpannen", die een alternatieve toegang (in plaats van een kapotte of scheef liggende pan) moeten geven tot nestplekken achter dakpannen, zijn maar heel zelden een goede oplossing. Daken van alle nieuwbouw en renovatie zijn waarschijnlijk ongeschikt. Ze zijn ge´soleerd en (met of zonder nauwsluitende "sneldekkers") door zonbestraling sterven de eieren en de jonge vogels van de hitte of de oudere jongen ontvluchten het nest voortijdig. Zie negatief huifjespanadvies bij GBN en geen gierzwaluwpannen op ge´soleerde daken bij Vogelbescherming Nederland (N.B. waar "bij voorkeur" staat (2x) moet u "uitsluitend" lezen !).

 

In de brochure van Vogelbescherming Nederland over natuurvriendelijk verbouwen van particuliere huizen worden dakpanhuifjes, ook voor huismussen,  helaas nog steeds aanbevolen.

 

In het Kennisdocument Gierzwaluw worden huifjespannen niet toegestaan op ge´soleerde daken. Er is overigens nog wel de nodige onzekerheid over de hitteontwikkeling in kunstnesten (huifjespannen, neststenen, nestkasten). Uit incidentele metingen is wel duidelijk dat het achter dakpannen voor broedende vogels veel te heet wordt.  Eind 2019 komen de resultaten van een uitgebreid onderzoek daarnaar door bureau Waardenburg op uiteenlopende typen locaties beschikbaar. In afwachting daarvan zou het principe "bij twijfel niet doen" gehanteerd moeten worden.

Lees ook de paper van Marjos Mourmans over hitte in nestkasten en hoe gierzwaluwen daarmee omgaan ("ze kiezen toch zelf voor de slechte plek" is geen goed argument), zie: Hittestress in nestkasten.

 

 Dakpanhuifje op zelfgemaakt gat gelijmd.

 

 

 

 

 

Toepassing van huifjespannen lijkt eigenlijk alleen verantwoord bij een oude schuur, een kerkgebouw of historisch pand zonder dakisolatie en dan alleen op het noorden (ongeveer tussen 0 en 45 graden ) gerichte daken met een hellingshoek van 45 graden of steiler.

Bij de plaatsing worden vaak fouten gemaakt door ze te verspreid (1 of 2 per woning) of op verkeerde plaatsen (te hoog , te laag) op het dak te plaatsen. In de praktijk blijken huifjes erg weinig of pas na zeer lange tijd benut te worden. Toepassing van nestkasten of neststenen is op de meeste locaties een veel betere optie met minder risico op leegstand en oververhitting.

 

 

Hier werden huifjes met succes toegepast op een onbewoonde, onge´soleerde zolder van een voormalige stadsboerderij in Woudsend. (Pannen waaiden er af tijdens een storm). Ze werden eerst alleen als uitgang gebruikt maar het jaar daarop ook als ingang. Meer over dit pand........

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Huifjes Ter Heyde succesvol vervangen door nestkasten

 

Marco Verschoor vond in het voorjaar van 2019 in Ter Heyde, bij Monster in het Westland, een fraai voorbeeld van hoe het met goede bedoelingen fout kan gaan. Bij renovatie van een rijtje van 25 huizen zijn de nesten onder de dakgoten verwijderd en de invliegopeningen ontoegankelijk gemaakt. Ter compensatie dacht men er goed aan te doen om dakpanhuifjes midden op de ge´soleerde daken te plaatsen (slechts 2 per woning, te ver uit elkaar en beter wat hoger op het dak). De gierzwaluwen zullen de huifjes waarschijnlijk niet weten te vinden (ze blijven onder de dakgoten zoeken) maar ook mussen en spreeuwen zullen er doodgaan van de hitte.

Op het filmpje zien we hoe de gierzwaluwen onophoudelijk proberen de verdwenen nesten onder de goot te bereiken. Zie zijn filmpje op Youtube. (kies volledig scherm om de vogels goed te kunnen zien).

