Gierzwaluwnieuws 2013

 

Inhoud - Nieuwspagina's - Contact

 

 

Beschermingsucces in Deventer

Na zes jaar noeste arbeid begint het beschermingswerk in Wijhe e.o. (Deventer, Zwolle, Raalte)  haar vruchten af te werpen. De kunstnesten in Wijhe zijn nu voor 25% bezet. - beschermingsresultaten in Wijhe

- kaartje met nestlocaties

 

Nieuwste chip bewijst non-stop vliegen

Met een minuscule datachip op een Zwitserse Alpengierzwaluw is nu bewezen dat deze vogels ruim zes maand non-stop dag en nacht doorvliegen tijdens het winterverblijf in Afrika. Zie artikel bij Smithsonian.com en het hele onderzoeksverslag in Nature Communications.

 

Prachtig filmpje

Over de bedreigde / kwetsbare Visarend, Koekoek en Gierzwaluw in Engeland, met o.a. Erich Kaiser (D) en Edward Mayer (UK): A silent spring. (16 min.)

(het boek " Silent Spring", over de bedreiging door insecticiden van Rachel Carson, dateert van 1962)

 

Gierzwaluw talrijkste stadsvogel 2013

In de stadsvogeltelling MUS van Sovon staat de Gierzwaluw in de 3e telling (15 juni-15 juli) altijd bovenaan. Ook dit jaar was dat weer het geval met 16.938 exemplaren op 486 telroutes.  Kauw, Merel, Houtduif en Huismus staan op 2, 3, 4 en 5. Zie de voorlopige MUS-resultaten in de MUS-nieuwsbrief sept. van Sovon.

 

Illegale sloop

In Hoensbroek is vergunning verleend voor de sloop van flats zonder compensatie voor het verlies van nesten van huismus en gierzwaluw. De Partij voor de Dieren heeft kamervragen gesteld.

 

Elf nestkasten in Vinkenveen

Woningcorporatie Groen West heeft elf nestkasten model "Maastricht" opgehangen bij het zustergebouw Mariaoord in Vinkenveen. 

 

Nestkasten en huifjes voor Bilthoven

In Bilthoven zijn op initiatief van voormalig en sinds 2019 weer huidig voorzitter van GBN, Rick Wortelboer, 20 nestkasten geplaatst en dakpanhuifjes bij nog eens acht adressen.

 

Wel 100 nesten in Valkenswaard

Vorig jaar zijn in Valkenswaard ruim 100 invliegopeningen gevonden. Ook dit jaar gaat men er weer zoeken en worden bewoners opgeroepen de nestplaatsen te melden: IVN - Valkenswaard.

In de Hertogenbuurt zijn eind 2012 vijftien dakpanhuifjes geplaatst die leiden naar door de werkgroep zelf gemaakte nestbakjes eronder/naast.  Dergelijke bakjes worden door Monier geleverd. Ze hebben opstaande randen van schuimplastic waardoor de vogels niet naar andere plekken op het dak kunnen. Maar ze worden zo ook afgesloten van ventilatie. Zeker op geÔsoleerde daken met nieuwe gesloten pannen zal het er veel te heet worden, ook op het noorden. Slecht product, niet toepassen.  Meer hierover bij dakpanhuifjes.

 

Nestkasten voor Leiden

GBN heeft 1.000 Euro gedoneerd aan een nestkastenproject in Leiden, waar huizen met 15 nesten gesloopt gaan worden. Veel gierzwaluwnieuws bij Gierzwaluwwerkgroep Leiden op Facebook

 

 

Dit jaar twee "tillen" beschikbaar

In Den Helder is vorig jaar op een kantelbare paal van 10 meter een hotel met 16 broedruimtes geplaatst. Er hebben al spreeuwen genesteld. Die wijzen vaak de weg voor de Gierzwaluwen. Er worden dit jaar lokgeluiden afgespeeld. In 2015 is er voor het eerst gebroed. Meer info op het Engelse Gierzwaluwblog: Torenhotel Den Helder.

 

In Moergestel gaat het om een gigantische  "biodiverstiteitstoren" met verschillende typen broedruimtes voor gierzwaluwen, huiszwaluwen, vleermuizen en insecten.

- Vogelwerkgroep Oisterwijk.

 

 Alles over 13 NL Gierzwaluwtillen

 

 

100 nestkasten voor Nijmegen

In de Nijmeegse wijk Wolfskuil organiseert de milieufederatie de bouw van 100 nestkasten voor de Gierzwaluw door zes vluchtelingen.

 

Postkantoor Velp behouden voor Gierzwaluw?

Al 80 jaar zit er een Gierzwaluwkolonie in het Postkantoor van Velp. Vorig jaar is het dak gerenoveerd en voorzien van Gierzwaluwpannen. Op 7 mei is er een excursie om o.a. te kijken of de nieuwe broedplekken weer bezet zijn geraakt.

