2. LP en tapes

www.QUADRAFONIE.nl

LP'S en TAPES

Als LP	Quadrafonische muziek is er in drie formaten; LP, bandrecoderband en 8-track cassette. Voor het beste quadrafonische geluid is de band de eerste keus. De vier kanalen (links voor, rechts voor, links achter en rechts achter) worden in de fabriek rechtstreeks van de moederband op de bandrecorderband overgezet. Het is dus een exacte kopie van de vier kanalen waarin de opnamen in de studio gemixt zijn. Voor het afspelen van deze banden is een bandrecorder of tapedeck nodig die de mogelijkheid heeft om de vier kanalen gelijktijdig af te spelen. Het nadeel van deze banden is dat de kwaliteit erg afhangt van hoe de banden bewaard zijn. Is dit op een droge plaats met lage luchtvochtigheid en zijn de banden rechtop bewaard, dan zullen de opnamen op de band nu nog goed klinken. Helaas komt het maar al te vaak voor dat de banden niet goed bewaard zijn wat tot gevolg heeft dat de band plakt, stinkt of een dikke koek achterlaat op de weergavekop van de bandrecorder of tapedeck. Deze banden zijn waardeloos geworden. Vaak werden de quadrafonische opnamen zowel als LP, band en als 8-track cassette uitgebracht. Uitzondering zijn de quadrafonische uitgaven van de Moody Blues. Deze zijn alleen op band uitgebracht omdat zij van mening waren dat dit de beste quadrafonische kwaliteit was en minder was niet genoeg voor de Moody Blues.	Als band
	Een andere mogelijkheid is de 8-track cassette. Deze was met name in de Verenigde Staten erg populair. In Nederland ziet men zo af en toe nog de stereo versies in een tweedehands winkel. De vierkanaals quadrafonische uitvoering heb ik hier nog niet gezien. Ook hier is de kwaliteit van de opnamen goed, immers het is een exacte kopie van de vier kanalen waarin de opnamen in de studio gemixt zijn. Uit eigen ervaring met stereo 8-tracks vind ik dat de 8-track spelers erg veel lawaai maken hetgeen door de constructie van het loopwerk in de cassette komt. Daar is weinig aan te doen. Voor de cassettes geldt dat zij, net als de banden, goed bewaard moeten zijn geweest.
	De meest populaire geluidsdrager is de LP. De introductie van de eerste quadrafonische LP's in Nederland zal ongeveer begin jaren zeventig van de vorige eeuw hebben plaats gevonden. Meestal import vanuit de Verenigde Staten. De LP is er in drie uitvoeringen, SQ, QS en CD-4 (ook als Quadradisk aangegeven). Alleen de CD-4 geeft vier gescheiden kanalen weer. Ondanks dat de meeste LP's geïmporteerd werden is er ook een aantal LP's speciaal voor de Nederlandse markt uitgegeven.
	"Rita Reijs sings Michel Legrand", "Thijs van Leer Introspection" en "Louis van Dyke/Rogier van Otterloo Telepathy" zijn de bekendste. Deze ziet men regelmatig op rommelmarkten voor een euro of minder liggen. Introspection van Thijs van Leer is zelfs twee maal uitgebracht met twee verschillende releasenummers; QVL 327 en Q64589. Bovengenoemde LP's zijn allemaal op het CBS/Columbia label uitgebracht als zijnde een SQ persing. Overigens bestaan deze LP's ook als "gewone" stereo LP's. Voor een Engelstalige introductie over Nederland (Holland Happening), bestaat er een LP met muziek van Dick Bakker en diverse "Nederlandse" geluidseffecten in SQ. Uitgegeven door Dureco in 1980.
	Van Phonogram bestaat een testplaat die speciaal voor de Firato in 1974 is geperst. Deze LP bestaat uit een LP-kant met een aantal nummers in SQ en de andere LP-kant uit dezelfde nummers maar dan als CD-4. De Firato was in die jaren een zeer grote audiobeurs die om de zoveel jaar gehouden werd. Omdat Phonogram toen deel uitmaakte van Philips, ga ik ervan uit dat deze LP op de Philips-stand gebruikt werd om quadrafonische audio-apparatuur van Philips te promoten. Voor andere rariteiten, klik hier
	Om de consument tot de aanschaf van quadrafonische audio-apparatuur en LP's te verleiden, is er een groot aantal demonstratie LP's uitgebracht. Allemaal met hetzelfde doel, uitleg van het quadrafonische systeem (SQ, QS of CD-4) en/of het laten horen van de quadrafonische effecten en muziek.

CD-4 LP van JVC				QS LP van Sansui

CD-4 LP van JVC	CD-4 verzamel LP	SQ LP van Sony	SQ LP van EMI	QS verzamel LP

Een quadrafonische LP is meestal te herkennen aan de aanduiding "Quadradisc", "Quadraphonic", "SQ" of "CD-4" op de hoes. Soms is er een sticker aangebracht, die aangeeft dat het hier om een quadrafonische LP gaat.
Een aantal voorbeelden van hoe een quadrafonische LP wordt aangegeven is hier afgebeeld.

Meestal werd een LP van een artiest slechts in één van de drie quadrafonische persingen (SQ, QS of CD-4) uitgebracht. Een grote uitzondering is Mike Oldfield. Zijn LP "Tubular Bells" is er, naast de gewone stereo uitgave ook in CD-4, in verschillende SQ mixen en zelfs in een quadrafonische UD4 uitvoering.


Tubular Bells CD-4 uitgave	Tubular Bells SQ uitgave	Tubular Bells andere SQ mix	Tubular Bells, live SQ mix	Tubular Bells UD4 uitgave


	Afgezien van bovenstaande quadrafonische LP uitgaven is Tubular Bells ook uitgebracht als SuperAudioCD gebaseerd op de SQ mix uit de "Boxed" set (rechts) en als quadrafonische 8-track cassette (links).


	Links en rechts twee reclamefolders met een overzicht van de op dat moment verkrijgbare LP's als CD-4 uitgave. De Nederlandse folder rechts, geeft een verkoopprijs aan van 24,50 gulden per stuk.


	Heeft u quadrafonische LP's, banden of cassettes in huis en wilt u ze opruimen? Of heeft u vroeger zelf quadrafonische bandopnamen gemaakt? Laat u dat mij even weten? Klik hier.

Terug