 

Het is duidelijk wat hier had moeten gebeuren: nestkasten onder de dakgoot met een invliegopening aan de onderkant of schuin van onderen zoals bij model Maastricht. Enige bewoners wilden al meewerken aan het plan van Marco.  Hij heeft alsnog 20 nestkasten opgehangen. Die werden op 25 mei al druk bezocht, zie: de waarneming op 25 mei 2019. en een stuk of acht kasten raakten al bezet.

Daarna is door de bewoners nog eens geld bijeengebracht voor 18 kasten zodat voor seizoen 2020 maar liefst 38 kasten beschikbaar zijn.

 

Monier geeft niet om gierzwaluwen

Er zijn "dakpanhuifjesbakjes" in de handel die het nog wat erger maken. Ze worden onder het huifje geplaatst en hebben opstaande randen van een "geimpregneerde PUR-schuimstrook" (Monier) om te voorkomen dat de vogels naar andere plekken op het dak kunnen. Maar ze worden daardoor ook afgesloten van ventilatie. Op ge´soleerde daken met nieuwe gesloten pannen, maar ook op tochtige, oude daken zal het er daarom veel te heet worden. Slecht product, niet toepassen. We hebben Monier er al geruime tijd geleden en onlangs nogmaals op gewezen maar ze worden nog steeds op de website aangeboden. Een variant is ook te koop bij Nedsale - vogelbakjes.

 

Vanwege het bouwbesluit is de voorziening niet meer nodig; openingen in scheidingsconstructies groter dan 1 cm zijn nu toegestaan voor nesten of rust- en verblijfplaatsen van beschermde vogels zoals de gierzwaluw, zie Bouwbesluit, art. 3.69 lid 2.

 

Hier een filmpje waarop een vergelijkbaar zelf gemaakt nestbakje met opstaande randen onder een huifje op een kerkdak (vereist door de kerkbeheerder) wordt geplaatst. Dat wordt dus een doodskistje als er gierzwaluwen of andere vogels in gaan nestelen. Ook fout is dat het bakje direct onder de huifjespan wordt geplaatst. Het nest wordt altijd twee/drie pannen links of rechts van de ingang gemaakt; ze zitten graag in het donker en op wat afstand van 'pottenkijkers'. Huifjesbakjes in kerk Berkelland. De huifjes worden overigens t/m 2019 (gelukkig ) niet benut.

 

 

Lokgeluiden

 

Kunstnesten zijn bij gierzwaluwen meestal niet bekend als geschikte broedruimte en ze zullen er dus niet naar zoeken. De kans dat zij de nestruimtes op eigen houtje zullen vinden is vrij klein. Voor een beetje kans op bezetting is dus het afspelen van lokgeluiden gewenst of zelfs noodzakelijk. Afspelen van half mei tot eind juli, vooral ' s morgens van ca. 6 - 9 uur en 's avonds van 19.00 - 22.30 u. Overdag zijn de meeste vogels weg.

 

In juni 2011 heb ik lokgeluid gemonteerd (MP3-speler met PC-speaker) bij vier inpandige nestkasten op Dwerssteech 8 in Woudsend. Het geluid was niet te hard maar binnen een maand had ik al beet, ze reageerden er direct op. De reden van het snelle succes is dat er dichtbij broedplaatsen zijn en er altijd veel vogels zeer dichtbij rondvliegen.  Binnen een maand had een paartje een kast gevonden en bleef er de hele maand juli slapen. Het jaar daarop kwamen ze terug en werden drie jongen groot gebracht.

 

Nestzoekgedrag

Dakloze gierzwaluwen en jonge starters zoeken een nestplek door broedvogels te volgen. Ze vliegen vlak langs de nestplaatsen, schreeuwen en krijgen antwoord als die bezet is. Ze storten zich ook op en nabij de nestingangen op het dak of haken aan bij een nestkast en laten zich weer vallen. Ze gluren naar binnen en kunnen zo een lege plek vinden die na soms wekenlange inspecties in gebruik genomen wordt. Daarna begint het lokken van een partner door regelmatig in- en uit te vliegen, piepgeluidjes te maken, en typische signalen met de vleugels af te geven, o.a. het V-teken wat schijnt te betekenen: "ik heb een nest, volg mij". Maar er zijn er ook die denken dat het V-teken "blijf uit mijn buurt, ik heb al een partner" betekent.