Zie: renovatie Postkantoor Velp .

 

254 nestkasten voor stad Groningen

In de Groninger Akkerstraat worden twintig houten nestkasten model Voordorp opgehangen. Zie filmpje op OOG.TV .

Corporatie Nijesteeg plaatst 134 neststenen in appartementencomplex De Groenling aan het Wielewaalplein en een gemeentepand bij station Europapark krijgt 100 nestkasten.

 

Verhuizing in Stampersgat

De gierzwaluwnestkasten van de basisschool worden wegens verbouwing verplaatst naar de kerk en aan de school worden neststenen ingebouwd. Op school wordt het met een lesprogramma begeleid.

Op 22 maart 2014 werden nestkasten aan de school (terug?) gehangen. Zie ook bespreking/toelichting op het Gierzwaluwforum: Nestkastverhuizing Stampersgat.

 

Huizensloop Assen jaar vertraagd

In Assen was 'vergeten' om bij te slopen woningen onderzoek te doen naar de aanwezigheid van Gierzwaluw en Vleermuis. Die sloop moet nu een jaar uitgesteld worden, want ze zaten er wel degelijk. Huizensloop Pelikaanstraat Assen.

 

Sterfte door extreme kou en hitte

De extreme hitte in Midden-Europa (nooit vertoonde temperaturen van boven de 40 graden in Oostenrijk) leidt tot omvangrijke sterfte onder Gierzwaluwen. Door extreme kou in mei gingen ook al veel broedsels verloren. Nieuwe broedsels zijn nu veelal te laat voor succes.

Hitte in Zwitsers opvangcentrum.

 

De allereerste gierzwaluw van Zuid-Amerika is in Suriname gezien (2012)  Zie het bericht.

 

Nieuw leeftijdsrecord Vale Gierzwaluw van 17 jaar

Helaas wordt er niet bij verteld wat dat ringen al die jaren aan verstoring voor de broedvogels in die grot heeft veroorzaakt. Zie bericht.

 

Maximaal 360 giertjes in Noord-Holland geteld

In het 5-jaren telplan voor Noord-Holland is in 2012 en 2013 op 23 plaatsen geteld. Er werd maar liefst 30.000 Euro voor het project binnengeharkt. Helaas vernemen we pas najaar 2017 over de mogelijk interessante resultaten. Zie Landschap Noord Holland.

Zie: Tellingen-NH-Instructie.doc

en : Tellingen-NH-formulier.xls

 

Bespreking eindrapport november 2017: Tellingverslag 5 jaar NH-tellingen

 

David Attenborough

Tweet of the Day, de Gierzwaluw

 

Meeste gierzwaluwen rond 21.00 geteld

Gierzwaluwtellers opgelet: Sovon heeft in het telproject MUS de aantallen getelde rondvliegende gierzwaluwen gerelateerd aan het begintijdstip van de telling. Het blijkt dat er bij de avondtellingen die beginnen rond negen uur gemiddeld bijna twee maal zo veel worden geteld als degenen die rond half acht beginnen.  Zie: Gierzwaluw per uur.

 

Gouden Zwaluw voor IVN-Oisterwijk

De Gierzwaluwwerkgroep Oisterwijk (onderdeel van IVN) heeft van Jaap Dirkmaat, voorzitter Vereniging Nederlands Cultuurlandschap, de Gouden Zwaluw gewonnen. Dat was de beloning (uit zes genomineerden) voor de "biodiversiteitstoren" met nestgelegenheid voor met name Gier- en Huiswaluw maar ook voor vleermuizen en insecten. De gigantische "paalwoning" is dit voorjaar in gebruik genomen.

 

 

Hannie Nilsen (Gierzwaluwwerkgroep) en Gerard van der Kaa (rechts, vogelwerkgroep Midden-Brabant) nemen de prijs in ontvangst van Jaap Dirkmaat. (De gierzwaluw zit niet op de kleding van Hannie maar is het bronzen beeldje van Frans van Hintum).

 

De "biodiversiteitstoren", in Moergestel.

(klik voor vergroting)

 

Meer over Gierzwaluwtillen

 

Meer over IVN-Oisterwijk en de Gierzwaluwwerkgroep

 

 

Rampjaar door extreem weer ?

In Limoux en Carcassonne, Zuid-Frankrijk, en een dorpen in de buurt zijn rond 24 mei 2013 in het centrum tientallen dode Gierzwaluwen in de straten gevonden. Broedvogels of trekvogels ? Er wordt nog gespeculeerd over gifspuitende tractoren als oorzaak maar het ziet er steeds meer naar uit dat het slechte weer in midden- en oost-europa voor een rampzalig broedseizoen gaat zorgen. krantenbericht met video en nog een krantenbericht met video. (Frans).

