 |
Het instrumentarium In tegenstelling tot de meeste amateurastronomen, ben ik altijd trouw gebleven aan de apparatuur van het eerste uur. De reden dat ik nooit heb geïnvesteerd in een grotere telescoop, houdt verband met het gegeven dat de omstandigheden in een stad, zelfs bij benadering, nooit optimaal zullen zijn. Voor objecten zoals de maan en planeten zou je nog kunnen beargumenteren dat je met een grotere telescoop méér details kunt zien. Deze veronsterstelling blijkt echter maar ten dele waar te zijn. In de stad is namelijk sprake van de meest uiteenlopende warmtebronnen, veelal afkomstig van laagbouw en/of flatgebouwen, die een negatieve invloed op de seeing zullen hebben. Indien je zou waarnemen met een grotere telescoop, dan worden ook de negatieve effecten van dit soort effecten beter zichtbaar. Al met al schiet je er dus maar weinig mee op: de waarneemlocatie én de telescoop dienen op elkaar afgestemd te zijn. Zo niet, dan blijft het een kwestie van de zwakste schakel ... |
De houten montering zal op sommigen wellicht érg instabiel overkomen. In de praktijk val dit echter reuze mee, aangezien altijd wordt waargenomen vanaf een trillingsvrij balcon en de mogelijkheid aanwezig is om de directe invloed van de wind behoorlijk in te perken. • 153 mm Newton, f/8.6 Deze telescoop dateert uit 1977 en is daarmee het oudste instrument dat voor de waarnemingen gebruikt wordt. De relatief geringe lichtsterke (f/8.6), maakt deze kijker minder geschikt voor deep-sky waarnemingen. Voor het waarnemen van sterbedekkingen is het echter een prima telescoop. Zo kunnen rond volle maan nog bedekkingen van sterren tot de 10e grootte worden waargenomen. Voorwaarde is natuurlijk wel dat de lucht enigszins transparant is. Deze telescoop wordt tevens meegenomen tijdens expedities naar rakende sterbedekkingen. Het geheel is niet bepaald transportabel te noemen, omdat je zo'n 40 kilo aan onderdelen, verdeeld over twee kisten, mee moet slepen. Maar omdat rakende bedekkingen nu eenmaal geen alledaags fenomeen zijn, valt hiermee goed te leven. Er liggen plannen om deze telescoop in de nabije toekomst te voorzien van zogeheten baffles (schotjes die op een bepaalde onderlinge afstand in de kijkerbuis worden geplaatst), zodat ongewenste lichtverstrooiing, bijvoorbeeld afkomstig van een nabij staande maan, kan worden teruggedrongen. Het meest opmerkelijke aan deze telescoop vind ik nog altijd de hoofdspiegel: zelfs na 34 jaar verkeert deze nog in een uitzonderlijk goede conditie! • 68 mm refractor, f/8.8 In feite gaat het hier om een refractor die óp de Newton telescoop gemonteerd is. Dit instrument heeft jarenlang dienst gedaan als volgkijker tijdens het maken van deep-sky foto's vanuit Amsterdam in de periode 1977 - 1981. Toen eenmaal bleek dat het maken van dit soort foto's vanuit een grote stad slechts marginale resultaten oplevert, is deze kijker min of meer in onbruik geraakt. Het ligt echter in de bedoeling om deze kijker te gaan inzetten bij het simultaan vastleggen van sterbedekkingen door de maan, zodat het mogelijk wordt om diverse waarneemtechnieken onderling te kunnen vergelijken. |
|
• 100 mm Maksutov, f/10.0 Deze kijker, van Russische makelij, geeft in verhouding tot de kostprijs (destijds slechts fl. 150,=) een prachtig beeld. De lichte montering maakt het instrument bovendien uitermate transportabel, al legt de azimutale opstelling natuurlijk wel de nodige beperkingen op. Deze kijker is een goed alternatief voor het doen van waarnemingen op een andere locatie waarbij geen al te groot instrument vereist is (sterbedekkingen, verduisteringen, Mercurius- en Venusovergangen). De meest gedenkwaardige observatie die met de Maksutov is verricht, dateert van 11 augustus 1999, toen vanuit het noord Franse plaatsje Senon de totale zonsverduistering werd waargenomen. |
 |
 |
WAT-120N Na lange tijd sterbedekkingen langs visuele weg te hebben waargenomen, ben ik in 2005 definitief overgestapt op het serieuze werk: videowaarnemen. In het linker plaatje is te zien hoe de lichtgevoelige camera, in dit geval een WAT-120N, aan de telescoop is bevestigd. Vanuit de camera loopt een drietal kabels. Twee daarvan zijn verbonden met respectievelijk een draagbare voeding en het console dat de bediening van de camera verzorgt. De andere kabel is gekoppeld aan een time-inserter, die in verbinding staat met GPS-satellieten. Hiermee wordt kunstmatig aan het videosignaal een zogeheten timestamp toegevoegd, waardoor de beelden met een nauwkeurigheid van één milliseconde worden voorzien van een tijdstip. Het bewerkte videosignaal wordt vervolgens geleid naar een camcorder (zie voorgrond). De beelden worden opgeslagen op een DVD+RW schijfje met een opslagcapaciteit van 1.4 GB. Nadat rekening is gehouden met de electronische vertraging van de WAT-120N camera, wordt op deze wijze uiteindelijk een bedekkingstijdstip zéér nauwkeurig bepaald. |