Aangenomen wordt dat nestzoekers nagenoeg alle bezette nesten van een kolonie kennen. In de loop van de ochtend, vanaf half zes, en vooral in de avond, gaan ze overal langs. Dakloos geworden broedvogels blijven tegelijkertijd wekenlang proberen om in het verloren gegane nest te komen. 's Middags vertrekken ze naar het buitengebied om te foerageren, bij slecht weer soms ver weg, soms dagen lang. 's Nachts vliegen ze door, op grote hoogte, veelal in grote groepen boven het IJsselmeer (radarwaarnemingen). Broedvogels met een nest komen altijd, elke dag voor 23.00 u. terug op het nest om daar de nacht door te brengen.

 

Diverse typen zoekvogels

- 1e en 2e jaars vogels die voor het eerst gaan broeden. Die arriveren eind mei en zoeken tot in juni om nog ditzelfde jaar te broeden. Vinden ze niet tijdig een plek dan zoeken ze verder tot ver in juli om een plek te bezetten, een partner te vinden, er de nacht door te brengen, te beginnen met wat nestbouw om het jaar daarop terug te komen om te broeden.

- dakloos geworden (oudere) broedvogels door sloop of renovatie van de broedplaats. Deze blijven vaak weken naar die oude plek zoeken maar oriŰnteren zich tegelijkertijd ook op een vervangende plek. Dat doen ze het hele seizoen tot eind juli. Ze volgen de andere broedvogels die wel een nest hebben en inspecteren de nesten die ze kennen.

- door soortgenoten van de broedplaats verjaagde broedvogels. Maar dat zijn er niet veel.

 

Het afspelen

- Je kunt de geluiden afspelen met de hand aan de start- stopknop als je tegelijk ook zicht heb op de ingangen van de nesten / kasten.  Stop er mee zodra vogels dichtbij de geluidsbron aanhaken of in de opening / kast gaan.

- Anderen adviseren continue afspelen, van 's morgens vroeg tot zonsondergang, eind april tot eind juli, en zo luid mogelijk, zonder de buren te hinderen. Installeren van een timer is handig

- Vooral ' s morgens vroeg en ' s avonds wordt er veel naar broedplaatsen gezocht en is er "pakkans"

- zet de speaker in of achter de kast, in ieder geval zo dicht mogelijk bij de ingang van kast of neststeen.

- Als van een groep nestkasten of nestingangen er eentje bezet is met een broedpaar kun je stoppen met afspelen. Het paartje zal dan door hun vlieggedrag andere paartjes op de lege plekken attenderen.

 

Maar je kunt ook doorgaan en de speaker eventueel verplaatsen naar een ingang die nog niet bezet is. Het schijnt dat bestaande paartjes geen last hebben van de geluiden. Maar in principe zijn de afgespeelde geluiden wel een vorm van verstoring van het leefgebied.

. pdf met tips voor het afspelen (Engels)

 

Lokgeluidensinstallaties

  • Een complete, professionele installatie met zonnepaneelvoeding, afstandsbediening en waterdichte behuizing is te koop bij faunaprojecten.nl , zie lokgeluideninstallatie .

  • Leden van GBN kunnen een lokgeluideninstallatie lenen. Neem contact op met co÷rdinator Rick Wortelboer.

  • Op het Swifts-Blog "Action for Swifts" (AfS) staat info over een compact model waarbij player en versterker in een enkel kastje zijn gemonteerd, de Cheng Sheng Power Audio Amplifyer, met SD-card, USB-poort ($25,- incl porto). Voeding 12 V en speaker (hoge tonen "Tweeter") moeten bijgekocht worden. Suggesties voor aankoop onderdelen:

    - Kastje met speler hier bij Deal-Extreme

    - Tweeter van Tiaoping bij E-bay

  • Een variant bij AfS voor de zelfbouwer is de Micro Swift Caller. Je koopt een printplaat voor een MP3-speler op het internet (zelf behuizing knutselen) en plugt er een USB-stick met de geluiden, een speaker en oplader van mobieltje of Kindle in.