Ook elders worden veel dode gierzwaluwen gevonden. In het meer van Neuch‚tel , Zwitserland, zag men ze (heel ongewoon) vlak boven het water fourageren. Maar  meeuwen aten de doden op die in het water dreven. Langs de oevers werden 1 en 2 juni over een lengte van 550 meter 16 dode giertjes gevonden.

In Regensburg, Zuid-Duitsland, werd met de webcam gezien dat er twee dode broedvogels op het nest met drie eieren lagen.  Op het andere nest met 2 eieren zag men 4 juni ook vogels voor dood liggen; die vertrokken later toch nog maar kwamen niet meer terug. In de opvang werden maar liefst zes sterk vermagerde / bijna dode vogels bezorgd. Zie: Webcam / Weblog Regensburg. Ook in Bazel werd een nest met eieren en webcam verlaten.

In TsjechiŽ zijn in de eerste week van juni tijdens wekenlange regen en overstromingen, op 40 plaatsen in totaal ca. 100 dode gierzwaluwen gevonden. Nestkastkolonies zijn maar voor 50% bezet, vele hebben nog steeds geen eieren en er liggen veel dode jongen op het nest. "Nooit zoiets gezien" wordt gezegd.

 

In Almeria,  Spanje zag men in mei dat er door de kou geen insecten waren. Honderden vogels klonterden samen tegen gebouwen, belandden daarna dood of half-dood op straat om door katten en honden opgepakt te worden. Zie filmpje: ophopingen tegen kerkgebouw in Spanje, Almeria  en  toelichting op webforum.

 

De Belgische specialist Louis-Philippe Arnhem, gierzwaluwforumbeheerder en in Leuven al vele jaren observeerder van het gedrag bij zijn kolonie, noteert abnormaal gedrag voor deze tijd van het jaar. Vele vogels zijn nog steeds bezig met paarvorming en nestbezetting terwijl ze allang aan het broeden zouden moeten zijn.

 

In Nederland zijn ook diverse berichten binnen gekomen over verlate meilegsels, uit het nest gegooide eieren en zeer late eerste legsels, o.a. in Etten-Leur, Mijdrecht en Tilburg. De gegevens uit de ruim 40 met camera's bewaakte nesten zullen eind dit jaar meer duidelijkheid geven over de precieze gevolgen van de klimaatontwrichting.

 

Hittegolf

Begin augustus werd vooral het Midden-Europese broedbestand ernstig bedreigd door een hittegolf met extreem hoge temperaturen. In Oostenrijk werden nieuwe records van meer dan 40 graden gemeten. De jonge Gierzwaluwen ontvluchtten massaal de hitte door uit het nest te klimmen.  In een Zwitsers opvangcentrum werden nog nooit zulke hoge aantallen bezorgd. Men schat dat de halve populatie dreigt om te komen. Zie een verslag uit een Zwitsers opvangcentrum.

 

Zie ook berichten op deze fora:

- Engelstalig Gierzwaluwforum, "strange season"

- Nederlands Gierzwaluwforum

 

Zie ook bericht "wel of niet broeden" bij Beleef de Lente - Gierzwaluw.

 

Schoorsteengierzwaluwhappen(ing)

Filmpje (de bovenste op de pagina) met kraaien die op de rand van de schoorsteen heel gemakkelijk de uitvliegende schoorsteengierzwaluwen oppikken. (Monroe, US)

Schoorsteengierzwaluwhappen(ing)

 

Klimaatverandering

De opwarming zal vaker tot extreem weer leiden, waaronder langdurige perioden met veel regen. Dat is ongunstig voor de Gierzwaluw die van vliegende insecten leeft. In 2012 werden daar  in Engeland tijdens een extreem natte zomer al de gevolgen van herkend. Zie: Natte Engelse zomer ramp voor de Gierzwaluw.

In 2013 was de extreem koude mei en de recordhitte in Midden-Europa desastreus voor veel (jonge) Gierzwaluwen, zie extreme kou in mei en hittegolf. 

Meer over: effecten klimaatverandering op vogeltrek  en hier  over effect van klimaatverandering op de koolmezenpopulatie (40 ! jaar onderzoek Hoge Veluwe).

 

Trekrecord Breskens

Op zaterdag 26 mei 2012 werd op de trektelpost Breskens in Zeeuwsch-Vlaanderen een nieuw dagrecord voor de doortrek van Gierzwaluwen gevestigd. Maar liefst 41.365 vogels werden er geturfd. Het vorige dagrecord stond op 20.605 in 1981. Zie: Trektellen Breskens.

 

+++++++++++

Jaap Langenbach

jaaplangenbach@ziggo.nl

Kemperstraat 8

 3601 WK Maarssen

06 - 3849 7474

https://twitter.com/ApusNL

  Begin pagina