  • Meer tips voor apparatuur (UK)

  • Er bestaat ook een losse speaker die draadloos met Blue Tooth over 20-30 meter de geluiden vanaf je mobiele telefoon kan afspelen. Het is de "monster cable iClarityHD precision micro bluetooth speaker 100". Heeft een accu voor 10 uur. Verkrijgbaar bij o.a. BCC.

  • Zelf wat bouwen kan natuurlijk ook. Een mp3-speler met een PC-speaker (als versterker) gaat prima. Als de speler na stoppen door stroomonderbreking weer doorgaat als er stroom op komt, kun je met een timer ertussen de tijden instellen.

  • Afspelen vanaf een PC met CD-speler kan natuurlijk ook nog.

De lokgeluiden

Info en bestelling CD - gierzwaluwgeluiden of download de .mp3 - files bij GBN, Gierzwaluwbescherming Nederland.

 

En hier is ook een CD met lokgeluiden te koop: http://www.swift-conservation.org/Shopping!.htm .

 

Bewerken van geluiden

Met het gratis programma "Audacity" kun je geluidfiles bewerken, samenvoegen en bijvoorbeeld pauzes inlassen.

Download Audacity.

 

Camerabewaking

 

Hele kast moet zichtbaar zijn

Uit het vlieggedrag van gierzwaluwen rond nestkasten is zelfs met veel ervaring niet goed op te maken wat er in de kast gebeurt. Met een camera wordt alles pas duidelijk. Het is dus erg belangrijk dat je de hele kastbodem met uitgang en nest in beeld hebt omdat je anders niet zeker weet of een vogel (of een op drift geraakt ei) aanwezig is of niet. Dus eerst het blikveld goed uitproberen en pas dan de camera definitief monteren. Nest op de voorgrond en uitgang achteraan is een goed principe.

Tips met illustratie over camerapositie en beeldkwaliteit: Action for Swifts: camera's

 

Camera kopen

Tips voor WIFI, draadloos, met kabels, IP bij Green Feathers

Ook mooie verzameling varianten en prijzen bij Garden Nature

Over cameratechniek en aankooptips: GBN-pagina

 

Randapparatuur:

Schakelkast voor aansluiten van meerdere camera's op TV e.d.

Verschil tussen Digitale (DVR) en Netwerk (NVR) Video Recorder

Camera-systeem met DVR bij 16 nestkasten in Joanneskerk Oisterwijk

 

Publicatie op internet

Voor publicatie op je website kun je b.v.  IP-camera op website gebruiken.

Youtube heeft ook prima mogelijkheden. Niet alleen een live-beeld (streaming) maar ook opslag van talloze opgenomen filmpjes waarin bezoekers  opmerkelijke gebeurtenissen kunnen bekijken of zelf opzoeken. Daar is gratis software voor down te loaden op https://obsproject.com/ . Bekijk als voorbeeld van het gebruik daarvan bijvoorbeeld de nrs. 5 en 9 in deze lijst met 25+ gierzwaluwwebcamsites. Nr. 15 in deze lijst is een mooi voorbeeld van een goede camera met een schitterend beeld, gemaakt met deze ip-camera, 175 Euro.

Gespecialiseerde IP-camera webwinkel

 

Gegevensverzameling, doe ook mee !

Gierzwaluwbescherming Nederland (GBN) verzamelde de gegevens van tien jaar camerabewaking maar heeft dat inmiddels overgedragen aan Sovon (project nestkaart). Zie voor de resultaten bij Sovon op Gierzwaluw-seizoensvoorkomen en bij GBN het artikel over resultaten van 10 jaar cameraonderzoek in Gierzwaluwbulletin, 2013 nr. 1. p. 4-6.

Op onze fenologiepagina - 1e eileg  staat info over de dag van de eerste eileg (en de vervroeging daarvan) en het verschil in datum op basis van visuele inspectie (kast openen) en camerabewaking.

Bij GBN op de pagina nestmonitoring vindt je meer over gegevensverzameling en deelname aan project Nestkaart - Light van Sovon.

 

 

++++++++++++

 

Jaap Langenbach

jaaplangenbach@ziggo.nl

06 - 3849 7474

Kemperstraat 8

3601 WK Maarssen

https://twitter.com/ApusNL

  Begin pagina